Với mục tiêu phấn đấu đến năm 2030 tỷ lệ đô thị hóa đạt trên 50%, TP.HCM đã thống nhất chủ trương thành lập đơn vị hành chính đô thị đối với 29 xã đạt đủ 9/9 tiêu chí theo Điều 5 Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Trình HĐND thành phố thông qua chủ trương thành lập 29 phường
Theo Kết luận số 756 - KL/TU của Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM về chủ trương thành lập đơn vị hành chính đô thị trên địa bàn ngày 12/6, 29 xã đạt đủ 9/9 tiêu chí theo Điều 5 Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội gồm: Tân Vĩnh Lộc, An Nhơn Tây, Bình Hưng, Bình Chánh, Bà Điểm, Bình Lợi, Bình Mỹ, Đông Thạnh, Hóc Môn, Hưng Long, Long Hải, Long Điền, Nhà Bè, Hồ Tràm, Ngãi Giao, Tân An Hội, Tân Nhựt, Vĩnh Lộc, Xuân Thới Sơn, Thái Mỹ, Củ Chi, Đất Đỏ, Cần Giờ, Hiệp Phước, Phú Hòa Đông, Châu Pha, Long Sơn, Bàu Bàng và Bắc Tân Uyên.
Xã Hồ Tràm, một trong những xã đạt tiêu chí lên phường.
Hiện tại các địa phương này đã hoàn thành việc lấy ý kiến cử tri về chủ trương thành lập phường với tỷ lệ đồng thuận đều trên 94%. HĐND các xã cũng đã ban hành nghị quyết thông qua chủ trương thành lập phường trên cơ sở giữ nguyên hiện trạng địa giới hành chính.
Theo quy trình, UBND TP.HCM sẽ trình HĐND TP.HCM xem xét, thông qua chủ trương thành lập các phường mới. Sau đó, hồ sơ sẽ được gửi Bộ Nội vụ thẩm định trước khi trình Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định.
Theo Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15, để được chuyển thành phường, một xã phải đáp ứng nhiều tiêu chí như quy mô dân số từ 21.000 người trở lên, diện tích tự nhiên tối thiểu 5,5 km2, tỷ lệ dân số đô thị đạt từ 50%, thu ngân sách bảo đảm cân đối chi, tỷ trọng công nghiệp - dịch vụ đạt từ 70%, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp từ 70% và thu nhập bình quân đầu người cao hơn mức trung bình của TP.HCM trong ba năm gần nhất.
Trong số này, xã Tân Vĩnh Lộc được xem là một trong 29 xã đủ điều kiện trở thành phường.
Xã Tân Vĩnh Lộc đã ban hành Đề án về thành lập phường Tân Vĩnh Lộc, lấy xong ý kiến người dân.
Ngày 30/7, ông Nguyễn Thành Nhân, Chủ tịch UBND xã Tân Vĩnh Lộc cho biết, các tiêu chuẩn về quy mô dân số; diện tích; vị trí, chức năng; tỷ lệ quy mô dân số đô thị; cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội xã đều đạt. Vì vậy, ngày 15/6/2026, xã Tân Vĩnh Lộc đã ban hành Đề án về thành lập phường Tân Vĩnh Lộc trên cơ sở xã Tân Vĩnh Lộc gửi Sở Nội Vụ. Song song đó, xã Tân Vĩnh Lộc đã lấy ý kiến nhân dân về Đề án thành lập phường đạt tỷ lệ đồng thuận 98,71%.
Chủ tịch UBND xã Tân Vĩnh Lộc nhấn mạnh, việc nâng cấp xã lên phường sẽ tạo điều kiện để địa phương đầu tư đồng bộ hơn về giao thông, hệ thống chiếu sáng, cây xanh, công viên, trường học, cơ sở y tế cũng như hạ tầng số, đáp ứng yêu cầu phát triển của một đô thị hiện đại và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Thử nghiệm đô thị thông minh
Song song với quá trình mở rộng không gian đô thị, TP.HCM đang thử nghiệm mô hình quản trị đô thị thông minh ở cấp cơ sở.
Ba địa phương được lựa chọn gồm phường Phú Nhuận, phường Vũng Tàu và đặc khu Côn Đảo.
Ông Lâm Đình Thắng, nguyên Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM cho biết, mô hình được xây dựng trên các nền tảng như Trung tâm điều hành thông minh (IOC) và Bản sao số (Digital Twin).
Hệ thống giúp số hóa công tác quản lý, tập trung dữ liệu và giám sát theo thời gian thực nhiều lĩnh vực như an ninh trật tự, giao thông, quy hoạch, đất đai và phát triển kinh tế - xã hội. Nhờ đó, lãnh đạo địa phương có thêm công cụ để đưa ra quyết định nhanh và chính xác hơn dựa trên dữ liệu thay vì tổng hợp báo cáo thủ công.
Ba địa phương được chia thành hai nhóm mô hình phù hợp với hiện trạng hạ tầng số và nhu cầu quản lý.
Phường Vũng Tàu, đang là một trong 3 địa phương đang thử nghiệm mô hình quản trị đô thị thông minh ở cấp cơ sở.
Tại đặc khu Côn Đảo, Công ty cổ phần công nghệ và truyền thông Việt Nam (VNTT), thành viên Tập đoàn Becamex, triển khai mô hình "Chuyển đổi số toàn diện Đặc khu Côn Đảo - Đặc khu thông minh". Giai đoạn đầu đã hoàn thành Trung tâm điều hành thông minh, nền tảng quản lý ứng dụng Digital Twin, hệ thống báo cáo kinh tế - xã hội và giám sát an ninh, giao thông. Dữ liệu quản lý được tích hợp trên nền bản đồ số, hỗ trợ lãnh đạo theo dõi và điều hành tập trung.
Trong khi đó, Tập đoàn Viettel triển khai mô hình tại phường Phú Nhuận và phường Vũng Tàu với hệ thống Dashboard phục vụ chỉ đạo điều hành cùng giải pháp Digital Twin giám sát đô thị.
Dashboard cho phép theo dõi các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội theo thời gian thực, tự động tổng hợp báo cáo, cảnh báo các chỉ tiêu chậm tiến độ và hỗ trợ lãnh đạo ra quyết định trên nền dữ liệu số. Phường Phú Nhuận dự kiến theo dõi 45 chỉ tiêu, còn phường Vũng Tàu theo dõi 42 chỉ tiêu.
Hệ thống Digital Twin cũng kết nối với mạng lưới camera hiện hữu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo để nhận diện biển số xe, phát hiện vi phạm giao thông, lấn chiếm vỉa hè, tập kết rác không đúng quy định, nhận diện đám đông bất thường hoặc các hành vi bạo lực nhằm đưa ra cảnh báo sớm.
Riêng tại phường Vũng Tàu, mô hình còn được mở rộng để cảnh báo người dân và du khách khi bơi vào khu vực biển nguy hiểm.
Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, việc thí điểm xuất phát từ yêu cầu thực tiễn khi thành phố vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Hiện nay, nhiều hoạt động quản lý đô thị vẫn phụ thuộc vào kinh nghiệm và tổng hợp thông tin thủ công, trong khi nhiều bài toán có thể được giải quyết hiệu quả hơn nếu quản trị trên nền dữ liệu số.
Phó Chủ tịch UBND TP.HCM cho biết, mục tiêu cuối cùng của mô hình không chỉ là ứng dụng công nghệ mà là thay đổi phương thức quản trị, chuyển từ điều hành dựa trên kinh nghiệm sang điều hành dựa trên dữ liệu. Khi các nguồn dữ liệu được kết nối và cập nhật theo thời gian thực, chính quyền có thể dự báo, giám sát và đưa ra quyết định nhanh hơn, chính xác hơn, từ đó nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Sau giai đoạn thí điểm, TP.HCM cũng sẽ nghiên cứu mở rộng mô hình sang các lĩnh vực môi trường, du lịch, hạ tầng kỹ thuật, an sinh xã hội, cảnh báo ngập, quản lý tài nguyên và nhiều lĩnh vực chuyên ngành khác nhằm từng bước xây dựng hệ thống quản trị đô thị thông minh trên phạm vi toàn thành phố.