Hội nghị Bàn tròn các Thành phố Đối tác Kinh tế (BPC) năm 2026 tại TP.HCM tập trung thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi công nghiệp xanh, giảm phát thải carbon và phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD).
Ngày 23/10, UBND TP.HCM phối hợp với Hội đồng Thành phố Đối tác Kinh tế Osaka tổ chức Hội nghị Bàn tròn các Thành phố Đối tác Kinh tế năm 2026 (BPC Roundtable Conference 2026), với chủ đề "Đổi mới sáng tạo và Phát triển bền vững: Thúc đẩy tăng trưởng và hợp tác quốc tế giữa các Thành phố BPC".
Ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM phát biểu tại Hội nghị.
Đây là kỳ hội nghị BPC thứ 35 và là lần thứ ba TP.HCM đăng cai, sau các năm 2002 và 2016. Sự kiện có sự tham dự của lãnh đạo thành phố, đại diện chính quyền Osaka, Melbourne, Manila, Kuala Lumpur, Hamburg, các tổ chức xúc tiến thương mại, hiệp hội, doanh nghiệp và chuyên gia quốc tế.
Hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM, nhấn mạnh những biến động của kinh tế toàn cầu, sự phát triển nhanh của công nghệ, quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng và các tiêu chuẩn phát triển xanh đang đặt ra yêu cầu mới đối với doanh nghiệp và các đô thị.
Theo ông Hà, các thành phố phải đồng thời duy trì tăng trưởng kinh tế, tối ưu hóa nguồn lực, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, giảm phát thải và tái thiết không gian đô thị nhằm nâng cao chất lượng sống của người dân.
Đối với TP.HCM, không gian đô thị mở rộng cùng cấu trúc kinh tế ngày càng đa dạng tạo điều kiện kết nối các lĩnh vực dịch vụ tài chính, khoa học - công nghệ với công nghiệp, năng lượng sạch và logistics cảng biển quốc tế. Đây là cơ sở để thành phố thúc đẩy mô hình quản trị thông minh, phát triển xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Nhấn mạnh mục tiêu hợp tác, ông Nguyễn Lộc Hà cho biết: "TP.HCM kỳ vọng Hội nghị 2026 sẽ tiếp nối và phát huy hơn nữa thành quả đó: chuyển từ chia sẻ kinh nghiệm sang nhận diện những cách làm có thể tham khảo, từ trao đổi ý tưởng sang kết nối nguồn lực và từ kết nối nguồn lực sang những chương trình hợp tác có thể tiếp tục được triển khai sau Hội nghị".
Ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, cho rằng để thúc đẩy phát triển kinh tế, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cần được xây dựng đồng bộ, gắn với mạng lưới trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ đổi mới sáng tạo và cơ chế, chính sách hỗ trợ các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm.
Theo ông Tuyên, đây là nền tảng để các ý tưởng, dự án khởi nghiệp sáng tạo có môi trường phát triển, được hỗ trợ nguồn lực và có cơ chế chia sẻ rủi ro. Thành phố cần chú trọng hoạt động chuyển giao công nghệ, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Đặc biệt, nguồn lực tài chính và cơ chế chia sẻ rủi ro có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình thử nghiệm, ứng dụng công nghệ mới. Thực tế, doanh nghiệp không hẳn e ngại công nghệ mới mà lo ngại những rủi ro phát sinh trong quá trình thử nghiệm sẽ do mình tự gánh chịu.
Vì vậy, theo ông Tuyên, chính sách cần hướng đến việc Nhà nước, viện nghiên cứu và trường đại học cùng tham gia chia sẻ rủi ro, hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn ban đầu, từng bước đưa công nghệ và các giải pháp đổi mới sáng tạo vào thực tiễn.
Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM cũng nhận định việc triển khai cơ chế, chính sách đặc thù dành cho đô thị sẽ tạo thêm điều kiện để thành phố tăng tốc phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và mở rộng kết nối với các quốc gia, doanh nghiệp quốc tế.
Kinh nghiệm quốc tế tại hội nghị cũng cho thấy vai trò của chính sách trong việc hình thành hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp. Bà Katrina Elaine C. Aguila, đại diện Trung tâm Thương mại và Đầu tư Philippines tại TP.HCM, chia sẻ các nỗ lực của Chính phủ Philippines nhằm xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện, tập trung hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng các công ty khởi nghiệp.
Philippines thúc đẩy đầu tư vào các lĩnh vực ưu tiên như năng lượng xanh, trung tâm dữ liệu và nông nghiệp thông minh thông qua cải thiện môi trường kinh doanh, điều chỉnh quy định thương mại và giảm ngưỡng vốn đầu tư tối thiểu.
Các đại biểu tham dự chụp hình lưu niệm tại Hội nghị Bàn tròn các Thành phố Đối tác Kinh tế năm 2026ngày 23/10/2026.
Các hoạt động kết nối như tuần lễ khởi nghiệp cũng tạo cơ hội để doanh nghiệp trẻ gặp gỡ chuyên gia, tiếp cận kinh nghiệm thực tiễn và mở rộng mạng lưới đối tác.
Những trao đổi này cho thấy việc phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo không chỉ dừng ở hỗ trợ ý tưởng hay cung cấp công nghệ, mà cần kết hợp đồng bộ giữa cơ chế chính sách, nguồn lực tài chính, hạ tầng nghiên cứu, thử nghiệm và mạng lưới kết nối thị trường.
Chuyển đổi công nghiệp xanh, phát triển đô thị theo TOD
Bên cạnh đổi mới sáng tạo, phát triển công nghiệp xanh, giảm phát thải carbon và phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) là những nội dung trọng tâm tại Hội nghị BPC 2026.
Theo ông Nguyễn Vĩnh Toàn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM, thành phố định hướng phát triển theo mô hình siêu đô thị đa cực, đa tâm, đa tầng, kết nối các cực động lực bằng hệ thống hạ tầng đa phương thức. Phương án quy hoạch đang được nghiên cứu, lấy ý kiến và hoàn thiện, xác định 5 cực động lực gồm lõi trung tâm quốc tế; cực đổi mới sáng tạo phía Đông; cực công nghiệp, công nghệ cao và logistics phía Bắc; cực cảng biển, thương mại tự do, logistics quốc tế và năng lượng phía Nam; cực đô thị, giáo dục và y tế phía Tây.
Các cực động lực được định hướng bổ trợ lẫn nhau, kết nối với mạng lưới trung tâm vệ tinh nhằm phân bố hợp lý dân cư, việc làm, dịch vụ và nguồn lực phát triển. Trong đó, TOD được xem là một định hướng tổ chức không gian đô thị gắn với các tuyến đường sắt đô thị, kết nối thuận tiện nơi ở với nơi làm việc và các dịch vụ thiết yếu.
Theo vị đại diện Sở Xây dựng, phát triển TOD cần được tính toán đồng bộ giữa giao thông, quy hoạch sử dụng đất và nhu cầu đi lại; đồng thời bảo đảm khả năng chi trả của người dân, hiệu quả tài chính dự án, giảm phát thải và thích ứng biến đổi khí hậu. Việc phát triển quanh nhà ga không đồng nghĩa tự động tăng mật độ xây dựng mà phải căn cứ vào năng lực hạ tầng, điều kiện môi trường và yêu cầu an toàn.
Để hiện thực hóa định hướng này, TP.HCM mong muốn tăng cường hợp tác quốc tế trong quy hoạch, thiết kế TOD, chuẩn bị tài chính và dự án, ứng dụng công nghệ, kết nối các phương thức vận tải, đào tạo nhân lực và nâng cao năng lực quản trị. Thành phố cũng hướng đến trao đổi kinh nghiệm với các đối tác như Osaka, Singapore và Hong Kong, trên cơ sở đánh giá điều kiện áp dụng, chi phí và rủi ro.
Song song với phát triển đô thị, TP.HCM giới thiệu 8 nhóm giải pháp chuyển đổi mô hình tăng trưởng công nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn và giảm phát thải, tập trung vào phát triển khu công nghiệp sinh thái, công nghiệp môi trường, năng lượng tái tạo, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh và thu hút đầu tư xanh.
Ở góc độ hợp tác quốc tế, đại diện Cơ quan Phát triển Ngoại thương Malaysia (MATRADE) chia sẻ các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu đáp ứng tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG). Đại diện Tập đoàn Công nghiệp Australia cho rằng giảm phát thải có thể trở thành lợi thế cạnh tranh, nhưng doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp khó khăn về chi phí chuyển đổi, đo lường phát thải và tiếp cận tài chính xanh. Trong khi đó, đại diện Manila nhấn mạnh chính sách xanh cần đi kèm quy định rõ ràng, nguồn lực ngân sách thực chất và sự tham gia của các đối tác.
Ga Metro Bến Thành - Suối Tiên thuận lợi cho phát triển đô thị theo TOD.
Một vấn đề khác được Melbourne đề cập là quản lý trung tâm dữ liệu, loại hạ tầng đóng góp lớn cho kinh tế số nhưng tiêu thụ nhiều điện, nước và tạo áp lực phát thải. Các giải pháp được đặt ra gồm tái sử dụng năng lượng, nước, quy hoạch có trách nhiệm và tăng cường yêu cầu báo cáo đối với đơn vị vận hành.
Các trao đổi tại hội nghị cho thấy phát triển đô thị bền vững cần được triển khai đồng bộ từ quy hoạch không gian, hạ tầng giao thông đến chuyển đổi công nghiệp và sử dụng hiệu quả tài nguyên. Với TP.HCM, tăng cường hợp tác quốc tế và kết nối nguồn lực sẽ góp phần thúc đẩy các giải pháp xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới mô hình tăng trưởng bền vững.
Đẩy mạnh giảm phát thải, hướng tới tăng trưởng bền vững
Theo thông tin tại hội nghị, trong 9 tháng năm 2026, GRDP TP.HCM tăng 9,06%, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 10,9%. Thành phố đang triển khai các giải pháp giảm phát thải, chuyển đổi năng lượng và từng bước thực hiện các mục tiêu tăng trưởng xanh.
Cụ thể, thành phố triển khai kiểm kê khí nhà kính tại 360 cơ sở, trong đó 240 cơ sở đã lập kế hoạch giảm phát thải giai đoạn 2026 - 2030. Khoảng 68% xe buýt đang sử dụng điện và năng lượng xanh, hướng tới mục tiêu đạt 100% vào đầu năm 2027. Công suất điện mặt trời mái nhà đạt 1.865,7 MWp.
Ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM cho biết, những cuộc gặp gỡ tại Hội nghị năm nay sẽ đặt nền tảng vững chắc cho các kênh trao đổi tiếp theo ở nhiều cấp độ: giữa chính quyền các Thành phố; giữa các sở, ngành, các tổ chức xúc tiến, các doanh nghiệp. Qua đó hiện thực hóa thêm nhiều sáng kiến hợp tác bền chặt giữa các Thành phố thành viên BPC.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi xanh vẫn đặt ra nhiều thách thức đối với doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong việc tiếp cận tài chính xanh, nâng cao năng lực đo lường và báo cáo phát thải, cũng như đáp ứng các yêu cầu của Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) đối với hàng xuất khẩu.
Tại phiên thảo luận tổng kết, đại diện Osaka đề xuất tăng cường cung cấp thông tin cho doanh nghiệp về thách thức môi trường và cơ hội kinh doanh tại các thành phố đối tác; lồng ghép yếu tố xanh vào các chính sách, chương trình hiện có; chia sẻ thông tin về sự kiện kết nối kinh doanh quốc tế và tăng cường phối hợp giữa các tổ chức trong mạng lưới BPC.
Các nội dung này tiếp nối Tuyên bố chung về giảm phát thải carbon và phát triển bền vững được thông qua tại Hội nghị BPC năm 2025 ở Osaka, hướng tới đưa các cam kết chung thành hoạt động hợp tác cụ thể.
Ông Nguyễn Lộc Hà đánh giá cao ý kiến trao đổi của đại biểu các thành phố và tổ chức đối tác, đồng thời khẳng định TP.HCM tiếp tục ủng hộ, đồng hành cùng mạng lưới BPC, tăng cường kết nối và trao đổi thông tin thường xuyên giữa các thành phố.
Thông qua Hội nghị BPC 2026, TP.HCM kỳ vọng mở rộng hợp tác thương mại, đầu tư và đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển đổi công nghiệp xanh và phát triển đô thị bền vững. Việc kết nối chính sách với nguồn lực, công nghệ và nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp sẽ là yếu tố quan trọng để các sáng kiến hợp tác quốc tế phát huy hiệu quả, đóng góp vào quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng tăng trưởng của thành phố.