Người trúng đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp Nhà nước giao đất, cho thuê đất vi phạm nghĩa vụ thanh toán tiền trúng đấu giá có thể bị cấm tham gia đấu giá trong phạm vi toàn quốc từ 6 tháng đến 5 năm.
Sáng 19/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường, nghe Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thừa ủy quyền của Thủ tướng trình bày 3 dự án: Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi); Luật Luật sư (sửa đổi); Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi).
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày các tờ trình. Ảnh: Media Quốc hội.
Đối với dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết dự thảo gồm 7 chương, 64 điều. Luật kế thừa những quy định đang phát huy hiệu quả trong thực tiễn và khắc phục những hạn chế, bất cập hiện nay trong hoạt động đấu giá tài sản; nâng cao hiệu quả, hiệu lực của công tác quản lý nhà nước về đấu giá tài sản đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.
Về trình tự, thủ tục đấu giá tài sản mà pháp luật quy định phải bán thông qua đấu giá (Chương III), dự thảo Luật chỉ yêu cầu niêm yết tại UBND cấp xã đối với tài sản là bất động sản; nâng tỷ lệ tiền đặt trước lên thành từ 20% đến 50% giá khởi điểm trong đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân trên cơ sở luật hóa quy định của Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP.
Bổ sung quy định người tham gia đấu giá đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá thì được coi là đã đồng ý trả giá với giá ít nhất bằng với giá khởi điểm nhằm hạn chế tình trạng "cò mồi", người không có nhu cầu mua thực sự nhưng vẫn tham dự đấu giá để trục lợi.
Ngoài ra, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung quy định về các hành vi bị nghiêm cấm, quyền, nghĩa vụ của đấu giá viên, tổ chức hành nghề đấu giá tài sản, xem tài sản, địa điểm đấu giá, sử dụng tài khoản định danh khi tham gia đấu giá, sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 khi tham gia đấu giá trực tuyến, đấu giá không thành, quyền, nghĩa vụ của người có tài sản đấu giá, người trúng đấu giá.
Về chế tài xử lý đối với người trúng đấu giá trong một số trường hợp (Điều 56), dự thảo Luật bổ sung quy định cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất ở đối với cá nhân trúng đấu giá nhưng bỏ cọc trên cơ sở luật hóa các quy định của Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP, góp phần khắc phục tình trạng tham gia đấu giá nhằm mục đích trục lợi, gây ảnh hưởng xấu đến thị trường bất động sản.
Dự luật cũng bổ sung chế tài người trúng đấu giá có hành vi vi phạm quy định của Luật Đấu giá tài sản hoặc pháp luật có liên quan dẫn đến kết quả đấu giá bị hủy thì không được nhận lại khoản tiền đặt cọc để đảm bảo việc thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do kết quả đấu giá bị hủy.
Các đại biểu Quốc hội tham dự phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội.
Cụ thể, theo khoản 3, Điều 56 dự thảo luật, người trúng đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp Nhà nước giao đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật về đất đai, quyền khai thác khoáng sản theo quy định của pháp luật về địa chất và khoáng sản vi phạm nghĩa vụ thanh toán tiền trúng đấu giá dẫn đến quyết định phê duyệt kết quả đấu giá bị hủy, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm thì bị cấm tham gia đấu giá đối với loại tài sản đó trong phạm vi toàn quốc trong thời hạn từ 6 tháng đến 5 năm.
Cơ quan có thẩm quyền phê duyệt kết quả đấu giá quyền sử dụng đất là cơ quan có thẩm quyền quyết định cấm tham gia đấu giá. Quyết định cấm tham gia đấu giá phải được gửi cho tổ chức, cá nhân bị xử lý và cơ quan, tổ chức có liên quan; đồng thời gửi đến Bộ Tư pháp và phải đăng tải trên Cổng Đấu giá tài sản quốc gia.
Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, về tiền đặt trước và xử lý tiền đặt trước, dự thảo đã bổ sung mức tiền đặt trước đối với quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân từ 20% đến 50%, nhằm tăng trách nhiệm của người tham gia và hạn chế tình trạng trả giá cao nhưng không thực hiện nghĩa vụ. Tuy nhiên, mức tối đa 50% là tương đối cao, có thể tác động đến khả năng tiếp cận đấu giá.
Vì vậy, đề nghị bổ sung số liệu, đánh giá cụ thể về tình trạng trả giá cao nhưng không thực hiện nghĩa vụ thanh toán, hiệu quả của việc tăng tiền đặt trước; đồng thời làm rõ căn cứ lựa chọn mức từ 20% đến 50% và tiêu chí để lựa chọn mức cụ thể trong khoảng này, bảo đảm tương xứng giữa yêu cầu phòng ngừa vi phạm và cạnh tranh trong đấu giá tài sản.
Đối với quy định bắt buộc đấu giá trực tuyến trên Hệ thống đấu giá trực tuyến đối với tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân có tổng giá khởi điểm từ 200 triệu đồng trở lên, đề nghị tiếp tục làm rõ cơ sở thực tiễn và khoa học.