Từ cơn sốt BTS, "Kpop demon hunters" đến ẩm thực: Người Hàn Quốc làm văn hóa như thế nào?

Theo The Hollywood Reporter, từ BTS, "Kpop demon hunters" đến ẩm thực, văn hóa Hàn Quốc lan tỏa toàn cầu nhờ chiến lược bài bản, nội dung chất lượng và khả năng kết nối khán giả, biến mỗi sản phẩm thành hiện tượng toàn cầu.

Cơn sốt văn hóa Hàn Quốc phủ sóng toàn cầu

Lớn lên tại Toronto (Canada), Maggie Kang từng cảm thấy mình phải che giấu niềm say mê với H.O.T. - một nhóm nhạc thần tượng huyền thoại của Hàn Quốc vào giữa thập niên 1990.

Nhóm nổi tiếng với vũ đạo đồng đều, giai điệu dễ thuộc và phong cách tạo hình nổi bật và được xem là một trong những cái tên đặt nền móng cho Kpop hiện đại.

"Tôi phải giấu việc mình thích Kpop. Vì ngay cả bạn bè châu Á của tôi cũng nghĩ nó quê mùa. Nhưng đó là một phần con người tôi, là thứ làm nên con người và bản sắc của tôi" Kang đồng biên kịch, đồng đạo diễn phim "Kpop demon hunters" nói với The Hollywood Reporter.

The Hollywood Reporter cho rằng, giờ đây Kang không còn phải che giấu điều đó nữa. Ngày 15/3, bộ phim hoạt hình của cô trên Netflix "Kpop demon hunters" đã làm nên lịch sử khi giành giải Phim hoạt hình xuất sắc nhất tại Oscar 2026.

Đồng thời, ca khúc "Golden" trong phim, hiện được người lớn, trẻ em từ Los Angeles đến Osaka đều thuộc lòng, cũng trở thành bài hát đầu tiên của một nghệ sĩ Kpop giành giải Ca khúc gốc xuất sắc nhất.

Khi lên nhận giải, Kang xúc động nói lời xin lỗi vì đã mất quá nhiều thời gian để những người "trông giống như cô" có thể thấy mình được xuất hiện và được kể câu chuyện của chính mình trong một bộ phim như thế này.

Đây không phải lần đầu Oscar vinh danh văn hóa Hàn Quốc. Cách đây 6 năm, bộ phim "Parasite" từng làm nên lịch sử khi thắng hạng mục Phim hay nhất tại Lễ trao giải Oscar 2020. Nhưng lần này thành tích của "Kpop demon hunters" như một làn sóng âm ỉ suốt nhiều năm cuối cùng đã bùng nổ.

The Hollywood Reporter khẳng định, văn hóa Hàn Quốc đang phủ sóng mạnh mẽ. BTS và Blackpink có thể lấp đầy các sân vận động, với sức hút ngang ngửa những tên tuổi như Beyoncé hay Taylor Swift.

Theo ước tính, Kpop mang về khoảng 1,8 tỷ USD (hơn 47.413 tỷ đồng) doanh thu xuất khẩu trong năm 2025, từ bán album, tour diễn đến tiền bản quyền phát trực tuyến.

Làn sóng này không chỉ dừng ở các hoạt động giải trí trực tiếp, mà len lỏi vào đời sống thường ngày. Từ màn ảnh trong mỗi gia đình, "Squid Game" từng trở thành một trong những series được xem nhiều nhất lịch sử Netflix… văn hóa Hàn Quốc còn lan sang bàn ăn khi số lượng nhà hàng Hàn Quốc tăng mạnh trong nhiều năm qua.

The Hollywood Reporter trích dẫn số liệu, riêng năm 2024, số lượng nhà hàng Hàn Quốc tăng khoảng 10% nhờ cơn sốt của món gà rán gà rán. Thậm chí, văn hóa Hàn Quốc còn phủ khắp các siêu thị, khi kimbap đông lạnh liên tục "cháy hàng" tại Costco.

Các quầy mỹ phẩm cũng rầm rộ buôn bán nhờ việc gen Z đua nhau mua sản phẩm dưỡng da Hàn Quốc.

"Làm thế nào để Hàn Quốc - một quốc gia chỉ khoảng 52 triệu dân, từng trải qua đô hộ, chiến tranh và chế độ quân sự cho tới tận thập niên 1980 - lại có thể làm được điều đó? Vì sao một quốc gia nhỏ lại tạo ra sức ảnh hưởng văn hóa lớn đến vậy, đặc biệt tại thị trường Mỹ?

Câu trả lời không đơn giản, mà là sự kết hợp của nhiều yếu tố, vận hành nhịp nhàng như một bài nhảy nhịp nhàng của nhóm nhạc Seventeen", The Hollywood Reporter bình luận.

Người Hàn đã làm văn hóa như thế nào?

Thực tế, làn sóng Hallyu đã được xây dựng qua nhiều thập kỷ. Từ những năm 1990, một báo cáo cho chính phủ Hàn Quốc chỉ ra rằng Jurassic Park mang về doanh thu tương đương giá trị xuất khẩu của 1,5 triệu xe Hyundai. Điều này khiến họ nhận ra: nội dung giải trí cũng có thể trở thành ngành công nghiệp mũi nhọn.

Từ đó, Hàn Quốc triển khai chiến lược bài bản: hỗ trợ tài chính cho điện ảnh, áp dụng hạn ngạch để bảo vệ phim nội và đầu tư hạ tầng nhằm đưa nội dung ra toàn cầu.

Trong quá trình này, Miky Lee - Phó chủ tịch CJ Group đóng vai trò then chốt. Năm 1994, bà thúc đẩy CJ đầu tư 300 triệu USD (hơn 7.902 tỷ đồng) vào DreamWorks, qua đó vừa sinh lợi, vừa giúp Hàn Quốc học hỏi cách xây dựng một ngành công nghiệp điện ảnh hiện đại, từ sản xuất đến phát hành.

Nhờ nền tảng đó, các đạo diễn như Bong Joon Ho hay Park Chan Wook mới có bệ phóng để vươn ra thế giới - đến mức có thể nói, điện ảnh Hàn hiện đại phần nào bắt đầu từ chính thương vụ này.

Biên kịch Soo Hugh thừa nhận: "Phải đến khi "Parasite" bước ra Cannes, nhiều người mới ngỡ ra rằng người Hàn cũng làm ra những bộ phim mà thế giới muốn xem".

Song song với các chiến lược tầm cỡ quốc gia, sự bùng nổ toàn cầu của văn hóa Hàn Quốc đến từ hai yếu tố chính là: nội dung đủ tốt và kênh phân phối đủ mạnh.

Netflix đóng vai trò then chốt khi đầu tư sản xuất nội dung bản địa và phát hành đồng thời trên toàn cầu, giúp những tác phẩm như "Squid game hay "Kpop demon hunters" nhanh chóng tiếp cận khán giả khắp thế giới.

Nhưng nền tảng chỉ là một phần. Không có ngân sách khổng lồ như Hollywood, nghệ sĩ Hàn buộc phải tập trung vào chất lượng kịch bản. Như nghệ sĩ Tablo của nhóm Epik High nói: "Chúng tôi không có điều kiện dùng tiền để xử lý mọi vấn đề. Thứ chúng tôi có là tay nghề".

Ở Mỹ, ngành công nghiệp giải trí luôn hoạt động theo công thức: Tạo ra sản phẩm trước, rồi mới tìm khán giả. Kpop lại làm ngược lại.

The Hollywood Reporter lấy ví dụ như cách BTS tăng độ phủ sóng trên toàn cầu. Với họ, người hâm mộ không chỉ là người tiêu dùng mà còn là một phần của hệ sinh thái: họ tham gia quá trình phát trực tuyến, bình chọn, lan tỏa nội dung và thậm chí có vai trò trực tiếp trong chiến lược phát triển.

Chính cách vận hành này giúp văn hóa Hàn Quốc lan rộng toàn cầu, kết hợp chặt chẽ giữa âm nhạc, thời trang và mạng xã hội. BTS cũng góp phần phá vỡ rào cản ngôn ngữ khi phát hành các ca khúc tiếng Anh từ năm 2020, nhưng vẫn giữ rõ bản sắc Hàn.

Một yếu tố khác làm nên sức hút của nội dung Hàn Quốc là khái niệm "han" nỗi buồn sâu sắc, mang tính tập thể, bắt nguồn từ lịch sử nhiều biến động. Cảm xúc này thấm vào cách kể chuyện: nhân vật không hoàn hảo, cái kết không trọn vẹn, cái thiện không phải lúc nào cũng chiến thắng.

Chính sự chân thực và phức tạp đó lại đặc biệt phù hợp với khán giả Mỹ hiện nay, khi họ ngày càng tìm kiếm những câu chuyện gần với đời sống hơn là những mô típ quen thuộc.

The Hollywood Reporter phân tích thêm, một phần lý do khiến văn hóa Hàn Quốc bứt phá tại Mỹ là vì ngày càng nhiều sản phẩm được tạo ra bởi chính những người Mỹ gốc Hàn. Họ là những người lớn lên giữa hai nền văn hóa và hiểu cách kết nối chúng.

Họ không cố giải thích Hàn Quốc cho khán giả Mỹ, mà kể những câu chuyện theo cách tự nhiên nhất, để người xem có thể bước vào và tự cảm nhận cả hai thế giới cùng lúc.

Sau tất cả, The Hollywood Reporter khẳng định, thước đo rõ nhất cho cuộc chinh phục của văn hóa Hàn Quốc có lẽ là việc Hollywood không còn tìm cách cạnh tranh, mà bắt đầu muốn bắt tay cùng tham gia cuộc chơi.

CJ Group từng đặt nền móng cho ngành điện ảnh Hàn cách đây ba thập kỷ nay đã trở thành cái tên quen thuộc trên bàn đàm phán tại Hollywood. Các đạo diễn, biên kịch và nhà sản xuất Hàn Quốc không còn đứng ngoài "xin cơ hội", mà đã trở thành đối tác.

"Câu hỏi lúc này không còn là văn hóa Hàn đã vươn ra thế giới hay chưa, mà là việc duy trì những yếu tố làm nên thành công. Các yếu tố đó là sự kỷ luật trong sản xuất, cảm xúc chân thực và khát khao sáng tạo.

Khi sự bùng nổ của Kpop kéo theo hàng loạt dự án ăn theo, phần tiếp theo và các bom tấn phòng vé phát triển mạnh hơn nữa, hệ thống này có thể chệch hướng nếu đánh mất sự chân thật.

Ngay cả khi vẫn duy trì được sự chân thực, nguy cơ bão hòa và sự "quá tải" với văn hóa Hàn Quốc vẫn có thể diễn ra", The Hollywood Reporter nhận định.

Tuy nhiên, diễn viên Arden Cho - người lồng tiếng cho nhân vật Rumi trong "Kpop demon hunters" không quá lo lắng về điều đó.

Dự án phim tâm lý sắp tới của cô, "Perfect girl", quy tụ 9 nhân vật nữ người châu Á và gốc Á thuộc 3 thế hệ. Đáng chú ý, dự án lần này không phải là một bộ phim hoạt hình mà có sự tham gia của các diễn viên người thật.

"Tôi hy vọng chúng ta sẽ tiếp tục kể những câu chuyện đa dạng, táo bạo và không né tránh việc mình là ai", nữ diễn viên người Mỹ gốc Hàn nói.