Giải pháp chống cháy dù đáp ứng yêu cầu trên bản vẽ vẫn có thể thay đổi khi triển khai ở công trường. Thay thế vật liệu, điều chỉnh cấu tạo hay chỉ một chi tiết liên kết nếu không được kiểm soát có thể tạo ra khoảng cách giữa thiết kế và thi công.
Vì sao thiết kế đúng vẫn có thể khác khi thi công?
Trong quá trình thi công, những thay đổi so với thiết kế ban đầu không hiếm gặp. Chủ đầu tư có thể điều chỉnh công năng, nhà thầu phải xử lý điều kiện hiện trường, trong khi vật liệu dự kiến có thể thay đổi do nguồn cung, chi phí hoặc khả năng thi công.
TS. Cao Duy Khôi (bên phải) - Phó Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ xây dựng cùng KTS Vương Đạo Hoàng trong podcast Lửa & Lựa tập 01.
Theo TS. Cao Duy Khôi, Phó Viện trưởng Viện Khoa học công nghệ Xây dựng (IBST), khi công trình phát sinh khác biệt so với hồ sơ thiết kế, các bên cần nhận diện tác động và thực hiện điều chỉnh phù hợp, đặc biệt với những nội dung liên quan đến an toàn cháy.
Đây cũng là lý do yêu cầu phòng cháy cần được tính đến ngay từ giai đoạn thiết kế, song hành với kiến trúc, kết cấu và hệ thống cơ điện.
Trên bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật đối với cấu kiện có thể đã được xác định rõ. Nhưng khi thi công, việc lựa chọn vật liệu, cấu tạo và phương án lắp đặt phải phù hợp với điều kiện thực tế mà vẫn duy trì các yêu cầu đã đặt ra.
Nếu một thành phần bị thay thế hoặc chi tiết thi công bị điều chỉnh mà chưa đánh giá ảnh hưởng đến toàn hệ, giải pháp hoàn chỉnh có thể không còn tương ứng với phương án ban đầu.
Những chi tiết nhỏ có thể ảnh hưởng đến khả năng chống cháy
Với cấu kiện có yêu cầu về giới hạn chịu lửa, hiệu quả không chỉ phụ thuộc vào từng vật liệu riêng lẻ mà còn liên quan đến cấu tạo tổng thể và sự liên kết giữa các thành phần.
ThS. Nguyễn Trung Kiên, Trưởng phòng Nghiên cứu Phòng chống cháy, Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng (IBST), cho biết, một hệ vách không chỉ gồm tấm mà còn có hệ khung, vật liệu xử lý mối nối và các chi tiết liên kết. Nếu các điểm kết nối không được xử lý phù hợp, tính liên tục của cấu kiện có thể bị ảnh hưởng.
ThS. Nguyễn Trung Kiên (bên phải) - Trưởng phòng Nghiên cứu PCC - Viện Khoa học Công nghệ xây dựng cùng KTS Vương Đạo Hoàng trong podcast Lửa & Lựa tập 02.
TS. Cao Duy Khôi cũng đưa ra ví dụ về cửa chống cháy được thử nghiệm với một loại tường, khung và các chi tiết liên kết xác định. Nếu cửa được lắp trên loại vách khác hoặc một chi tiết như bản lề bị thay đổi, cần xem xét liệu tổ hợp thực tế có còn phù hợp với điều kiện đã được đánh giá hay không.
Điều này cho thấy việc một sản phẩm riêng lẻ đáp ứng yêu cầu chưa đồng nghĩa với việc toàn bộ cấu kiện sau lắp đặt vẫn đạt tính năng tương ứng khi điều kiện sử dụng thay đổi.
Vì vậy, mọi điều chỉnh về vật liệu, cấu tạo và chi tiết lắp đặt đều cần được đánh giá trên cơ sở kỹ thuật của toàn hệ thống.
Kiểm soát thế nào từ thiết kế đến thi công?
Để hạn chế khoảng cách giữa thiết kế và thực tế, quá trình triển khai cần có sự phối hợp xuyên suốt giữa chủ đầu tư, tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát, nhà thầu và nhà cung cấp.
Khi phát sinh thay đổi, các bên cần đánh giá tác động đối với cấu kiện và giải pháp đã lựa chọn trước khi quyết định phương án thay thế hoặc điều chỉnh.
Tại Việt Nam, Saint-Gobain giới thiệu các hệ giải pháp chống cháy cho vách, trần, ống gió, kính và cửa, sử dụng các vật liệu như tấm thạch cao Vĩnh Tường-Gyproc, tấm xi măng DURAflex Firestop, bông khoáng ISOVER và kính chống cháy Vetrotech. Các hệ thống được xây dựng theo những cấu hình và cấp giới hạn chịu lửa khác nhau, cho thấy việc lựa chọn vật liệu cần gắn với yêu cầu kỹ thuật của toàn hệ thống.
Trong quá trình triển khai, việc đối chiếu hồ sơ thiết kế với cấu hình thực tế là một khâu cần được kiểm soát chặt chẽ. Loại vật liệu, số lớp tấm, hệ khung, lớp cách nhiệt và các chi tiết liên kết đều có thể ảnh hưởng đến đặc tính của hệ chống cháy.
Vì vậy, bên cạnh tài liệu cấu tạo và thông số kỹ thuật, sự phối hợp giữa đơn vị cung cấp giải pháp, tư vấn thiết kế và nhà thầu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm cấu hình được lựa chọn phù hợp với yêu cầu của công trình.
Đây cũng là một trong những nội dung được làm rõ trong podcast "Lửa và Lựa" của Saint-Gobain Việt Nam.
Tại đây, các chuyên gia chia sẻ những vấn đề cần lưu ý trong quá trình chuyển hóa yêu cầu an toàn cháy từ thiết kế đến thi công. Thông qua các tình huống thực tế và góc nhìn chuyên môn, chương trình góp phần giúp kiến trúc sư, nhà thầu và chủ đầu tư nhận diện những yếu tố có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của giải pháp, từ đó nâng cao sự phối hợp giữa các bên.
Giải pháp vách chống cháy của Saint-Gobain Việt Nam được giới thiệu tại sự kiện Secutech Việt Nam 2026. Ảnh: Saint-Gobain.