Xã hội

Vi phạm môi trường có thể bị phạt đến một tỷ đồng, đình chỉ hoạt động 6 tháng

-

Nghị định 412/2026/NĐ-CP quy định mức phạt đến 1 tỷ đồng đối với một số hành vi vi phạm về bảo vệ môi trường, đồng thời áp dụng đình chỉ hoạt động và buộc khắc phục ô nhiễm, phá dỡ công trình vi phạm hoặc di dời cơ sở trong những trường hợp cụ thể.

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký ban hành Nghị định số 412/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

Vi phạm môi trường có thể bị phạt đến một tỷ đồng, đình chỉ hoạt động 6 tháng- Ảnh 1.

Mức phạt tiền tối đa cho một hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường là một tỷ đồng đối với cá nhân và hai tỷ đồng đối với tổ chức. Ảnh: VGP.

Nghị định gồm bốn chương, 87 điều, quy định các hành vi vi phạm hành chính, hình thức và mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả; thẩm quyền lập biên bản, xử phạt vi phạm hành chính; quy định đối với hành vi vi phạm đã kết thúc, hành vi đang thực hiện và việc thi hành các hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

Các hành vi vi phạm được quy định trên nhiều lĩnh vực, từ đăng ký môi trường, đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường đến gây ô nhiễm, quản lý chất thải, tái chế sản phẩm, bao bì và xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu.

Nghị định cũng quy định vi phạm về bảo vệ môi trường tại cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu chức năng sản xuất công nghiệp của khu kinh tế, cụm công nghiệp và làng nghề.

Các hoạt động nhập khẩu máy móc, thiết bị, phương tiện, nguyên liệu, phế liệu; nhập khẩu, phá dỡ tàu biển đã qua sử dụng; lễ hội, du lịch, khai thác khoáng sản cũng thuộc phạm vi điều chỉnh. Ngoài ra, các vi phạm về quản lý chất ô nhiễm khó phân hủy, quan trắc và giám sát môi trường, dữ liệu môi trường, công khai thông tin, báo cáo bảo vệ môi trường, phòng ngừa và khắc phục sự cố, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ tầng ô-dôn, giao dịch trên sàn carbon trong nước và bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học cũng được quy định cụ thể.

Đáng chú ý, Nghị định quy định mức xử phạt đối với dự án đầu tư, cơ sở thuộc diện đăng ký môi trường nhưng không thực hiện đăng ký theo quy định. Với trường hợp thuộc thẩm quyền đăng ký tại UBND cấp xã, mức phạt từ 20-30 triệu đồng; thuộc thẩm quyền đăng ký tại UBND cấp tỉnh, mức phạt từ 50-70 triệu đồng.

Đối với dự án, cơ sở thuộc diện đăng ký môi trường nhưng không thu gom, quản lý, xử lý nước thải, bụi, khí thải hoặc không kiểm soát tiếng ồn, độ rung, ánh sáng, bức xạ nhiệt theo quy định, mức phạt từ 5-10 triệu đồng nếu thuộc thẩm quyền đăng ký tại cấp xã và từ 30-40 triệu đồng nếu thuộc thẩm quyền đăng ký tại cấp tỉnh.

Với dự án, cơ sở thuộc diện phải có giấy phép môi trường, mức phạt được quy định cao hơn. Trường hợp thuộc thẩm quyền cấp phép của Chủ tịch UBND cấp tỉnh, UBND cấp tỉnh hoặc cơ quan tương đương, hành vi không có giấy phép môi trường bị phạt từ 200-400 triệu đồng.

Đối với dự án, cơ sở thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoặc các trường hợp thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an có tiêu chí tương đương thẩm quyền cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hành vi không có giấy phép môi trường bị phạt từ 400-600 triệu đồng.

Mức phạt cao nhất từ 800 triệu đồng đến một tỷ đồng áp dụng đối với nhóm cơ sở thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường khi không có công trình xử lý chất thải đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường; xây lắp thiết bị, đường ống hoặc các đường thải để xả chất thải không qua xử lý hoặc xả chất thải sau xử lý không đạt quy chuẩn kỹ thuật ra môi trường.

Đối với hành vi không vận hành, không vận hành thường xuyên hoặc vận hành không đúng quy trình công trình bảo vệ môi trường, mức phạt từ 400-600 triệu đồng với nhóm cơ sở thuộc thẩm quyền cấp phép cấp tỉnh và từ 600-800 triệu đồng đối với nhóm thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Nghị định cũng quy định mức phạt từ 50-100 triệu đồng đối với hành vi không có công trình, biện pháp giảm thiểu tiếng ồn, độ rung tại nhóm dự án, cơ sở thuộc thẩm quyền cấp phép môi trường cấp tỉnh; mức phạt từ 100-150 triệu đồng đối với nhóm thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Trường hợp không rà soát công trình, thiết bị xử lý chất thải để xác định nguyên nhân gây ô nhiễm hoặc không cải tạo, nâng cấp công trình xử lý chất thải theo quy định, mức phạt tương ứng từ 30-50 triệu đồng và 40-50 triệu đồng, tùy thẩm quyền cấp phép. Các hành vi không khắc phục ô nhiễm do hoạt động của mình gây ra cũng thuộc nhóm vi phạm bị xử phạt.

Đối với hành vi không có giấy phép môi trường, nếu đã bị xử phạt mà tái phạm, mức phạt tăng lên từ 600-800 triệu đồng đối với nhóm thuộc thẩm quyền cấp phép cấp tỉnh và từ 800 triệu đồng đến một tỷ đồng đối với nhóm thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Ngoài phạt tiền, cơ sở vi phạm có thể bị đình chỉ hoạt động của nguồn phát sinh chất thải hoặc hoạt động xả thải không có giấy phép môi trường từ một đến ba tháng. Hành vi không có công trình xử lý chất thải đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường có thể bị đình chỉ hoạt động gây ô nhiễm từ hai đến bốn tháng đối với nhóm thuộc thẩm quyền cấp phép cấp tỉnh và từ 4-6 tháng đối với nhóm thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Nghị định 412/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 14/11/2026, đồng thời bãi bỏ Nghị định số 45/2022/NĐ-CP ngày 7/7/2022 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.