Ước tính, mỗi năm có khoảng 1 triệu cặp vợ chồng vô sinh, hiếm muộn. Theo các chuyên gia sinh sản, hiện trạng này ảnh hưởng đến tỷ lệ sinh, cản trở sự phát triển dân số bền vững.
Bệnh nhân khám vô sinh ngày càng trẻ
Bên lề lễ khởi động dự án Chăm sóc sức khỏe sinh sản, cải thiện tình trạng vô sinh hiếm muộn trong cộng đồng, do Hệ thống nhà thuốc Long Châu phối hợp BV Nam học hiếm muộn Hà Nội và Merck Healthcare Việt Nam tổ chức vào chiều 14/1, BCKI Nguyễn Thành Trung, Trưởng khoa Khám bệnh, BV Nam học và Hiếm muộn Hà Nội cho biết, tình trạng vô sinh - hiếm muộn hiện nay đang có xu hướng gia tăng rõ rệt. Sự gia tăng này được phản ánh khá rõ qua số lượng bệnh nhân đến khám tăng đều theo từng tháng, từng quý và từng năm. Nếu so sánh theo năm, số ca đến khám liên quan đến vô sinh, hiếm muộn tăng trung bình khoảng 5-10% mỗi năm.
Các bác sĩ đang thực hiện kỹ thuật chuyển phôi trong điều trị vô sinh, hiếm muộn (ảnh minh họa).
Đáng chú ý, theo BS Trung, vô sinh, hiếm muộn tại Việt Nam đang có dấu hiệu trẻ hóa rõ rệt. Hiện tượng này chủ yếu đến từ hai nhóm nguyên nhân chính. Thứ nhất là các yếu tố môi trường - xã hội. Khi xã hội phát triển, các yếu tố bất lợi đối với sức khỏe sinh sản cũng xuất hiện sớm hơn và tác động mạnh hơn đến người trẻ. Đơn cử, độ tuổi quan hệ tình dục ngày nay sớm hơn so với trước đây. Việc quan hệ tình dục sớm, thậm chí có nhiều bạn tình, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản về sau.
Thứ hai là yếu tố thông tin. Hiện nay, mạng xã hội và các kênh truyền thông giúp người dân tiếp cận kiến thức y tế dễ dàng hơn. Điều này khiến nhiều người trẻ chủ động đi kiểm tra sức khỏe sinh sản sớm, qua đó làm gia tăng số ca được phát hiện vô sinh - hiếm muộn ở nhóm tuổi trẻ.
Theo ghi nhận tại khoa Khám bệnh, độ tuổi bệnh nhân đến thăm khám ngày càng trẻ. "Có những trường hợp sinh năm 2006, tức mới khoảng 19-20 tuổi đã đi khám. Thậm chí, chúng tôi từng tiếp nhận bệnh nhân mới 18-19 tuổi", BS Trung cho biết. Đây chủ yếu là những trường hợp kết hôn sớm hoặc đã chung sống với nhau khoảng một năm nhưng chưa có con, dù chưa đăng ký kết hôn chính thức. Trong các cặp đôi này, độ tuổi của người chồng thường nhỉnh hơn vợ khoảng một tuổi.
Lưu ý khám sức khỏe tiền hôn nhân
Theo thống kê của WHO, Việt Nam hiện là một trong những quốc gia có tỷ lệ vô sinh cao, với 50% ca mắc nằm ở độ tuổi dưới 30. Đồng thời, hiện tỷ suất sinh cũng đã giảm ở mức thấp kỷ lục 1,91 con/phụ nữ. Theo các chuyên gia sinh sản, việc tỷ lệ vô sinh ngày càng tăng không chỉ là thách thức y khoa mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến tỷ lệ sinh, cản trở sự phát triển dân số bền vững.
Khởi động dự án Nâng cao sức khỏe sinh sản và cải thiện tình trạng vô sinh, hiếm muộn trong cộng đồng.
Trước thực trạng vô sinh hiện nay, dự án Nâng cao sức khỏe sinh sản và cải thiện tình trạng vô sinh, hiếm muộn trong cộng đồng, các chuyên dự kiến tổ chức nhiều chương trình giáo dục nâng cao kiến thức y khoa về sinh sản cho cộng đồng, thúc đẩy lối sống chủ động và lành mạnh hơn cho giới trẻ. Ngoài ra, dự án hướng tới tư vấn, tầm soát phòng ngừa và mở rộng khả năng tiếp cận các giải pháp y tế điều trị vô sinh hiếm muộn và chăm sóc sinh khỏe sinh sản cho người dân...
Trao đổi thêm về giải pháp phòng ngừa vô sinh, hiếm muộn, BS Trung cho biết, biện pháp hiệu quả nhất hiện nay là khám sức khỏe tiền hôn nhân. Đây là cách tốt nhất để phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn, từ đó có hướng điều trị hoặc tư vấn phù hợp. Thông qua thăm khám, bác sĩ có thể phát hiện sớm nguy cơ, tư vấn dự phòng và hướng dẫn chăm sóc sức khỏe sinh sản đúng cách. Bên cạnh đó, người trẻ cũng cần xây dựng lối sống lành mạnh, tránh xa các yếu tố có hại như lạm dụng rượu bia, thuốc lá, chất kích thích - những tác nhân đã được chứng minh có ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng sinh sản ở cả nam và nữ.