Trong giai đoạn 2026 - 2030, xã Thanh Trì, Hà Nội đặt ra mục tiêu phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng chuyển đổi gắn với công nghệ cao. Từ đó, tạo “cú hích” xây dựng nông thôn mới và nông thôn mới hiện đại trong giai đoạn mới.
Từ một đề tài ứng dụng khoa học công nghệ
Theo UBND xã Thanh Trì, từ xa xưa, nơi đây người dân đã có nghề truyền thống sản xuất nông nghiệp. Đặc biệt là khu vực xã Yên Mỹ trước đây, nay là thôn Yên Mỹ, xã Thanh Trì. Năm 2017, nhờ sự giúp sức của chính quyền, một số hộ dân đã mạnh dạn đứng lên thành lập hợp tác xã để sản xuất rau sạch công nghệ cao, cung ứng ra thị trường.
Mô hình trồng dưa công nghệ cao tại HTX nông nghiệp công nghệ cao Đức Phát.
Ông Nguyễn Mạnh Hồng, Giám đốc HTX nông nghiệp công nghệ cao Đức Phát (thôn Yên Mỹ) cho biết, nhờ sự hỗ trợ của huyện Thanh Trì (cũ), gia đình đã bỏ vốn đầu tư hệ thống nhà màng trồng rau siêu sạch với tổng diện tích hiện nay là gần 3.000m2. Toàn bộ công nghệ sản xuất đều được áp dụng theo tiêu chuẩn của Israel, cho ra thị trường sản phẩm rau đạt chuẩn VietGAP.
Tại thời điểm xây dựng, đây được xem là mô hình trồng rau công nghệ cao đầu tiên và lớn nhất của TP Hà Nội. Tổng kinh phí đầu tư khoảng gần 3 tỷ đồng, trong đó huyện Thanh Trì hỗ trợ 1,15 tỷ đồng. Đây cũng chính là đề tài khoa học mà huyện Thanh Trì đăng ký của với Thành ủy Hà Nội trong việc việc ứng dụng khoa học – công nghệ trong việc nâng cao chất lượng xây dựng nông thôn mới, theo hướng phát triển bền vững.
Bên cạnh trồng rau, ông Hồng và các thành viên của HTX cũng mày mò, sản xuất thử dưa lưới giá trị cao. Ông Hồng kể, để đổi lấy thành công, cũng là vô số lần thất bại và những đêm mất ăn mất ngủ. Và cho đến nay, HTX của ông Hồng đã chuyển đổi hoàn toàn mô hình từ trồng rau sang cây dưa hoàng kim và dưa leo.
Những chiếc bẫy sinh học được sử dụng trong trồng dưa công nghệ cao.
Đây là hai loại dưa có năng suất, giá trị cao, vốn rất được thị trường ưa chuộng. Mỗi vụ dưa kéo dài khoảng 3 tháng, năng suất trung bình đạt từ 3 - 3,5 tấn/1000m2. Giá bán lẻ khoảng 50 nghìn đồng/kg, giá bán lẻ thấp hơn 5.000 đồng/mỗi kg.
Theo ông Hồng, nhờ áp dụng công nghệ cao vào sản xuất, nên rất tiết kiệm điện, nước, tăng năng suất cây trồng lại thân thiện với môi trường, sức khỏe người tiêu dùng. Bởi toàn bộ phân bón cũng như thuốc diệt côn trùng, sâu bệnh đều là loại sinh học.
Lan tỏa "trái ngọt"
Chia sẻ với phóng viên, ông Khúc Đình Thắng, thôn Yên Mỹ cho biết, nhờ sự động viên của ông Hồng, năm 2024, gia đình đã quyết tâm tham gia HTX đầu tư hệ thống nhà màng trồng dưa. Theo ông Thắng, gia đình vốn có 2 sào đất để trồng rau màu, nhưng theo lối truyền thống, phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết. Năm nào trời thuận, rau màu được giá thì còn có đồng ra, đồng vào. Còn năm gặp mưa bão, mất mùa thì cả năm trời coi như công cốc.
Sản phẩm dưa hoàng kim của HTX nông nghiệp công nghệ cao Đức Phát.
Giữa năm 2024, ông Thắng đã nhờ HTX nông nghiệp công nghệ cao Đức Phát hỗ trợ phát triển mô hình trên diện tích đất sẵn có của gia đình. Theo ước tính, tổng vốn đầu tư của ông Thắng cho toàn bộ hệ thống nhà màng, điện nước tưới tiêu, cây giống… khoảng 200 triệu đồng.
Ông Thắng kể, không có "trái ngọt" nào mà không phải nếm mùi cay đắng. Mô hình vừa xây dựng, cây dưa bén rễ leo giàn chừng hai gang tay thì trận bão Yagi ập tới. Nhiều diện tích nhà màng, cây giống bị bão tàn phá, gây thiệt hại nặng nề.
Không chịu khuất phục, nhờ sự hỗ trợ của HTX, ông Thắng tiếp tục đầu tư, đến cuối năm 2024 đã thành công thu hoạch mẻ dưa hoàng kim đầu tiên. "Tôi nhớ vụ đầu tiên thu được khoảng 1,3 tấn dưa, bán được hơn 50 triệu đồng. Do không mất tiền thuê kỹ thuật, nước tự khoan giếng rồi lọc nước nên chi phí không nhiều. Vụ đó, gia đình tôi lãi khoảng hơn 30 triệu đồng", ông Thắng nhớ lại.
Hệ thống tưới nhỏ giọt hẹn giờ giúp các hộ dân tiết kiệm chi phí sản xuất.
Không chỉ có ông Thắng, một hộ dân khác là ông Khúc Đình Thủy (cùng thôn Yên Mỹ), hai năm qua cũng mạnh dạn chuyển đổi 2 sào rau của gia đình sang trồng dưa công nghệ cao. Ông Thủy cho biết, do được HTX hướng dẫn kỹ thuật tận tình, chỉ cần chịu khó học hỏi là có thể nắm bắt kiến thức sản xuất rất nhanh. Với giá dưa khoảng 45 - 50 nghìn đồng/kg, mỗi năm gia đình ông cũng "bỏ túi" hơn 100 triệu đồng sau khi trừ chi phí.
Chia sẻ về đầu ra, ông Thủy cho biết, do dưa sản xuất công nghệ cao nên được đảm bảo cả mẫu mã lẫn chất lượng. Một phần do sản lượng không nhiều, trong khi lượng khách quen nhiều, người dân địa phương ủng hộ nên chưa vụ nào xảy ra tình trạng ế hàng.
UBND xã Thanh Trì đánh giá, HTX nông nghiệp công nghệ cao Đức Phát cũng như các hộ dân thôn Yên Mỹ luôn là lá cờ đầu trong phong trào "Toàn dân chung sức xây dựng nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu" của địa phương. Việc đẩy mạnh phát triển kinh tế, phát huy nội lực chính là "cú hích" giúp địa phương vững tin xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn mới.
Riêng Hội nông dân xã Thanh Trì, đã đẩy mạnh thi đua phong trào "Nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững", "Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh"... Thông qua đó, phát triển nhiều mô hình kinh tế mang lại giá trị cao như trồng rau thủy canh, rau hữu cơ, cây ăn quả có múi, hoa cây cảnh và chăn nuôi an toàn sinh học. Nhờ tư duy đổi mới và ứng dụng kỹ thuật tiến bộ, giá trị sản xuất trên đất nông nghiệp đã tăng từ 190 triệu đồng/ha (năm 2020) lên 280 triệu đồng/ha (năm 2025). Hội nông dân xã Thanh Trì cũng là cầu nối, giúp 116 hộ dân vay vốn đạt gần 5 tỷ đồng, thúc đẩy sản xuất trên địa bàn.
Bên cạnh đó, thông qua phong trào "Toàn dân chung sức xây dựng nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu" giai đoạn trước, xã Thanh Trì đã vận động nhân dân hiến 3.874m² đất, xã hội hóa đóng góp hơn 200,217 tỷ đồng, tham gia hàng chục nghìn ngày công lao động. Nhờ đó, diện mạo hạ tầng trên địa bàn xã Thanh Trì ngày một sáng xanh sạch đẹp, hiện đại.
Theo ông Vũ Hoài Sơn, Phó chủ tịch UBND xã Thanh Trì, địa phương định hướng chuyển đổi nông nghiệp theo hướng kinh tế nông nghiệp, phát triển mô hình nông nghiệp về cung cấp cây giống chất lượng cao, gắn sản xuất với tiêu thụ và nhu cầu thị trường đô thị, hướng đến xây dựng xã nông thôn mới và nông thôn mới hiện đại trong giai đoạn này.
Trong đó, xã sẽ tiếp tục hướng dẫn, hỗ trợ người dân cũng như các HTX duy trì vùng sản xuất rau tập trung hơn 130ha tại thôn Yên Mỹ. Trong đó, có 58 ha sản xuất rau an toàn đạt tiêu chuẩn VietGAP và 30 ha cây ăn quả. Đồng thời, đẩy mạnh phát triển thương mại - dịch vụ, tổ chức các hoạt động quảng bá, xúc tiến thương mại, phát triển các điểm trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP.
* Thông tin có sự phối hợp của Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới thành phố Hà Nội.