Trong không khí trang nghiêm tại Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ, phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai, 71 hài cốt liệt sĩ được tổ chức truy điệu, đưa về an táng.
Những người lính đã trở về
Sáng 30/9, Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại phường Cam Đường lặng trong khói hương, có gia đình sau gần nửa thế kỷ đã đón được người thân trở về, nhưng cũng còn những người vẫn tiếp tục hành trình tìm kiếm với một mong ước giản dị: Đưa người thân về quê hương.
Lễ truy điệu và an táng 71 hài cốt liệt sĩ được tổ chức trang nghiêm, với sự tham dự của Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cùng lãnh đạo các cơ quan Trung ương, địa phương, lực lượng vũ trang và đông đảo thân nhân liệt sĩ.
Trong không khí trang nghiêm và xúc động, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cùng các đại biểu đã thành kính dâng hương, dâng hoa tưởng niệm những người con ưu tú của dân tộc đã không tiếc tuổi thanh xuân, sẵn sàng hiến dâng trọn đời mình vì độc lập, tự do của Tổ quốc và nhân dân.
Sau nhiều năm nằm lại nơi núi rừng biên cương, những người lính đã được đồng đội và các lực lượng tìm kiếm, quy tập, đưa về an nghỉ.
Đọc điếu văn tại buổi lễ, ông Giàng Quốc Hưng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai nhắc lại những năm tháng chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc.
"Lào Cai, nơi phên dậu của Tổ quốc, từng chứng kiến quân và dân các dân tộc trong tỉnh cùng những người con đến từ nhiều miền quê kề vai sát cánh, chiến đấu bảo vệ từng điểm cao, bản làng, từng tấc đất biên cương.
Nhiều người đã ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ. Tuổi thanh xuân, máu xương và cả những ước nguyện chưa kịp thực hiện được gửi lại nơi biên giới để đổi lấy bình yên cho quê hương, đất nước.
Trong số những hài cốt được tìm thấy, vẫn còn những liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Đối với những liệt sĩ chưa xác định được danh tính, hành trình tìm lại tên các anh vẫn sẽ tiếp tục.
Dù quê hương các anh ở đâu, xin anh linh các anh hãy coi Lào Cai là quê hương thứ hai của mình và thanh thản yên nghỉ trong lòng đất mẹ”, ông Hưng nói.
Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, lãnh đạo tỉnh Lào Cai, Bộ Quốc phòng, Quân khu 2, Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Lào Cai, lãnh đạo phường Cam Đường và các xã, phường lân cận cùng đông đảo nhân dân địa phương.
Giữa buổi lễ, ông Lý Tiến Nam, con trai liệt sĩ Lý A Tờ, sinh năm 1944, quê Cốc Mỳ, Bát Xát, Lào Cai, không giấu được xúc động khi người cha mà gia đình chờ đợi nhiều năm cuối cùng đã trở về.
“Đã có lúc niềm hy vọng trở nên mong manh, nhưng gia đình chúng tôi chưa bao giờ thôi mong chờ ngày bố trở về. Hôm nay, ước nguyện ấy đã thành hiện thực, bố đã trở về với quê hương, gia đình và đất mẹ”, ông Nam nghẹn ngào, với gia đình ông, đó là cuộc đoàn tụ phải chờ đợi gần một đời người.
“Sau bao năm xa cách, cuối cùng bố đã về nhà. Gia đình xin ghi nhớ mãi sự hy sinh của bố và nguyện giáo dục các thế hệ sau trân trọng hòa bình, biết ơn những người đã hy sinh vì Tổ quốc”, ông Nam nói.
“Bố đã về nhà rồi” câu nói ngắn của người con trong ngày đón cha trở về cũng là ước mong của biết bao gia đình liệt sĩ suốt hàng chục năm qua.
Cuộc tìm kiếm vẫn tiếp tục
Nếu gia đình ông Lý Tiến Nam đã có thể nói lời “bố đã về nhà”, thì với gia đình ông Triệu Văn Mây, hành trình tìm người anh trai là liệt sĩ Triệu Văn Mão vẫn chưa có hồi kết.
Liệt sĩ Triệu Văn Mão, người dân tộc Tày, sinh năm 1958, nhập ngũ khi khoảng 20 tuổi và hy sinh trong lúc làm nhiệm vụ tại khu vực đồn biên phòng trước đây ở thôn Đầm Mít, xã A Mú Sung, tỉnh Lào Cai.
Ngày người thanh niên ấy rời quê lên đường nhập ngũ, không ai nghĩ cuộc chia tay sẽ kéo dài gần nửa thế kỷ. Năm tháng qua đi, người thân trong gia đình già đi trong chờ đợi. Điều họ mong mỏi nhất vẫn là tìm được nơi người con, người anh của mình nằm lại để đưa anh trở về quê nhà.
Ông Triệu Văn Mây, hành trình tìm người anh trai là liệt sĩ Triệu Văn Mão đứng giữa được Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà chia sẻ với gia đình thân nhân liệt sỹ.
Gần đây, lực lượng chức năng tìm thấy một số hài cốt liệt sĩ tại khu vực cách vị trí đồn cũ khoảng 100m. Thông tin ấy một lần nữa thắp lên hy vọng cho gia đình ông Mây. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa thể xác định những hài cốt được tìm thấy có phải liệt sĩ Triệu Văn Mão hay không.
Ở quê nhà nay thuộc xã Lâm Thượng, ký ức về người thanh niên rời gia đình lên đường làm nhiệm vụ vẫn được người thân gìn giữ. Gần 50 năm đã qua, mong ước của gia đình vẫn không thay đổi: tìm được anh, đưa anh về với quê hương.
Cũng từ những mong mỏi ấy, “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” đang được triển khai với sự tham gia của cả hệ thống chính trị, lực lượng vũ trang và Nhân dân.
Sau lễ truy điệu sáng 30/9, 71 hài cốt liệt sĩ được đưa về an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Bảo Thắng và Nghĩa trang liệt sĩ phường Cam Đường
Đến nay, tỉnh Lào Cai đã tìm kiếm, quy tập được 90 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành lấy mẫu tại 16/16 nghĩa trang liệt sĩ, khai quật 1.250 mộ, lấy 820 mẫu sinh phẩm và thu nhận 3.115 mẫu ADN của thân nhân các liệt sĩ chưa xác định được danh tính.
Mỗi mẫu ADN được lấy, mỗi vị trí được tìm kiếm là thêm một cơ hội để những gia đình đã chờ đợi hàng chục năm có thể tìm lại người thân.
Sau lễ truy điệu sáng 30/9, 71 hài cốt liệt sĩ được đưa về an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Bảo Thắng và Nghĩa trang liệt sĩ phường Cam Đường. Có người đã được gọi lại tên mình. Có người vẫn chưa xác định được danh tính. Và ngoài kia vẫn còn những gia đình như gia đình ông Triệu Văn Mây tiếp tục chờ đợi.
Hành trình ấy sẽ còn tiếp tục, để thêm nhiều người lính được trở về với gia đình, quê hương; và với những người chưa tìm lại được tên, Lào Cai sẽ là quê hương thứ hai, nơi các anh yên nghỉ trong sự tri ân của những thế hệ hôm nay.