Từ miền Tây, TP.HCM, đô thị phía Đông, cụm cảng Cái Mép - Thị Vải, loạt tuyến giao thông đang nối về sân bay Long Thành. Khi mạng lưới này hoàn chỉnh, sân bay sẽ trở thành mắt xích trung tâm trong chuỗi đường bộ - đường sắt - hàng không - cảng biển.
Sân bay Long Thành hoàn thiện hạng mục cuối
Những ngày đầu tháng 10, sân bay Long Thành bước vào giai đoạn chạy thử một số thiết bị bên trong nhà ga, các hệ thống, thiết bị lần lượt được kiểm tra. Bên ngoài, công nhân đang tăng tốc hoàn thiện những hạng mục cuối cùng, hướng tới mục tiêu khai thác thương mại từ tháng 12.
Sân bay Long Thành là điểm trung tâm kết nối hạ tầng giao thông đa phương thức.
Theo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), sân bay Long Thành giai đoạn 1 có công suất thiết kế 25 triệu hành khách/năm. Quy mô này không chỉ đặt ra yêu cầu về năng lực khai thác hàng không mà còn đòi hỏi một mạng lưới giao thông đủ khả năng đưa hành khách, hàng hóa đến sân bay và phân bổ theo nhiều hướng.
Để đáp ứng khả năng vận tải, hàng loạt tuyến cao tốc, vành đai, đường tỉnh được đầu tư để kết nối sân bay.
Đầu tiên, cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây vẫn là trục kết nối trực tiếp quan trọng nhất với sân bay Long Thành. Dọc gần 22km từ nút giao Vành đai 2 TP.HCM đến nút giao cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, công trường mở rộng tuyến đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm.
Tại nhà ga hành khách, nhiều thiết bị đã được kiểm tra, vận hành thử.
Nhiều mũi thi công được triển khai đồng loạt tại các vị trí cầu, đường. Máy móc, thiết bị và nhân lực được tăng cường để đẩy nhanh tiến độ. Đoạn này mở rộng từ 8-10 làn xe, đặc biệt, cầu Long Thành sẽ được xây dựng thêm một đơn nguyên 5 làn xe, song song với cầu hiện hữu.
Ông Phạm Thanh Hải, Giám đốc Ban Quản lý dự án các đường cao tốc phía Nam (thuộc VEC) cho biết, tiến độ toàn dự án hiện đạt khoảng 72%, mục tiêu cơ bản hoàn thành trong năm 2026 để phục vụ khai thác đồng bộ với sân bay Long Thành.
Theo kế hoạch, dự án cơ bản hoàn thành vào tháng 12/2026, riêng cầu Long Thành hoàn thiện toàn bộ trong năm 2027.
Cao tốc, vành đai kết nối sân bay Long Thành
Ngay gần sân bay, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu dài khoảng 54km được khai thác tạm từ tháng 5/2026 và dự kiến thông xe đồng bộ trong năm nay. Không chỉ rút ngắn hành trình giữa Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu, tuyến đường còn tạo trục kết nối trực tiếp giữa sân bay Long Thành với cụm cảng Cái Mép - Thị Vải.
Cao tốc Biên Hoà - Vũng Tàu kết nối sân bay Long Thành và nhiều khu vực như cảng biển, trung tâm TP Đồng Nai...
Ở hướng Tây, cao tốc Bến Lức - Long Thành dài 58km vừa đưa vào khai thác từ khuya 30/9, nối thông hành lang Đông - Tây.
Khi Bến Lức - Long Thành đặt trong cùng mạng lưới với Vành đai 3 và các tuyến cao tốc khác, phương tiện từ miền Tây có thêm lựa chọn hành trình về sân bay, mở rộng khả năng phân bổ dòng xe khi nhu cầu đi lại và vận chuyển hàng hóa tăng cao.
Đoạn từ cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây đến nút giao đường 25B, trong đó có cầu Nhơn Trạch, đã hoàn thành và đưa vào khai thác. Phần còn lại dài khoảng 11km qua TP Đồng Nai, từ đường 25B đến nút giao cao tốc Bến Lức - Long Thành, đang được đẩy nhanh thi công, dự kiến đưa vào khai thác trong quý IV/2026.
Cao tốc Bến Lức - Long Thành mở nhịp kết nối Đông Tây.
Khi nối thông, Vành đai 3 sẽ mở thêm hướng kết nối giữa TP.HCM và Đồng Nai, đồng thời phân phối dòng phương tiện từ nhiều khu vực về sân bay Long Thành. Phương tiện từ miền Tây, các khu vực Bình Dương, Bình Phước cũ và các đô thị phía Tây sẽ có thêm phương án tiếp cận, thay vì cùng dồn vào một trục.
Xa hơn, Vành đai 4 TP.HCM được đặt trong tầm nhìn dài hạn với vai trò trục giao thông liên vùng. Tuyến dài khoảng 207km, đi qua TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh.
Đây chưa phải tuyến kết nối sân bay trong giai đoạn đầu khai thác. Nhưng về lâu dài, Vành đai 4 sẽ mở thêm hành lang phân bổ dòng xe liên vùng, nhất là phương tiện hàng hóa, logistics và các luồng vận tải xuất phát từ khu vực xa sân bay.
Hình thành những cung đường kết nối
Ngoài ra, Đồng Nai đang tập trung đầu tư các tuyến 25B, 25C, ĐT.769, ĐT.770B, ĐT.773, từng bước mở rộng không gian tiếp cận sân bay từ các khu đô thị, khu công nghiệp và khu dân cư.
Đường 25B, một mắt xích quan trọng trong kết nối về sân bay Long Thành.
Trong đó, tuyến 25C kết nối với tuyến T1 để dẫn trực tiếp vào khu vực cổng số 1 sân bay Long Thành. Nếu cao tốc đảm nhận kết nối liên vùng, vành đai có chức năng phân phối dòng xe giữa các hướng, thì các tuyến đường khu vực sẽ đảm nhận "chặng cuối", đưa phương tiện từ mạng lưới lớn tiếp cận sân bay.
Ở hướng ven biển, cao tốc đô thị Hồ Tràm - Cảng hàng không quốc tế Long Thành được kỳ vọng mở thêm một hành lang kết nối mới.
Điểm đầu tuyến kết nối với Vành đai 4 TP.HCM và đường ĐT.991 tại phường Tân Thành, điểm cuối giao ĐT.994, tuyến ven biển Vũng Tàu - Bình Châu.
Dự án khởi công ngày 1/7, dự kiến hoàn thành năm 2029. Khi đưa vào khai thác, tuyến sẽ kết nối với cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, Bến Lức - Long Thành, Vành đai 3 và Vành đai 4, tạo hành lang từ sân bay Long Thành về Hồ Tràm và chuỗi đô thị ven biển.
Như vậy, từ Long Thành có thể hình thành nhiều hướng kết nối: về TP.HCM, đi miền Tây, xuống các cảng biển và mở ra hành lang ven biển. Đây là nền tảng để sân bay không chỉ là điểm đầu, điểm cuối của hành trình hàng không mà còn là mắt xích quan trọng trong chuỗi vận tải liên vùng.
Từ Long Thành, hàng loạt dự án giao thông vừa là điểm đến, vừa là điểm khởi hành.
Bên cạnh đường bộ, kết nối sân bay Long Thành còn được tính toán bằng đường sắt và đường sắt đô thị. Dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đến Đồng Nai được triển khai dài khoảng 44,6km, đang đẩy nhanh giải phóng mặt bằng.
Tuyến được nghiên cứu kéo dài từ ga Suối Tiên qua khu vực trung tâm TP Đồng Nai đến sân bay Long Thành, dự kiến khởi công năm 2026 và hoàn thành năm 2030. Cùng với đó là tuyến metro Thủ Thiêm - Long Thành dài khoảng 47,7km, kết nối từ TP.HCM qua sông Đồng Nai để hướng về sân bay.
Nếu mạng lưới đường bộ tạo khả năng tiếp cận linh hoạt thì đường sắt đô thị được kỳ vọng bổ sung phương thức vận chuyển khối lượng lớn, nhất là khi nhu cầu đi lại đến sân bay ngày càng tăng.
Phát triển đô thị sân bay
Sự thay đổi của hạ tầng cũng đang kéo theo những tính toán mới từ các doanh nghiệp vận tải. Ông Nguyễn Duy Khương, Chủ tịch 939 Group chia sẻ, trước thông tin sân bay Long Thành đi vào khai thác, doanh nghiệp đã nghiên cứu, tính toán hành trình, phương án kinh doanh trên mạng lưới những cung đường mới và đích đến là sân bay Long Thành.
Nhiều chuyên gia, doanh nhân kỳ vọng phát triển đô thị sân bay Long Thành.
Theo ông Khương, với hàng hóa từ các khu công nghiệp, trung tâm logistics, việc có thêm các tuyến cao tốc kết nối trực tiếp với sân bay sẽ mở rộng khả năng tổ chức vận tải. Trong khi đó, những luồng hàng có nhu cầu kết nối cảng biển đi theo trục Biên Hòa - Vũng Tàu về Cái Mép - Thị Vải.
Việc hình thành nhiều hành lang giao thông cũng giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong tổ chức phương tiện, lựa chọn tuyến đường và xây dựng phương án vận chuyển khi sân bay trở thành một đầu mối hàng không - logistics quy mô lớn.
Theo ông Nguyễn Văn Út, Chủ tịch UBND TP Đồng Nai, địa phương có lợi thế khi sở hữu hệ thống kết nối đường bộ, đường thủy, hàng không cùng hệ thống cảng biển. Đồng Nai đang từng bước hình thành không gian kinh tế - đô thị đa trung tâm, gắn kết với các vùng động lực, nhất là TP.HCM.
"Trong cấu trúc đó, sân bay Long Thành được xác định là động lực phát triển quan trọng của TP Đồng Nai và vùng Đông Nam Bộ. Mô hình đô thị sân bay Long Thành được định hướng trở thành một cực tăng trưởng mới trong các lĩnh vực hàng không, logistics và dịch vụ", ông nói.
Cầu và đường lớn đã mở chờ thông thương qua lại, tạo nhịp nối về siêu sân bay Long Thành.
Thực tế cho thấy, hiệu quả của một sân bay lớn không chỉ nằm ở năng lực khai thác bên trong nhà ga. Phía sau mỗi chuyến bay là mạng lưới giao thông đưa hành khách và hàng hóa đến sân bay, phân bổ dòng phương tiện ra nhiều hướng và kết nối sân bay với những trung tâm kinh tế lớn.
Đón đọc bài cuối: Định hình lại hành lang logistics Đông - Tây