Cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây và Vĩnh Hảo - Phan Thiết chính thức thu phí không dừng sau hơn hai năm khai thác miễn phí. Trong giờ đầu vận hành, hệ thống hoạt động ổn định, phương tiện lưu thông thông suốt, không ghi nhận ùn ứ.
Đúng 22h ngày 2/3, tại các nút giao trên hai tuyến cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây và cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết, hệ thống thu phí không dừng (ETC) đồng loạt chuyển trạng thái từ 0 đồng sang thu phí chính thức. Sau hơn hai năm đưa vào khai thác miễn phí, hai tuyến cao tốc trục dọc quan trọng kết nối khu vực Đông Nam Bộ với Nam Trung Bộ bước vào giai đoạn hoàn vốn.
Những chiếc xe lần lượt lăn qua trạm thu phí trên cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây.
Theo ghi nhận của phóng viên, từ khoảng 21h59 tại trạm thu phí nút giao QL1A trên cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây, dòng phương tiện bắt đầu dồn về cửa trạm. Đúng 22h, barie hạ xuống, hệ thống điều khiển tại phòng giám sát chuyển sang trạng thái thu phí, những giao dịch điện tử đầu tiên được ghi nhận theo thời gian thực.
Trong phòng điều hành trung tâm, dữ liệu phương tiện qua trạm gồm biển số, quãng đường di chuyển và mức phí được cập nhật liên tục trên hệ thống. Kỹ thuật viên túc trực trước các màn hình giám sát, theo dõi tín hiệu từ camera nhận diện biển số, cảm biến và phần mềm xử lý giao dịch.
Công tác vận hành được kiểm soát chặt chẽ; các làn ETC hoạt động ổn định, barie nâng - hạ nhịp nhàng, phương tiện lưu thông liên tục, không ghi nhận tình trạng dừng chờ kéo dài trong giờ đầu. Theo phương án tổ chức, cả hai tuyến áp dụng hình thức thu phí kín (tính phí theo quãng đường thực tế từ điểm vào đến điểm ra). Hệ thống trạm bố trí tại các nút giao dọc tuyến, mỗi vị trí đều có làn vào và làn ra riêng, kết nối trực tiếp với trung tâm dữ liệu ETC.
Dòng xe lăn bánh qua trạm thu phí nút giao Ba Bàu.
Tại trạm thu phí nút giao Ba Bàu, lực lượng chức năng cũng túc trực hỗ trợ phương tiện. Các thiết bị cơ bản vận hành ổn định; một số vấn đề phát sinh được nhân viên xử lý kịp thời, không để xảy ra ùn tắc.
Anh Trần Văn Hoan, tài xế chạy tuyến TP.HCM - Phan Thiết, hạ kính xe chia sẻ ngay sau khi qua trạm: "Trừ tiền là barie mở liền. Đi cao tốc tiết kiệm cả tiếng đồng hồ so với quốc lộ, có thu phí cũng chấp nhận được. Bà con ai cũng vui vẻ, mong có thêm nhiều tuyến cao tốc để đi lại thuận lợi hơn".
Anh Hoàng Minh, tài xế xe tải chuyên chở hàng Bắc - Nam, cho biết: "Nếu không gặp giờ cao điểm thì việc di chuyển qua cao tốc rất thuận lợi, đường thông thoáng. Lên cao tốc tốn thêm phí nhưng bù lại nhanh hơn, quay vòng chuyến tốt hơn, tính ra vẫn có lợi".
Lực lượng chức năng thuộc đơn vị vận hành, Khu quản lý đường bộ IV cũng có mặt để hỗ trợ, xử lý.
Là người dân cũ tại Bình Thuận (nay thuộc Lâm Đồng), vợ chồng chị Minh Vi cho biết, việc thu phí nhận được sự quan tâm, ủng hộ của người dân. Theo chị, tuyến cao tốc giúp việc kết nối về TP.HCM và Nha Trang thuận tiện hơn; vì vậy, thu phí để có kinh phí đầu tư thêm các tuyến mới, đồng thời nâng cấp, bảo đảm vận hành tuyến hiện hữu là hợp lý.
Ghi nhận sau 22h cho thấy lưu lượng phương tiện ở mức trung bình, chủ yếu là xe tải đường dài và xe khách liên tỉnh. Phần lớn xe đã dán thẻ ETC, đủ số dư tài khoản. Một số trường hợp phát sinh lỗi nhỏ được lực lượng hỗ trợ xử lý kịp thời, không xảy ra ùn ứ.
Trên tuyến Vĩnh Hảo - Phan Thiết, 5 trạm thu phí được bố trí tại các nút giao gồm: Vĩnh Hảo (Km134+700), Chợ Lầu (Km162+733), Đại Ninh, Ma Lâm (Km209+040) và Phan Thiết (Km234+617).
Tuyến Phan Thiết - Dầu Giây bố trí trạm tại các nút giao Quốc lộ 55 (Km27+400), Tỉnh lộ 720 (Km37+800), Quốc lộ 1A, Tỉnh lộ 765, Quốc lộ 56 và Ba Bàu. Với mô hình thu phí kín, phương tiện trả phí theo đúng quãng đường thực tế sử dụng.
Theo biểu phí được phê duyệt, tuyến Vĩnh Hảo - Phan Thiết (quy mô 4 làn xe) áp dụng mức 900 đồng/km. Xe dưới 12 chỗ, xe tải dưới 2 tấn và xe buýt công cộng đi toàn tuyến trả 90.555 đồng/lượt; xe tải từ 18 tấn trở lên, container 40 feet trở lên trả 362.225 đồng/lượt.
Trong khi đó, tuyến Phan Thiết - Dầu Giây áp dụng mức phí thấp nhất 1.300 đồng/km. Xe dưới 12 chỗ, xe tải dưới 2 tấn, xe buýt công cộng đi toàn tuyến trả 128.700 đồng/lượt; xe tải nặng, container 40 feet trở lên trả 518.800 đồng/lượt.
Trước thời điểm thu phí chính thức, cả hai tuyến đã vận hành thử nghiệm với mức thu 0 đồng nhằm kiểm tra đồng bộ hệ thống camera, cảm biến trục, phần mềm xử lý và kết nối dữ liệu về trung tâm điều hành.
