Bên trong hầm chứa vàng lớn nhất thế giới

Bên dưới khu Hạ Manhattan, thành phố New York (Mỹ), Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York (New York Fed) đang vận hành hầm vàng lớn nhất thế giới. Với giá thị trường hiện tại, số vàng được cất giữ tại đây có trị giá ước tính từ 800-850 tỷ USD.

Lưu trữ số vàng ngang GDP một quốc gia

Hầm vàng tại Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York được công nhận là kho lưu trữ vàng lớn nhất thế giới. Nằm ở độ sâu khoảng 24m (80 feet), nơi đây lưu trữ hơn 6.300 tấn vàng, chủ yếu thuộc sở hữu của các Chính phủ nước ngoài và các ngân hàng Trung ương.

Theo số liệu công bố gần đây nhất, hầm chứa khoảng 507.000 thỏi vàng, với tổng trọng lượng là 6.331 tấn. Đến nay, không có cơ sở nào khác công khai thừa nhận đang nắm giữ lượng vàng quốc gia lớn hơn tại một địa điểm duy nhất như vậy. Mỗi thỏi vàng tiêu chuẩn nặng khoảng 400 troy ounce, tương đương 12,2kg (27 pound), nghĩa là hầm đang phải chịu lực của hàng chục triệu kilogam kim loại.

Theo giá trị trên sổ sách của Cục Dự trữ Liên bang (Fed), số vàng có giá cố định là 42,2 USD mỗi troy ounce (tương đương khoảng 0,829 lượng). Con số này đã được giữ nguyên kể từ khi chế độ bản vị vàng kết thúc, do đó thấp hơn rất nhiều so với thực tế.

Với giá thị trường hiện dao động quanh mức 4.000 USD mỗi troy ounce, số vàng được lưu trữ bên dưới New York Fed có trị giá khoảng 850 tỷ USD. Như vậy, khối tài sản trong hầm ngang bằng với GDP hàng năm của một quốc gia tầm trung.

Tại sao nhiều quốc gia chọn gửi vàng tại New York?

Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất về hầm vàng là vấn đề quyền sở hữu. Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York không sở hữu số vàng lưu trữ bên trong mà chỉ đóng vai trò trông giữ.

Số vàng này thuộc về các chủ tài khoản, bao gồm Bộ Tài chính Mỹ, các Chính phủ nước ngoài, ngân hàng Trung ương và các tổ chức quốc tế như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Vì đây là một cơ sở cấp quốc gia được thiết kế dành riêng cho các quốc gia nên cá nhân, tập đoàn và ngay cả tỷ phú đều không được phép gửi vàng.

Phần lớn số vàng được chuyển đến New York trong và sau Chiến tranh Thế giới thứ hai, khi các quốc gia châu Âu tìm kiếm một địa điểm an toàn, tránh xa vùng chiến sự.

Mỹ, đặc biệt là New York, mang lại sự ổn định chính trị, có khoảng cách địa lý an toàn, cách xa khu vực chiến tranh và một cơ sở hạ tầng tài chính phát triển nhanh chóng. Lượng vàng gửi tại đây đạt đỉnh vào năm 1973, ngay sau khi Mỹ chính thức chấm dứt việc chuyển đổi đồng đô la sang vàng.

Tại thời điểm đó, hầm chứa hơn 12.000 tấn vàng. Mặc dù tổng số lượng đã giảm đáng kể do các quốc gia đưa vàng về lại đất nước và thay đổi chiến lược dự trữ nhưng quy mô của hầm vàng New York Fed vẫn là kỷ lục.

Việc lưu trữ vàng tại một địa điểm tập trung duy nhất cho phép các quốc gia chuyển giao quyền sở hữu mà không cần di chuyển thỏi vàng đi xa. Chẳng hạn, nếu cần thực hiện giao dịch chuyển nhượng giữa các quốc gia, chỉ cần di chuyển thỏi vàng từ ngăn này sang ngăn khác ngay bên trong hầm, với mức phí xử lý khiêm tốn khoảng 2 USD/thỏi.

Bên trong hệ thống an ninh của hầm

Hầm vàng của Fed New York tọa lạc tại tầng hầm của tòa nhà trụ sở chính ở Manhattan, được xây dựng vào đầu những năm 1920, cùng thời điểm thi công tòa nhà.

Ở độ sâu 24m, tức 15m dưới mực nước biển, hầm được xây dựng trực tiếp trên nền đá gốc vững chắc của Manhattan, cấu trúc duy nhất có khả năng chịu được trọng lượng khổng lồ. Lối vào duy nhất của hầm được bảo vệ bằng một khối trụ thép nặng 90 tấn nằm trong khung bê tông và thép nặng 140 tấn.

Khi đóng lại, nó tạo thành một lớp niêm phong kín khí và kín nước. Khi đã khóa, các chốt thép được đưa vào và đồng hồ hẹn giờ sẽ kích hoạt, ngăn chặn mọi sự xâm nhập cho đến ngày làm việc tiếp theo.

Những bức tường bê tông cốt thép dày bao quanh hầm và mọi chuyển động bên trong đều được giám sát liên tục bằng camera và cảm biến chuyển động.

Mỗi khi vàng được xử lý, phải có sự hiện diện của ba người: Hai nhân viên hầm và một kiểm toán viên nội bộ. Ngay cả việc bảo trì định kỳ, chẳng hạn như thay bóng đèn, cũng yêu cầu nhóm kiểm soát này.

Hầm chứa bao gồm 122 khoang riêng lẻ, mỗi ngăn được phân cho một chủ sở hữu duy nhất. Sau quá trình xác minh, vàng được chuyển đến khoang chứa. Mỗi khoang được bảo vệ bằng một ổ khóa móc, hai ổ khóa số và niêm phong của kiểm toán viên.

Các khoang được đánh số thay vì ghi tên để bảo mật danh tính cho chủ tài khoản. Ngoài ra, nhằm đảm bảo an ninh cao nhất, hầm còn được lực lượng cảnh sát vũ trang của Cục Dự trữ Liên bang và hệ thống an ninh của chính tòa nhà, bảo vệ.

Với mức độ an toàn cao và chính xác như vậy nên sau hơn 1 thế kỷ, New York vẫn được tin cậy là "người giám hộ vàng" của toàn cầu.