Bảo đảm hiệu quả đầu tư các dự án giao thông, Bộ Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư tăng cường công tác quản lý. Một trong các giải pháp trọng tâm là quản chặt hoạt động trên công trường, kiên quyết xử lý nhà thầu chậm tiến độ theo quy định hợp đồng.
Bảo đảm hiệu quả trong phân kỳ đầu tư, phân chia dự án thành phần
Bộ Xây dựng vừa gửi văn bản các đơn vị trực thuộc, Ban QLDA Đầu tư xây dựng công trình giao thông và Nông nghiệp phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk, Sở Xây dựng 9 tỉnh, thành phố: Lạng Sơn, Cao Bằng, Lào Cai, Phú Thọ, Ninh Bình, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Đà Nẵng, Đồng Tháp về việc chấn chỉnh, rút kinh nghiệm trong công tác quản lý tại các dự án do Bộ Xây dựng quyết định đầu tư.
Bảo đảm tiến độ, chất lượng dự án, Bộ Xây dựng yêu cầu các chủ thể liên quan phải xây dựng kế hoạch thi công có tính khả thi, phù hợp với điều kiện thực tế.
Bộ Xây dựng cho biết, để tăng cường công tác quản lý trong hoạt động xây dựng, bảo đảm tuân thủ theo quy định, kịp thời phát hiện, khắc phục các tồn tại, khiếm khuyết (nếu có), Bộ đã thành lập 6 Tổ công tác rà soát việc thực hiện hợp đồng, các thủ tục về đầu tư tại 64 dự án do Bộ Xây dựng quyết định đầu tư.
Kết quả cho thấy, quá trình triển khai, các dự án gặp những khó khăn, bất lợi (thời tiết bất lợi; khó khăn về GPMB, vật liệu, nhân lực…), các chủ đầu tư và các đơn vị liên quan đã có nhiều nỗ lực, nhiều dự án đã hoàn thành đúng và vượt tiến độ, sớm đưa vào khai thác sử dụng, phát huy hiệu quả đầu tư. Tuy vậy, một số hạn chế trong khâu tổ chức thực hiện vẫn tồn tại.
Kịp thời rút kinh nghiệm, thực hiện tốt hơn các dự án sau, Bộ Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư/ban quản lý dự án khẩn trương rà soát, củng cố tổ chức, bộ máy nhân sự để nâng cao năng lực, hiệu quả công tác quản lý, bảo đảm nguyên tắc "6 rõ" (rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ sản phẩm) và "6 yêu cầu" (nhanh, đúng, trúng, chuẩn, hiệu quả, an toàn).
Đối với công tác khảo sát, lập hồ sơ thiết kế, thẩm tra thiết kế, chủ đầu tư/ban quản lý dự án có trách nhiệm chỉ đạo các đơn vị tư vấn nghiên cứu kỹ, lựa chọn phương án cho phù hợp, tính toán đầy đủ sơ bộ tổng mức đầu tư và thời gian thực hiện dự án; đề xuất phân chia dự án thành phần, phân kỳ đầu tư bảo đảm tính hiệu quả.
"Trường hợp điều chỉnh dự án đầu tư, tổng mức đầu tư, phải làm rõ nguyên nhân chủ quan, khách quan để xem xét xử lý trách nhiệm của tổ chức, cá nhân theo quy định", văn bản nêu.
Lựa chọn nhà thầu đủ năng lực, xây dựng tiến độ bảo đảm tính khả thi
Chỉ đạo về công tác lựa chọn nhà thầu, quản lý hợp đồng, tổ chức thi công, bảo hành công trình, Bộ Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư phân chia gói thầu phải phù hợp với kế hoạch tổng thể, khai thác hiệu quả khi hoàn thành, lựa chọn nhà thầu có đủ năng lực, kinh nghiệm.
Các nhà thầu phải xây dựng tiến độ thi công tổng thể/chi tiết bảo đảm tính khả thi, gắn với các điều kiện địa hình, địa chất, thời tiết; giải pháp công nghệ, điều kiện thực tế công tác GPMB, khả năng cung ứng vật liệu, tập trung nguồn lực để triển khai đúng kế hoạch đã xây dựng.
"Các nhà thầu/gói thầu có nguy cơ chậm hoặc chậm tiến độ phải xác định rõ nguyên nhân, thực hiện ngay các giải pháp khắc phục, kiên quyết xử lý nhà thầu chậm tiến độ theo các quy định của hợp đồng.
Chủ đầu tư phải chủ động làm việc với các đơn vị, chính quyền địa phương để triển khai công tác GPMB, cung ứng vật liệu theo kế hoạch đề ra; Tổ chức quản lý chặt chẽ mọi hoạt động của các chủ thể trên công trường để bảo đảm chất lượng, tiến độ, an toàn, vệ sinh môi trường; Quản lý việc sử dụng nhà thầu phụ, nhà thầu cung cấp nhân sự, thiết bị, vật tư cho dự án theo quy định có liên quan; kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm (nếu có)", văn bản nêu rõ.
Không để xảy ra tình trạng thừa/thiếu vốn
Liên quan đến công tác phân bổ vốn, thanh toán, giải ngân, yêu cầu được Bộ Xây dựng đưa ra đối với các chủ đầu tư/ban quản lý dự án là phải xây dựng kế hoạch phân bổ vốn đầu tư hằng năm cho từng dự án, bảo đảm phù hợp với kế hoạch tổng thể/chi tiết của từng gói thầu/dự án, không để xảy ra tình trạng thừa hoặc thiếu vốn.
Công tác nghiệm thu, thanh toán, thu hồi vốn tạm ứng phải đẩy nhanh theo quy định, không để tồn đọng khối lượng đã thực hiện nhưng chưa được thanh toán hoặc dồn khối lượng thanh toán vào cuối năm/ cuối thời gian thực hiện dự án.
Trong công tác nghiệm thu, bàn giao công trình đưa vào khai thác, quyết toán công trình/ dự án, các chủ thể liên quan phải chủ động rà soát hoàn thiện các hồ sơ tài liệu, tuân thủ các quy định; không để xảy ra tình trạng công trình/ hạng mục công trình/dự án hoàn thành nhưng chưa đưa vào khai thác, sử dụng, chậm quyết toán do thiếu hồ sơ, thủ tục.
Nhà thầu thực hiện nghiêm túc việc bảo hành công trình. Trường hợp có hư hỏng, khiếm khuyết, phải kiểm tra, đánh giá, xác định nguyên nhân hư hỏng, có giải pháp xử lý kịp thời nhằm duy trì điều kiện khai thác bình thường, bảo đảm an toàn.
Đi vào nhiệm vụ cụ thể với từng đơn vị, Bộ Xây dựng yêu cầu đối với các dự án đã hoàn thành thuộc trách nhiệm của Ban QLDA 2, Ban Đắk Lắk, Sở Xây dựng tỉnh Lạng Sơn phải khẩn trương khắc phục tồn tại, hoàn thiện các thủ tục theo quy định, phối hợp với cơ quan quản lý đường bộ để bàn giao trong tháng 9/2026.
Đối với các dự án đã hoàn thành nhưng chưa hoàn thiện thủ tục nghiệm thu thuộc trách nhiệm quản lý của Ban QLDA Đường sắt; Sở Xây dựng tỉnh: Cao Bằng, Phú Thọ, Đồng Tháp cần khẩn trương hoàn thiện các hạng mục còn lại để sớm đưa công trình vào khai thác.
Về phía các ban quản lý dự án: 2, 7, 85, Thăng Long, Đường sắt, đường Hồ Chí Minh, Mỹ Thuận, Bộ Xây dựng chỉ đạo khẩn trương tổ chức phê duyệt dự toán đối với các hạng mục liên quan đến xác định giá vật liệu khai thác theo cơ chế đặc thù; các hạng mục tạm tính; chi phí trượt giá, làm cơ sở điều chỉnh giá trị hợp đồng, nghiệm thu thanh toán cho nhà thầu, hoàn thành trong tháng 9/2026; chỉ đạo các nhà thầu phối hợp với chính quyền địa phương thực hiện các thủ tục đóng cửa mỏ theo quy định.
Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng được giao theo dõi công tác công bố giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá của địa phương, kịp thời hướng dẫn, xử lý các khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền.
Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng tham mưu Bộ Xây dựng sửa đổi, bổ sung, cập nhật hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật, quy chuẩn, nhất là trong công tác khảo sát, thiết kế để nghiên cứu, tính toán các giải pháp thiết kế, bảo đảm các yêu cầu bền vững dài hạn, thích ứng với biến đổi khí hậu, mực nước biển dâng.
Vụ Kế hoạch - Tài chính chủ động đôn đốc, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc liên quan đến công tác quyết toán; tham mưu công tác bố trí kinh phí giai đoạn chuẩn bị đầu tư để các chủ đầu tư, ban quản lý dự án chủ động và có đủ thời gian tổ chức thực hiện.