Bộ Xây dựng yêu cầu bổ sung nguồn lực, xử nghiêm nhà thầu chậm, bứt tốc giải ngân

Bộ Xây dựng vừa ban hành Chỉ thị về việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân kế hoạch đầu tư công năm 2026.

Xem xét đưa nhà thầu lớn hỗ trợ dự án tăng tốc

Chỉ thị của Bộ Xây dựng nêu rõ: Để hoàn thành các mục tiêu nói trên, ngay từ đầu năm 2026, Bộ đã lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, thường xuyên, liên tục, yêu cầu các chủ đầu tư, nhà thầu cùng đơn vị liên quan tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thi công, kịp thời thanh toán khối lượng hoàn thành, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công.

Tuy nhiên, kết quả thực hiện 9 tháng đầu năm 2026 của các đơn vị chưa có nhiều chuyển biến. Một số dự án, gói thầu thi công chậm tiến độ kéo dài chưa được giải quyết dứt điểm; một số công trình đã đưa vào khai thác nhưng còn tồn đọng giá trị lớn vẫn chưa được thanh toán dẫn đến giải ngân vốn đầu tư công chưa có sự bứt phá rõ nét.

Nhấn mạnh thời gian thi công từ nay đến cuối năm chỉ còn hơn 2 tháng, nếu các cơ quan đơn vị không có sự nỗ lực vượt bậc sẽ không thể giải ngân hết số vốn được giao, Bộ Xây dựng yêu cầu thủ trưởng các cơ quan đơn vị phải xác định đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án và hoàn thành giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công được giao năm 2026 là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, ưu tiên hàng đầu. Kết quả giải ngân là tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Các chủ đầu tư/ban quản lý dự án được giao xây dựng tiến độ thi công chi tiết, rà soát, xác định cụ thể giá trị sản lượng hoàn thành từ nay đến cuối năm và giá trị giải ngân của từng dự án, kế hoạch điều chuyển vốn giữa các dự án, bảo đảm giải ngân hết số vốn được giao (trừ phần vốn đã hết nhiệm vụ chi).

Chủ đầu tư cũng phải chỉ đạo các nhà thầu phải huy động thêm nguồn lực, thiết bị, bổ sung các mũi thi công, chủ động nguồn vật liệu, tổ chức tăng ca, tăng kíp, tập trung thi công các hạng mục có giá trị lớn như: cầu, hầm, mua sắm thiết bị hầm, móng, mặt đường, sản xuất các cấu kiện bán thành phẩm…

Đối với các gói thầu/dự án có khối lượng thi công lớn và các gói thầu/dự án có điều kiện thi công tương đối thuận lợi, chủ đầu tư cần làm việc cụ thể với từng nhà thầu để xây dựng phương án thi công, xác định giá trị sản lượng vượt kế hoạch bù cho các gói thầu/dự án có điều kiện thi công bất lợi.

Đặc biệt, Bộ Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư/ban quản lý dự án tổ chức làm việc với các Nhà thầu đứng đầu liên danh, nhà thầu lớn, có uy tín trong ngành xây dựng giao thông để chủ động hỗ trợ các đơn vị khác thực hiện, bảo đảm hoàn thành dự án theo tiến độ và mục tiêu giải ngân.

Đối với các dự án hiện đang chậm tiến độ hoặc có nguy cơ chậm tiến độ, các nhà thầu phải thực hiện ngay các giải pháp khắc phục để bù lại tiến độ đã bị chậm; Kiên quyết xử lý các Nhà thầu chậm tiến độ theo các quy định của hợp đồng, không để xảy ra tình trạng chậm tiến độ do chậm xử lý nhà thầu.

Đối với các nhà thầu không đáp ứng yêu cầu tiến độ theo hợp đồng đã ký, các ban QLDA thực hiện đánh giá, công khai thông tin về kết quả thực hiện hợp đồng của nhà thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia (dùng để đánh giá uy tín nhà thầu) và gửi báo cáo Bộ Xây dựng xem xét có văn bản khuyến cáo khi tham gia các dự án tiếp theo trong lĩnh vực xây dựng", Chỉ thị nêu rõ.

Tư vấn thiết kế, Tư vấn giám sát có trách nhiệm tăng cường nhân lực để xử lý hồ sơ nội nghiệp, chủ động tháo gỡ các vướng mắc thuộc thẩm quyền, đôn đốc, giải quyết công việc, hướng dẫn nhà thầu, không được để việc chậm trễ về thủ tục hồ sơ làm ảnh hưởng tiến độ dự án.

Đẩy tiến độ khởi công dự án mới, thanh toán toàn bộ khối lượng tồn đọng trong tháng 10

Liên quan đến công tác thanh toán, giải ngân, Bộ Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư/ban quản lý dự án làm việc cụ thể với các nhà thầu, Tư vấn thiết kế, Tư vấn giám sát để xác định rõ nguyên nhân và trách nhiệm của từng chủ thể trong việc chậm thanh toán khối lượng hoàn thành; xác định rõ mốc tiến độ hoàn thành của từng chủ thể; tập trung chỉ đạo các đơn vị đẩy nhanh công tác thanh toán đối với các khối lượng còn tồn đọng, hoàn thành toàn bộ trong tháng 10/2026 (bao gồm cả trượt giá).

Quy trình nghiệm thu, thanh toán cũng cần rà soát lại, bảo đảm nhanh, đúng thủ tục, nghiêm cấm đặt ra các thủ tục trái quy định, xử lý nghiêm các cán bộ vi phạm; chủ động hướng dẫn nhà thầu hoàn thiện hồ sơ nội nghiệp theo quy định (đặc biệt liên quan đến điều chỉnh thiết kế, điều chỉnh dự toán), hạn chế yêu cầu bổ sung nhiều lần; có giải pháp rút ngắn thời gian hoàn thiện để kịp thời thanh toán khối lượng đã hoàn thành.

Song song với thúc tiến độ thi công, nghiệm thu thanh toán các dự án đang triển khai, Bộ Xây dựng đồng thời lưu ý, với các dự án đã được phê duyệt chủ trương đầu tư, chủ đầu tư cần hoàn thiện các thủ tục lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư, thiết kế, dự toán, lựa chọn nhà thầu để phấn đấu khởi công một số dự án (nâng cấp đường Hồ Chí Minh đoạn Pác Bó - Cao Bằng); Nâng cấp đường cất hạ cánh, đường lăn Cảng HKQT Đà Nẵng và đường cất hạ cánh, đường lăn Cảng HKQT Cam Ranh trong năm nay, góp phần giải ngân kế hoạch vốn năm 2026.

Đối với dự án 3 tuyến Quốc lộ (53, 62, 91B) đã được Bộ Xây dựng phê duyệt dự án đầu tư, đang đàm phán ký kết hiệp định, Cục Đường bộ VN chủ động làm việc với các địa phương, đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, xác định cụ thể khả năng giải ngân năm 2026 để triển khai các thủ tục bố trí vốn, phối hợp với các cơ quan tham mưu của Bộ đẩy nhanh thủ tục ký kết hiệp định vay vốn, khởi công theo kế hoạch.

Dự án phát triển các hành lang đường thủy và logistics khu vực phía Nam đã ký Hiệp định vay vốn cũng cần sớm lựa chọn nhà thầu để có thể giải ngân vốn trong năm nay.

Bộ Xây dựng cũng chỉ đạo Ban QLDA Thăng Long tập trung hoàn thành lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam trong quý IV/2026; Ban QLDA Đường sắ

Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ thiết kế 15 ga của DATP 1 để tổ chức lựa chọn nhà thầu, tư vấn thiết kế kỹ thuật dự án thành phần 2 trong tháng 11/2026.