Trước đây, vướng mắc mặt bằng luôn là trở ngại lớn, cản trở tiến độ hoàn thành của các dự án đầu tư, nâng cấp hạ tầng tại Cao Bằng. Do đó, vấn đề này đã được quan tâm đặc biệt giúp giải “bài toán khó”, phát triển hạ tầng tại địa phương.
Giải quyết dứt điểm nhiều điểm nghẽn
Những ngày này, người dân Cao Bằng vui mừng, phấn khởi khi dự án đầu tư xây dựng tuyến tránh TP Cao Bằng đã cơ bản hoàn thành, phục vụ nhu cầu đi lại, lưu thông của người dân.
Tuyến tránh TP Cao Bằng cơ bản hoàn thành, phục vụ đi lại của người dân.
Ông Vũ Văn Tiệp, 40 tuổi, trú tại phường Thục Phán, tỉnh Cao Bằng cho biết: Tôi thường xuyên lưu thông trên tuyến đường này và cảm thấy việc lưu thông rất thuận lợi vì giúp tránh các khu dân cư đông đúc nên thuận tiện, an toàn hơn.
Trao đổi với PV Báo Xây dựng, ông Vũ Văn Anh, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án (QLDA) Đầu tư và xây dựng, Sở Xây dựng tỉnh Cao Bằng cho biết: Đến nay, dự án đầu tư xây dựng tuyến tránh TP Cao Bằng đã cơ bản hoàn thành các hạng mục chính, cơ bản đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân.
Tuyến đường tuy không dài (chỉ hơn 7km) nhưng đã kéo dài nhiều năm, nhiều lần gia hạn hoàn thành vì gặp nhiều khó khăn trong công tác GPMB.
Cụ thể, dự án có tiền thân là đường nối QL4A với QL3 được triển khai trong giai đoạn từ năm 2008 - 2014. Trong quá trình chuẩn bị, trước khi trình phê duyệt dự án, Sở Giao thông vận tải (nay là Sở Xây dựng) tỉnh Cao Bằng đã chủ động phối hợp với UBND TP Cao Bằng (cũ) tiến hành rà soát, tổng hợp các nội dung còn tồn tại, vướng mắc liên quan đến dự án nêu trên nhằm đảm bảo điều kiện triển khai các bước tiếp theo.
Tuy nhiên, do dự án đã được thực hiện từ lâu, trải qua nhiều giai đoạn quản lý khác nhau, các cán bộ trực tiếp phụ trách dự án tại thời điểm triển khai ban đầu đã nghỉ hưu, chuyển công tác, dẫn đến việc tiếp cận, đối chiếu thông tin gặp nhiều khó khăn.
Bên cạnh đó, hồ sơ lưu trữ của dự án qua các thời kỳ chưa đầy đủ, thiếu tính hệ thống, một số tài liệu quan trọng liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ và GPMB không còn hoặc không đảm bảo tính pháp lý để làm căn cứ rà soát, đối chiếu...
Đến thời điểm bắt đầu triển khai thi công dự án mới, các vấn đề tồn đọng nêu trên mới bộc lộ rõ ràng và trực tiếp, dẫn đến tình trạng người dân tại một số khu vực bị ảnh hưởng chưa đồng thuận, cản trở thi công do vướng mắc chưa được giải quyết dứt điểm.
Thậm chí, chưa chi trả đầy đủ tiền bồi thường theo phương án đã được phê duyệt; việc kiểm kê, phê duyệt còn thiếu tài sản, đất đai của một số hộ gia đình; phát sinh kiến nghị, thắc mắc của người dân liên quan đến đơn giá bồi thường, chính sách hỗ trợ và sự khác biệt trong áp dụng chính sách giữa các hộ dân cùng một khu vực.
Sau nhiều lần lỡ hẹn, đến nay, tuyến đường Chu Trinh - Hồng Nam đã đưa vào sử dụng.
Lãnh đạo Ban QLDA cũng cho biết: Công tác GPMB của dự án được triển khai từ tháng 4/2024 theo Luật Đất đai năm 2013. Tuy nhiên, từ ngày 1/8/2024, Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực, khiến các hồ sơ đã lập theo quy định cũ không còn đủ điều kiện sử dụng, phải xác lập lại theo quy định mới.
Lãnh đạo Ban QLDA Đầu tư và xây dựng, Sở Xây dựng tỉnh Cao Bằng cũng thông tin: Trước những khó khăn trên, đơn vị đã tổng hợp, tham mưu Sở Xây dựng kiến nghị UBND tỉnh và Tỉnh ủy Cao Bằng tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan.
Theo đó, Thường trực Tỉnh ủy Cao Bằng đã chỉ đạo UBND tỉnh Cao Bằng vào cuộc tháo gỡ khó khăn, tạo đồng thuận trong nhân dân, giúp dự án về đích đúng hạn.
Khu tái định cư được xây dựng cạnh đường cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh đoạn qua xã Đông Khê, tỉnh Cao Bằng.
Tương tự, dự án cải tạo, nâng cấp đường Chu Trinh - Hồng Nam (tỉnh Cao Bằng) đã được UBND tỉnh Cao Bằng phê duyệt dự án đầu tư xây dựng từ ngày 30/5/2021 với tổng chiều dài gần 14 km, tổng mức đầu tư 120 tỷ đồng, thời gian thực hiện từ năm 2021 - 2024.
Tuy nhiên, do gặp khó khăn trong công tác GPMB, đến tháng 1/2024 chủ đầu tư mới bàn giao cơ bản mặt bằng cho các đơn vị thi công khiến dự án không thể về đích đúng hạn.
Sau đó, chủ đầu tư là Ban QLDA đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Cao Bằng đã cùng các địa phương liên quan phối hợp giải quyết dứt điểm khó khăn, vướng mắc liên quan, giúp dự án chính thức về đích vào cuối năm 2025.
Hiện nay, tuyến đường đã được đưa vào khai thác, sử dụng bảo đảm chất lượng giúp người dân lưu thông, vận chuyển hàng hóa.
Nhường đất làm đường ngay khi kiểm đếm
Đón chúng tôi trong căn nhà 3 tầng khang trang vừa hoàn thành tại khu tái định cư, ông Nông Xuân Thiết, xóm 1, xã Đông Khê, tỉnh Cao Bằng cho biết: Trước đây, gia đình tôi nằm trong khu vực đường cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh. Khi đó, nhà rộng hơn 3 nghìn m² với đầy đủ vườn, ao, chuồng và đất canh tác nông nghiệp.
Tuy nhiên, ngay khi nắm được chủ trương thu hồi đất, tôi đã động viên con cháu chấp hành ngay để tuyến đường sớm được triển khai, chỉ mong tuyến đường sớm hoàn thành để phục vụ người dân.
Tổ tuyên truyền, vận động xã Đông Khê, Cao Bằng động viên người dân tại nơi tái định cư, phục vụ thi công đường cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh.
"Đến nay, nhà cũ đã thành đường cao tốc phẳng lì nhưng gia đình vẫn chưa nhận được quyết định thu hồi đất. Ngay cả đất tái định cư cũng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất...
Tuy nhiên, ai cũng vui vẻ, phấn khởi vì được góp phần giúp tuyến cao tốc thi công, hoàn thành thuận lợi", ông Nông Xuân Thiết nói.
Tương tự, ông Nông Văn Tuệ, Bí thư kiêm Trưởng xóm Đoỏng Lẹng, xã Đông Khê tâm sự: Khi thực hiện dự án xây dựng tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, toàn xóm có gần 70 hộ bị ảnh hưởng, trong đó có một hộ phải tái định cư.
Đến nay, tất cả các hộ trên đều chưa nhận được quyết định thu hồi đất, chưa chỉnh lý giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng đều đã nhường mặt bằng để làm đường.
Bà Triệu Như Hồi, Phó trưởng phòng Kinh tế và Hạ tầng xã Đông Khê thông tin: Do thời điểm thu hồi đất đúng lúc Luật Đất đai mới có hiệu lực khiến nhiều chính sách thay đổi.
Thời điểm này địa phương cũng triển khai chính quyền địa phương hai cấp nhưng địa phương vẫn thành lập Hội đồng tuyên truyền GPMB và các tổ kiểm đếm, giúp việc để kiểm đếm, lên phương án bồi thường và cho người dân tạm ứng tiền ngay, giúp người dân yên tâm bàn giao mặt bằng.
Tạo đồng thuận, bài học quý
Chia sẻ kinh nghiệm trong công tác GPMB, ông Nông Tuấn Tám, Trưởng xóm Nà Luồng, xã Đông Khê, tỉnh Cao Bằng cho rằng: "Tư tưởng không thông thì đeo bình tông cũng nặng. Do đó, ngay khi nhận được chỉ đạo của cấp trên, lãnh đạo xóm đã tổ chức 3 lần họp, bàn phương án triển khai với các hộ bị ảnh hưởng.
Theo đó, các hộ đều nhất trí, ủng hộ chủ trương chung vì ai cũng thấy lợi ích trước mắt và lâu dài của tuyến đường cao tốc; tất cả đều đồng ý nhường mặt bằng trước nhận tiền và hoàn thiện hồ sơ sau. Đây chính là bí quyết giúp xóm Nà Luồng hoàn thành GPMB với 100% số hộ ngay khi triển khai thu hồi đất".
Lãnh đạo Ban QLDA đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Cao Bằng thông tin: Cao Bằng luôn xác định GPMB là yếu tố then chốt, quan trọng trong triển khai thực hiện đầu tư xây dựng tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh nên Tỉnh ủy đã chỉ đạo UBND tỉnh Cao Bằng thành lập ban chỉ đạo GPMB do Chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp làm trưởng ban chỉ đạo.
Điều này thể hiện ý chí, niềm tin, quyết tâm cao của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Cao Bằng trong việc thực hiện và đẩy nhanh tiến độ dự án.
Đường cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, đoạn qua xã Đông Khê, tỉnh Cao Bằng đã cơ bản hoàn thành giai đoạn 1.
Đặc biệt, từ ngày 27/1/2024, UBND tỉnh Cao Bằng đã phát động thực hiện chiến dịch cao điểm 100 ngày đêm hoàn thành GPMB trên địa phận tỉnh Cao Bằng (giai đoạn 1) dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh.
Đồng thời, để đảm bảo quyền lợi của người dân có đất bị thu hồi, UBND tỉnh Cao Bằng đã ban hành các quyết định phê duyệt hỗ trợ khác theo quy định của pháp luật về đất đai khi nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án.
Ngay khi được phát động, chiến dịch trên đã được đông đảo địa phương và người dân đồng tình, ủng hộ; người dân nhiều thôn, xóm còn sẵn sàng bàn giao ngay mặt bằng khi vừa hoàn thành công tác kiểm đếm.
Ngoài ra, các tổ công tác GPMB của chính quyền địa phương cũng đều có các thành viên của Ban QLDA. Nhân sự tham gia thực hiện GPMB đều là các cán bộ có kinh nghiệm, chuyên môn tốt các công tác như: kiểm đếm ngoài thực địa, lập phương án, dự toán bồi thường, thẩm định dự toán, chi trả tiền cho người dân và giải đáp các thắc mắc của người dân (nếu có).
Cùng đó là việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, thường xuyên gặp trực tiếp, đối thoại với các hộ dân còn vướng mắc để nắm bắt các tâm tư, nguyện vọng của người dân. Vận động các hộ gia đình chấp hành nghiêm, kịp thời các chủ trương, chế độ, chính sách về đền bù, hỗ trợ và tái định cư. Tập trung giải quyết kịp thời theo hướng có lợi nhất cho người dân trong khuôn khổ pháp luật.
"Với tinh thần quyết tâm, quyết liệt, nỗ lực phấn đấu hoàn thành công tác GPMB, Ban quản lý dự án đã cử cán bộ thường xuyên, liên tục tại hiện trường, phối hợp với địa phương và các cơ quan liên quan trong quá trình thực hiện.
Bổ sung nhân sự hỗ trợ địa phương trong xây dựng phương án bồi thường, phát huy cao vai trò đầu mối trong việc phối hợp giữa các cấp, các ngành để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện công tác GPMB.
Thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo hàng tuần, hàng tháng. Thường xuyên đôn đốc thực hiện GPMB theo tiến độ của dự án... Đây sẽ là bài học quý, giúp địa phương hoàn thành GPMB giai đoạn 2 của cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh", ông Hoàng Đức Thọ, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Cao Bằng thông tin.