Trước biến động mạnh của giá xăng dầu, Cục Đường bộ VN đề xuất nhiều giải pháp nhằm ổn định giá cước vận tải, từ giảm một số loại phí, hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng chi phí nhiên liệu đến thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch.
Vận tải hàng hóa và hành khách đều tăng giá cước
Cục Đường bộ Việt Nam vừa báo cáo Bộ Xây dựng tác động của xung đột Trung Đông đối với lĩnh vực đường bộ
Theo Cục Đường bộ Việt Nam cuộc xung đột chiến sự giữa Mỹ - Israel và Iran bắt đầu từ ngày 28/2/2026 và kéo dài đến nay đã tạo áp lực đáng kể lên giá xăng, dầu toàn cầu. Giá dầu thô Brent đã tăng vọt lên ngưỡng 79-80 USD/thùng (tăng gần 9% chỉ sau một tuần).
Hệ quả là giá xăng dầu trong nước tăng mạnh, gây áp lực trực tiếp lên chi phí vận hành, đặc biệt ảnh hưởng tới giá cước và chi phí vận tải trong lĩnh vực đường bộ. Do nhiên liệu thường chiếm tỷ trọng lớn (khoảng 40-50%) trong cơ cấu giá thành vận tải ô tô. Việc giá xăng dầu tăng liên tục làm phát sinh chi phí đầu vào trực tiếp cho các đơn vị kinh doanh vận tải.
Nhiều doanh nghiệp vận tải hàng hóa và hành khách đã tăng giá cước vận chuyển trước biến động của giá xăng dầu (Ảnh minh họa).
Tính đến ngày 11/3/2026, giá cước, chi phí vận tải đường bộ tại Việt Nam có nhiều biến động do giá xăng, dầu tăng cao. Một số Sở Xây dựng đã ghi nhận trường hợp kê khai tăng giá vé.
Đơn cử như tại TP Hải Phòng, giá cước vận tải hàng hóa đường bộ đã tăng trung bình 1,2 triệu đồng/100km (tăng khoảng 24%), nhiều doanh nghiệp vận tải gặp khó khăn do chưa thể đàm phán điều chỉnh giá cước với khách hàng, vì vậy số xe ô tô nằm bãi tăng cao. Một số đơn vị vẫn phải tiếp tục thực hiện các hợp đồng đã ký để giữ khách, chấp nhận việc kinh doanh thua lỗ do giá nhiên liệu tăng cao.
Một số đơn vị vận tải hành khách theo tuyến cố định trên địa bàn đã buộc phải điều chỉnh tăng giá cước vận tải lên 15-30% để bù lỗ sau đợt tăng giá xăng dầu và dự kiến giá cước sẽ còn phải điều chỉnh thêm theo diễn biến của giá xăng dầu.
Hay tại TP Hồ Chí Minh, Sở Xây dựng đã tiếp nhận thông báo điều chỉnh tăng giá vé trên một số tuyến liên tỉnh, nội tỉnh. Chủ yếu do chi phí đầu vào tăng, đặc biệt là giá nhiên liệu diesel. Trên địa bàn đã có 131 đơn vị vận tải thông báo điều chỉnh tăng giá trên 96 tuyến, với mức tăng từ 5% đến khoảng 36%, tùy theo cự ly vận chuyển và loại hình phương tiện.
Ngoài ra, một số đơn vị khác điều chỉnh giá trên số lượng tuyến ít hơn với mức tăng phổ biến từ 5% đến khoảng 20%. Việc điều chỉnh giá vé của các doanh nghiệp được thực hiện theo quy định về kê khai giá và thông báo với Sở Xây dựng và các bến xe trước khi áp dụng, đồng thời niêm yết công khai giá vé để hành khách biết và lựa chọn.
Về hoạt động taxi trên địa bàn TP Hồ Chí Minh có 34 đơn vị với hơn 24.000 xe đang hoạt động, trong đó Công ty cổ phần di chuyển xanh và thông minh GSM hơn 20.000 xe taxi sử dụng năng lượng điện đang triển khai giảm 10% giá cước áp dụng từ ngày 11/3/2026 đến hết ngày 31/3/2026. Công ty CP Ánh Dương Việt Nam khoảng 1.700 xe taxi đã cập nhật điều chỉnh tăng 11-12% giá cước vận chuyển.
Tại Quảng Ninh, Sở Xây dựng đã đề nghị đề các đơn vị thực hiện nghiêm túc việc kê khai, niêm yết giá dịch vụ vận tải trước biến động giá xăng dầu. Đến nay, Sở Xây dựng nhận được 3 đơn vị vận tải xe buýt kê khai điều chỉnh tăng giá vé, 1 đơn vị vận tải khách tuyến cố định điều chỉnh tăng giá vé từ 9,4% đến 20%; thời gian thực hiện giá mới từ ngày 12/3/2026.
Đề xuất giảm phí cầu đường, ưu tiên thông quan để giảm áp lực chi phí vận tải
Cục Đường bộ Việt Nam cũng cho biết, hiện các Sở Xây dựng tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình kê khai, niêm yết và thực hiện giá vé của các đơn vị kinh doanh vận tải trên địa bàn tỉnh; đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về quản lý giá, bảo đảm công khai, minh bạch và đúng mức giá đã kê khai.
Trường hợp phát hiện mức điều chỉnh giá có dấu hiệu bất thường hoặc không phù hợp với các yếu tố hình thành giá, Sở sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan tiến hành kiểm tra, rà soát các yếu tố chi phí cấu thành giá vé để kịp thời xử lý theo quy định của pháp luật, góp phần ổn định thị trường vận tải hành khách và bảo vệ quyền lợi của người dân.
Trong bối cảnh hiện tại, để giảm thiểu những tác động từ diễn biến giá nhiên liệu có xu hướng gia tăng, Cục Đường bộ Việt Nam cho rằng, một số giải pháp cần được thực hiện hoặc xem xét thực hiện để ứng phó hiệu quả vấn đề tăng giá nhiên liệu nói riêng và những ảnh hưởng khác từ xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông.
Cùng với sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu để giảm giá xăng dầu trong nước, giúp doanh nghiệp vận tải có lộ trình thích nghi cần xem xét giảm phí cầu đường, phí sử dụng hạ tầng cảng biển đối với xe vận tải hàng hóa xuất nhập khẩu trong giai đoạn giá xăng dầu tăng cao.
Đồng thời ưu tiên thông quan nhanh cho các mặt hàng thiết yếu, nguyên liệu sản xuất tại các cửa khẩu quốc tế để giảm thời gian chờ đợi của xe tải.
Cùng đó tăng tính chủ động cho doanh nghiệp bằng việc cho phép các doanh nghiệp vận tải điều chỉnh giá cước vận tải dựa trên biến động giá xăng dầu theo khung thỏa thuận trước với khách hàng để tránh đứt gãy hợp đồng.
Về lâu dài, Cục Đường bộ Việt Nam cho rằng, cần đẩy mạnh chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, giúp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, thúc đẩy tiết kiệm năng lượng và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong hoạt động vận tải.
Nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng thông qua cải tiến công nghệ, tối ưu hóa quá trình vận tải và giảm tiêu hao nhiên liệu, khuyến khích doanh nghiệp tái cấu trúc chuỗi cung ứng và logistics, lựa chọn các phương thức vận tải hiệu 6 quả hơn để giảm phụ thuộc vào chi phí nhiên liệu.