Kinh tế tầm thấp đang trở thành một trong những lĩnh vực phát triển mới được nhiều quốc gia quan tâm, với sự gia tăng nhanh chóng của các ứng dụng máy bay không người lái (UAV), drone logistics và hệ thống quản lý vùng trời thấp.
Kinh tế tầm thấp (Low-altitude Economy) không chỉ tạo ra thị trường công nghệ mới mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực có trình độ để đáp ứng nhu cầu phát triển hạ tầng và khai thác hiệu quả các công nghệ bay.
Trường Đại học GTVT TP.HCM luôn gắn công tác đào tạo với thực tiễn tại các doanh nghiệp để cho học viên có những kiến thức tốt nhất.
Nhu cầu nhân lực tăng cùng sự phát triển của drone logistics
Theo các chuyên gia, cùng với quá trình chuyển đổi số và phát triển hạ tầng giao thông thông minh, Việt Nam sẽ cần đội ngũ kỹ sư, chuyên gia có kiến thức liên ngành về hàng không, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo (AI), logistics và quản lý khai thác nhằm phục vụ sự phát triển của nền kinh tế tầm thấp trong thời gian tới.
Nhà giáo ưu tú, TS Lê Văn Vang, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Giao thông vận tải TP.HCM (UTH) cho rằng, lợi thế cạnh tranh trong lĩnh vực này không chỉ nằm ở việc sở hữu công nghệ mà quan trọng hơn là khả năng chuẩn bị nguồn nhân lực.
Phó hiệu trưởng UTH nhận định: "Muốn tham gia sâu vào nền kinh tế tầm thấp, Việt Nam không thể chỉ tiếp nhận công nghệ mà cần đào tạo được đội ngũ kỹ sư có khả năng thiết kế, vận hành, quản lý và phát triển các hệ thống bay thông minh. Đây là quá trình cần được chuẩn bị từ các cơ sở đào tạo đại học".
Cùng với sự phát triển của công nghệ bay không người lái, lĩnh vực logistics đang chứng kiến nhiều thay đổi. Drone ngày càng được ứng dụng trong khảo sát công trình, kiểm tra hạ tầng giao thông, giám sát cảng biển, vận chuyển hàng hóa và hỗ trợ quản lý đô thị.
Đối với Việt Nam - quốc gia có mạng lưới giao thông đa dạng cùng nhiều khu vực miền núi, hải đảo, drone được đánh giá có nhiều tiềm năng trong tối ưu hóa hoạt động logistics, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành.
Tuy nhiên, khi số lượng phương tiện bay không người lái ngày càng gia tăng, yêu cầu quản lý vùng trời thấp cũng trở nên phức tạp hơn. Việc xây dựng hệ thống quản lý đủ năng lực cấp phép, giám sát hành trình, điều phối luồng bay, bảo đảm an toàn hàng không và an toàn dữ liệu sẽ đòi hỏi nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao.
Đại diện một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics cho biết, khó khăn hiện nay không nằm ở thiết bị hay phần mềm mà ở sự thiếu hụt đội ngũ kỹ sư am hiểu đồng thời về công nghệ bay, logistics, trí tuệ nhân tạo và quản lý khai thác.
Thực tế này cho thấy, cùng với đầu tư hạ tầng và công nghệ, việc phát triển nguồn nhân lực sẽ là yếu tố quyết định đối với sự hình thành và phát triển của nền kinh tế tầm thấp.
Chủ động xây dựng chương trình đào tạo theo nhu cầu mới
Với thế mạnh đào tạo các lĩnh vực giao thông vận tải, logistics, cơ khí, điện - điện tử, tự động hóa và công nghệ thông tin, UTH nghiên cứu, xây dựng các chương trình đào tạo theo định hướng liên ngành nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực cho các lĩnh vực công nghệ mới.
Việc đào tạo nguồn nhân lực cho kinh tế tầm thấp đang được Trường Đại học GTVT TP.HCM đặt ra ngay từ bây giờ để có thể tạo ra nguồn nhân lực tốt trong thời gian tới.
Theo định hướng của nhà trường, sinh viên sẽ được tiếp cận các nội dung về thiết kế, vận hành và quản lý hệ thống UAV; ứng dụng AI trong điều khiển và xử lý dữ liệu; khai thác drone trong logistics, giám sát hạ tầng, giao thông thông minh và quản lý đô thị.
Song song với việc đổi mới chương trình đào tạo, UTH tăng cường hợp tác với doanh nghiệp để cập nhật công nghệ, mở rộng môi trường thực hành và gắn đào tạo với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động.
Định hướng này phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hiện đại hóa hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông.
Theo các chuyên gia, trong quá trình hình thành nền kinh tế tầm thấp, yếu tố quyết định không chỉ là công nghệ hay thiết bị mà còn là khả năng đào tạo đội ngũ kỹ sư có năng lực nghiên cứu, vận hành và làm chủ công nghệ.
Việc các cơ sở đào tạo chủ động chuẩn bị chương trình, cập nhật công nghệ và tăng cường liên kết với doanh nghiệp sẽ góp phần đáp ứng nhu cầu nhân lực cho lĩnh vực được dự báo sẽ phát triển mạnh trong những năm tới.