Hạ tầng sạc xe điện tại các trạm dừng nghỉ trên cao tốc đang từng bước được đầu tư, song tiến độ giữa các tuyến và dự án còn chưa đồng đều. Cục Đường bộ kiến nghị đẩy nhanh tiến độ lắp đặt, tháo gỡ vướng mắc về nguồn điện.
Tiến độ giữa các dự án chưa đồng đều
Cục Đường bộ Việt Nam vừa báo cáo Bộ Xây dựng về tình hình thực hiện hệ thống trạm sạc điện, cung cấp nhiên liệu xanh tại các trạm dừng nghỉ trên hệ thống đường cao tốc.
Theo Cục Đường bộ Việt Nam, mạng lưới đường bộ cao tốc gồm 46 tuyến với tổng chiều dài 10.106 km. Trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, hiện đã khai thác khoảng 2.032/2.158 km. Theo mạng trạm dừng nghỉ được phê duyệt, tuyến có 36 trạm, gồm 7 trạm đã khai thác từ trước năm 2024 và 29 trạm đầu tư mới.
Trạm sạc xe điện tại trạm dừng nghỉ trên cao tốc Mai Sơn - Quốc lộ 45.
Trong đó có 24 trạm do Bộ Xây dựng là cơ quan chủ quản, 3 trạm do địa phương quản lý và 2 trạm do Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) quản lý. Ngoài ra, quy hoạch điều chỉnh bổ sung trạm Cà Mau - Đất Mũi.
Đối với 7 trạm đã khai thác trước năm 2024, hiện có 2 trạm được lắp đặt hệ thống sạc điện là Tây Ninh Bình và Xuân Khiêm - Ninh Bình. Trong đó, trạm Tây Ninh Bình đã vận hành 24/24 vị trí, trạm Xuân Khiêm - Ninh Bình vận hành 12/26 vị trí. Các trạm còn lại chưa có hạ tầng sạc điện.
Đối với 24 trạm thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Xây dựng, đã có 21 trạm ký hợp đồng đầu tư kinh doanh, 3 trạm đang thực hiện thủ tục đầu tư. Các dự án đều bố trí tối thiểu 10% vị trí đỗ xe có trạm sạc điện trong thiết kế. Một số trạm đã đưa vào vận hành như Mai Sơn - QL45, Hàm Nghi - Vũng Áng, Vũng Áng - Bùng và Vĩnh Hảo - Phan Thiết; nhiều trạm khác đang triển khai đầu tư, dự kiến hoàn thành trong năm 2026.
Đáng chú ý, tại hai trạm Hàm Nghi - Vũng Áng và Vũng Áng - Bùng, nhà đầu tư đã hợp tác với V-Green để mở rộng mô hình siêu trạm sạc, với quy mô thiết kế bổ sung tới 400 vị trí sạc điện, công suất 120-480 kW, hệ thống cấp điện 2x1.500 kVA và điện mặt trời áp mái công suất 1 MW.
Đối với cao tốc Bắc - Nam phía Tây, hiện đã khai thác 121/1.249 km theo quy hoạch. Có 6 trạm dừng nghỉ đã xác định vị trí xây dựng trên một số đoạn tuyến đã đầu tư hoặc đang chuẩn bị đầu tư. Với các đoạn tuyến mới, vị trí trạm dừng nghỉ và bố trí trạm sạc sẽ được xác định trong quá trình lập dự án, bảo đảm đầu tư đồng bộ.
Tại các tuyến cao tốc khác, một số trạm đã triển khai hạ tầng sạc điện. Cụ thể, cao tốc Hà Nội - Hải Phòng có 3 trạm với tổng cộng 136 vị trí thiết kế, đã lắp đặt và vận hành 68 vị trí. Cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên có một trạm tại Km36, đã lắp đặt và vận hành 20/40 vị trí.
Trong khi đó, cao tốc Nội Bài - Lào Cai có 6 trạm dừng nghỉ nhưng chưa có trạm sạc điện. Một số tuyến khác như Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái chưa có trạm dừng nghỉ và hạ tầng sạc điện; các tuyến Láng - Hòa Lạc, Hà Nội - Bắc Ninh, Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Cam Lộ - Lao Bảo, Biên Hòa - Vũng Tàu cũng chưa có trạm dừng nghỉ. Đối với các tuyến cao tốc đang đầu tư xây dựng, hạ tầng sạc điện được định hướng đầu tư đồng bộ cùng trạm dừng nghỉ trong dự án.
Cần gỡ khó về nguồn điện và thủ tục đầu tư
Bên cạnh kết quả đạt được, Cục Đường bộ Việt Nam chỉ ra một số tồn tại, vướng mắc trong quá trình triển khai. Đối với các trạm dừng nghỉ được đầu tư trước khi QCVN 43:2024/BGTVT có hiệu lực, phần lớn còn thiếu nhiều hạng mục, trong đó có hạ tầng sạc điện và cung cấp nhiên liệu xanh. Các nhà đầu tư, đơn vị kinh doanh trạm dừng nghỉ mới bắt đầu nghiên cứu, thiết kế bổ sung để đáp ứng quy chuẩn.
Đáng chú ý, hạ tầng nguồn điện và cấp điện trung, hạ thế phục vụ trạm sạc còn gặp khó khăn. Một số trạm nằm xa khu dân cư, lưới điện khu vực chưa đáp ứng công suất lớn cho các trạm sạc nhanh từ 180-480 kW, trong khi chi phí đầu tư đường dây và trạm biến áp cao.
Ngoài ra, một số trạm đã có hệ thống sạc trước thời điểm QCVN 32:2026/BCT ban hành nhưng chưa đáp ứng nhu cầu sử dụng chung của nhiều loại xe điện. Tại một số trạm do VEC quản lý trên các tuyến Cầu Giẽ - Ninh Bình, Nội Bài - Lào Cai và TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, việc triển khai hạ tầng sạc còn vướng thủ tục hợp đồng với các nhà đầu tư đang kinh doanh, khai thác trạm dừng nghỉ.
Trước thực trạng trên, Cục Đường bộ Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng tiếp tục chỉ đạo các địa phương, Ban Quản lý dự án, tổng công ty và nhà đầu tư khẩn trương rà soát, bổ sung, hoàn thiện hạ tầng trạm sạc điện theo QCVN 43:2024/BGTVT và QCVN 32:2026/BCT.
Đặc biệt, yêu cầu các nhà đầu tư tại 21 trạm dừng nghỉ đang xây dựng trên cao tốc Bắc – Nam phía Đông đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành đồng bộ hạ tầng sạc điện cùng các trạm dừng nghỉ trong năm 2026. Đối với các dự án cao tốc đang đầu tư xây dựng, chủ đầu tư phải rà soát, bổ sung đầy đủ trạm dừng nghỉ và hạ tầng sạc điện, tổ chức thực hiện đồng thời với dự án.
Cục Đường bộ Việt Nam cũng kiến nghị các địa phương, chủ đầu tư phối hợp, hỗ trợ nhà đầu tư trạm dừng nghỉ trong việc kết nối nguồn điện, bảo đảm đáp ứng nhu cầu sạc phương tiện. Đồng thời, đề nghị các bộ, ngành liên quan nghiên cứu bổ sung quy hoạch và xác định trách nhiệm đầu tư hạ tầng cấp điện cho các trạm dừng nghỉ cao tốc; nghiên cứu bổ sung quy hoạch hạ tầng cung cấp nhiên liệu xanh gồm CNG, LNG và Hydro trên các tuyến cao tốc huyết mạch.