Đề xuất bỏ Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao, điều chỉnh thẩm quyền điều tra

Dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) đề xuất bỏ Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp huyện, không tiếp tục tổ chức Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao, phân định lại thẩm quyền điều tra giữa các cơ quan điều tra.

Sáng 20/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang trình bày tờ trình về định hướng, chính sách dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi).

Theo đó, dự thảo luật hoàn thiện mô hình tổ chức Cơ quan điều tra Thứ nhất, bỏ Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp huyện để phù hợp mô hình tổ chức bộ máy mới của Công an nhân dân.

Dự thảo đồng thời giao Bộ trưởng Bộ Công an quy định chi tiết về tổ chức, bộ máy Cơ quan điều tra của Công an nhân dân trên cơ sở cơ cấu tổ chức của Bộ Công an.

Đối với Viện kiểm sát nhân dân tối cao, dự thảo đề xuất không tiếp tục tổ chức Cơ quan điều tra. Trong Quân đội nhân dân, bổ sung quy định giao Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định chi tiết về tổ chức, bộ máy Cơ quan điều tra trên cơ sở cơ cấu tổ chức của Bộ Quốc phòng.

Đáng chú ý, dự thảo hoàn thiện quy định về thẩm quyền của từng Cơ quan điều tra Thứ nhất, bổ sung quy định để chuyển thẩm quyền của Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao cho Cơ quan điều tra của Công an nhân dân và trong Quân đội nhân dân.

Đồng thời, sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh theo hướng được tiến hành điều tra các vụ án hình sự quy định tại các chương từ Chương XIV đến Chương XXIV của Bộ luật Hình sự khi các tội phạm đó thuộc thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân.

Để bảo đảm tính linh hoạt và thống nhất trong thực hiện thẩm quyền điều tra, dự thảo giao Bộ trưởng Bộ Công an quyết định việc phân công, điều chuyển thẩm quyền điều tra giữa các cơ quan điều tra trong Công an nhân dân. Tương tự, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định việc phân công, điều chuyển thẩm quyền giữa các cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân.

Trình bày thẩm tra dự án luật này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Uỷ ban tán thành việc bỏ cơ quan cảnh sát điều tra công an cấp huyện phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới của cơ quan điều tra của Công an nhân dân và không tiếp tục tổ chức cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao.

Tuy nhiên, đề nghị nghiên cứu đề xuất các giải pháp để khắc phục những khó khăn, vướng mắc có thể phát sinh khi thực hiện các thay đổi này trên thực tế.

Về thẩm quyền điều tra theo loại tội và theo lãnh thổ của điều tra viên trung cấp, cao cấp là Trưởng hoặc Phó trưởng Công an cấp xã, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy Điều 39 dự thảo đã mở rộng thẩm quyền so với quy định hiện hành của Bộ luật Tố tụng hình sự và chưa đồng bộ với Điều 41 dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi).

Do đó, Ủy ban đề nghị đánh giá tác động kỹ lưỡng, đồng thời thuyết minh cụ thể về nội dung này để bảo đảm tính thống nhất giữa các quy định pháp luật.