Trong đề xuất điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Cục Đường bộ VN kiến nghị bổ sung 5 tuyến cao tốc mới nhằm tăng cường kết nối liên vùng, cửa khẩu, cảng biển và các trung tâm kinh tế.
Cục Đường bộ Việt Nam vừa trình Bộ Xây dựng phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Điểm đáng chú ý là đề xuất bổ sung quy hoạch 5 tuyến cao tốc mới, góp phần tăng cường kết nối liên vùng, cửa khẩu, cảng biển và các trung tâm kinh tế.
Cao tốc Hàm Nghi - Vũng Áng thuộc tuyến cao toocs Bắc - Nam phía Đông qua địa bàn tỉnh Hà Tĩnh (Ảnh minh họa).
Năm tuyến cao tốc được đề xuất gồm: Vành đai miền núi phía Bắc (Tà Lùng - Lạng Sơn - Thái Nguyên - Tuyên Quang - Lào Cai - Sơn La), Vành đai trung du phía Bắc (Tân Thanh - Lạng Sơn - Thái Nguyên - Tuyên Quang - Lào Cai - Sơn La), Hà Tĩnh - Cầu Treo, Huế - A Lưới và Phan Thiết - Bảo Lộc - Gia Nghĩa - Bu Prăng.
Thêm hai tuyến vành đai hơn 700km tăng kết nối vùng trung du, miền núi phía Bắc
Tại khu vực trung du và miền núi phía Bắc, Cục Đường bộ Việt Nam đề xuất bổ sung tuyến Vành đai miền núi phía Bắc dài khoảng 327km, từ cửa khẩu Tà Lùng (Cao Bằng) qua Lạng Sơn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Lào Cai đến Sơn La. Tuyến được quy hoạch quy mô 4 làn xe, dự kiến đầu tư sau năm 2030.
Theo Cục Đường bộ Việt Nam, tuyến cơ bản đi theo hành lang quốc lộ 279, hình thành tuyến vành đai kết nối các tỉnh biên giới phía Bắc, tạo thêm trục vận tải Đông - Tây mới, qua đó thúc đẩy phát triển logistics, khu công nghiệp, du lịch và trung chuyển hàng hóa.
Bên cạnh đó, tuyến Vành đai trung du phía Bắc được đề xuất có chiều dài khoảng 378km, nối cửa khẩu Tân Thanh (Lạng Sơn) với Sơn La, cơ bản đi theo hướng quốc lộ 37.
Tuyến này sẽ bổ sung thêm một trục Đông - Tây mới cho khu vực trung du, miền núi phía Bắc, kết nối nhiều cửa khẩu quốc tế và chia sẻ lưu lượng với các tuyến hiện hữu. Trong đó, đoạn Lạng Sơn - Thái Nguyên được đề xuất ưu tiên đầu tư trước năm 2030 nhằm sớm phát huy hiệu quả kết nối.
Tăng kết nối cửa khẩu và khu vực miền Trung
Tại khu vực Bắc Trung Bộ, Cục Đường bộ Việt Nam đề xuất bổ sung tuyến cao tốc Hà Tĩnh - Cầu Treo dài khoảng 85km, kết nối cao tốc Bắc - Nam phía Đông với cửa khẩu quốc tế Cầu Treo theo hướng song hành quốc lộ 8.
Theo cơ quan lập quy hoạch, quốc lộ 8 hiện là tuyến vận tải chính giữa Việt Nam và Lào qua cửa khẩu Cầu Treo nhưng quy mô nhỏ, nhiều đoạn đèo dốc, bán kính cong hẹp. Việc đầu tư tuyến cao tốc sẽ hình thành trục vận tải tốc độ cao kết nối hành lang Cầu Treo - Vũng Áng, nâng cao hiệu quả khai thác hệ thống cảng biển Hà Tĩnh, Quảng Trị, đồng thời thúc đẩy giao thương với Lào và khu vực Đông Bắc Thái Lan.
Trong khi đó, tuyến Huế - A Lưới dài khoảng 45km được định hướng kết nối khu vực phía Tây TP Huế với cao tốc Bắc - Nam phía Đông. Tuyến sẽ từng bước thay thế vai trò của quốc lộ 49, góp phần cải thiện năng lực vận tải trên tuyến có địa hình phức tạp và tiêu chuẩn kỹ thuật còn hạn chế.
Mở thêm cửa ra biển cho Tây Nguyên
Tại khu vực phía Nam, Cục Đường bộ Việt Nam đề xuất bổ sung tuyến cao tốc Phan Thiết - Bảo Lộc - Gia Nghĩa - Bu Prăng dài khoảng 141km. Đây là tuyến được đánh giá có vai trò quan trọng trong kết nối Nam Tây Nguyên với duyên hải Nam Trung Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Khi hoàn thành, tuyến sẽ kết nối trực tiếp vùng sản xuất bauxit, alumin và nông sản của Tây Nguyên với các cảng biển Bình Thuận, Bà Rịa - Vũng Tàu cùng các sân bay lớn như Phan Thiết và Long Thành, qua đó giảm chi phí logistics, rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa xuất khẩu.
Theo Cục Đường bộ Việt Nam, việc bổ sung 5 tuyến cao tốc nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải dự báo tăng mạnh trong những thập niên tới, đồng thời mở rộng dư địa phát triển các vùng động lực mới, nâng cao năng lực kết nối giữa các trung tâm kinh tế, cửa khẩu, cảng biển và khu công nghiệp.
Đây cũng là bước chuẩn bị quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng mạng lưới kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại, tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững trong giai đoạn phát triển mới.