Tuyến đường bộ cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum được đề xuất đầu tư với tổng chiều dài hơn 136km, quy mô 4 làn xe, tổng mức đầu tư hơn 51.500 tỷ đồng.
Khởi công năm 2027, hoàn thành năm 2030
UBND tỉnh Quảng Ngãi vừa gửi Thủ tướng Chính phủ tờ trình báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum.
Tờ trình được đồng thời gửi đến Bộ Xây dựng, các Bộ quản lý chuyên ngành và nhiều cơ quan liên quan khác.
Tuyến đường bộ cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum được đề xuất đầu tư quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, vận tốc thiết kế từ 80 - 100 km/h (Ảnh minh hoạ: AI).
Theo đề xuất, tuyến đường bộ cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum có tổng chiều dài hơn 136km.
Điểm đầu tại Km0+00 giao với cao tốc Bắc - Nam phía Đông tại xã Nguyễn Nghiêm. Điểm cuối giao với tuyến quy hoạch cao tốc Bắc - Nam phía Tây tại xã Đăk Hà.
Tuyến sẽ được đầu tư hoàn chỉnh quy mô 4 làn xe theo quy hoạch, bề rộng nền đường 24,75 m, vận tốc thiết kế 100 km/h.
Riêng đoạn tuyến qua đèo Vi ô lăk và đèo Măng Đen (khoảng 66km) có điều kiện địa hình đồi núi hiểm trở, độ dốc cao và nhiều suối, khe cắt ngang, độ chênh cao sẽ được đầu tư quy mô 4 làn xe, bề rộng nền đường 22m, vận tốc thiết kế 80 km/h.
Khẳng định dự án bảo đảm nguồn vốn triển khai, UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ dành nguồn Ngân sách Trung ương khoảng 119.398 tỷ đồng cho 3 dự án đường bộ cao tốc: Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên địa phận Sơn La; Quảng Ngãi - Kon Tum; Bảo Hà - Lai Châu.
Đối với Ngân sách địa phương, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã có văn bản báo cáo Bộ Tài chính và Hội đồng thẩm định nhà nước, cam kết bố trí đủ phần vốn ngân sách địa phương cho dự án là 2.047 tỷ đồng.
Lý giải về việc lựa chọn quy mô tuyến, UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết, việc xác định quy mô đầu tư không chỉ căn cứ vào lưu lượng của năm đầu khai thác mà phải xét đến chức năng của tuyến và nhu cầu trong toàn bộ thời kỳ khai thác.
Dự báo vào năm 2030, lưu lượng trên tuyến khoảng 2.986 - 5.673 PCU/ngày đêm. Sau khoảng 10 năm (đến năm 2040), lưu lượng trên tuyến tăng lên 16.122 - 23.112 PCU/ngày đêm và đến năm 2050 đạt 24.870 - 32.679 PCU/ngày đêm.
"Mặt khác, dự án có chiều dài khoảng 136km, đi qua địa hình đặc biệt phức tạp, có nhiều cầu, hầm và công trình lớn. Nếu đầu tư phân kỳ với quy mô hạn chế, sau đó mở rộng sẽ phải tiếp tục đầu tư nền đường, cầu, hầm, nút giao và hệ thống công trình phụ trợ trong điều kiện tuyến đang khai thác; làm tăng chi phí, ảnh hưởng an toàn giao thông và có khả năng tiếp tục tác động đến rừng, đất đai, môi trường.
Vì vậy, đầu tư 4 làn xe hoàn chỉnh ngay từ đầu vừa phù hợp quy hoạch, vừa bảo đảm tính đồng bộ, an toàn khai thác, tạo năng lực dự phòng cho tăng trưởng; đồng thời hạn chế việc phải đầu tư mở rộng nhiều lần", cấp có thẩm quyền địa phương phân tích.
Căn cứ phương án đề xuất, dự án dự kiến sử dụng khoảng hơn 1.400 ha đất. Trong đó, diện tích rừng tự nhiên khoảng hơn 400ha, rừng trồng hơn 300ha, đất chưa có rừng gần 322ha và đất ngoài ba loại rừng hơn 420ha.
Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án khoảng hơn 51.500 tỷ đồng, gồm: Chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư gần 3.900 tỷ đồng; Chi phí xây dựng, thiết bị gần 36.800 tỷ đồng; Chi phí quản lý dự án, tư vấn và chi phí khác hơn 2.900 tỷ đồng; Chi phí dự phòng hơn 7.900 tỷ đồng.
Nếu được chấp thuận, dự án đường bộ cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum sẽ được hoàn thiện các thủ tục khởi công trong năm 2027, hoàn thành, đưa vào khai thác trong năm 2030.
Tạo tuyến vận tải thay thế tốc độ cao, rút ngắn 50 - 60% thời gian vận chuyển
Đề cập đến sự cấp thiết đầu tư tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum, UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết, hiện nay, QL24 là trục giao thông đường bộ chủ yếu kết nối khu vực Quảng Ngãi với khu vực Kon Tum và Tây Nguyên. Tuyến vừa phục vụ giao thông liên vùng, vận tải hàng hóa, hành khách đường dài, vừa phục vụ nhu cầu đi lại dân sinh tại các địa phương dọc tuyến.
Theo số liệu khảo sát, lưu lượng giao thông trên QL24 trong quý I/2026 bình quân khoảng 3.607 xe/ngày đêm, quy đổi khoảng 2.592 PCU/ngày đêm; trong quý II/2026 bình quân khoảng 3.267 xe/ngày đêm, quy đổi khoảng 2.499 PCU/ngày đêm.
Riêng tại vị trí Km0+500, lưu lượng quy đổi đạt khoảng 3.945 PCU/ngày đêm trong quý I/2026 và 3.987 PCU/ngày đêm trong quý II/2026.
"Xét riêng về lưu lượng hiện tại, chưa có đủ cơ sở để nhận định toàn tuyến QL24 đã vượt năng lực thông hành. Tuy nhiên, hạn chế chủ yếu của tuyến hiện hữu nằm ở điều kiện khai thác và chất lượng hành lang vận tải.
QL24 có tiêu chuẩn kỹ thuật không đồng đều, nhiều đoạn qua khu vực miền núi có độ dốc lớn, bán kính đường cong hạn chế, mặt cắt ngang nhỏ, đặc biệt đoạn qua khu vực đèo Vi Ô Lăk có địa hình phức tạp, nguy cơ sạt lở, mất an toàn giao thông trong mùa mưa.
Do đó, QL24 khó đáp ứng yêu cầu hình thành một hành lang vận tải liên vùng có tốc độ cao, năng lực lớn, ổn định và an toàn, nhất là đối với vận tải hàng hóa đường dài, xe tải trọng lớn và nhu cầu kết nối Tây Nguyên với cảng biển", UBDN tỉnh Quảng Ngãi nhìn nhận.
Với tuyến đường bộ cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum, cấp có thẩm quyèn địa phương nhìn nhận, đây là trục giao thông Đông - Tây có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, kết nối cao tốc Bắc - Nam phía Đông với cao tốc Bắc - Nam phía Tây, đồng thời kết nối khu vực phía Tây tỉnh Quảng Ngãi, khu vực Tây Nguyên với Khu kinh tế Dung Quất, hệ thống cảng biển Dung Quất và mạng lưới giao thông quốc gia.
Việc đầu tư tuyến cao tốc không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải trên hành lang Quảng Ngãi - Kon Tum mà còn góp phần hình thành trục liên kết từ khu vực Tây Nguyên, cửa khẩu quốc tế Bờ Y ra biển, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và ổn định dân cư khu vực miền núi, biên giới.
Tuyến cao tốc mới được hình thành với vận tốc thiết kế 80 - 100 km/h, kiểm soát ra vào và tách dòng giao thông đường dài với giao thông dân sinh sẽ rút ngắn thời gian vận chuyển (từ 50 - 60%), giảm chi phí vận hành phương tiện và nâng cao độ tin cậy của hành trình; tạo tuyến vận tải thay thế khi QL24 xảy ra sạt lở, ách tắc hoặc sự cố do thiên tai.
Đây là lợi ích quan trọng đối với vận tải hàng hóa, đặc biệt hàng hóa xuất nhập khẩu, nông sản và các loại hàng hóa yêu cầu thời gian vận chuyển nhanh, ổn định.
So sánh hiệu quả giữa việc cải tạo tuyến quốc lộ hiện hữu và đầu tư tuyến cao tốc mới, theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, ưu điểm của phương án tiếp tục cải tạo, nâng cấp QL24 là tận dụng tuyến hiện hữu và nhu cầu vốn đầu tư ban đầu có thể thấp hơn.
Thế nhưng, tuyến đi qua nhiều khu dân cư, địa hình miền núi và các đoạn đèo dốc phức tạp, việc tiếp tục mở rộng chỉ giải quyết được một phần nhu cầu trước mắt, khó khắc phục triệt để các hạn chế về hướng tuyến, tốc độ khai thác, an toàn và tính ổn định của hành lang vận tải.
"QL24 phải đồng thời phục vụ giao thông dân sinh, giao thông địa phương và vận tải liên vùng, có nhiều điểm giao cắt và phương tiện hỗn hợp, khó đáp ứng yêu cầu của một hành lang vận tải tốc độ cao kết nối hai tuyến cao tốc Bắc - Nam và cảng biển.
Trong khi đó, đầu tư tuyến cao tốc mới cho phép lựa chọn hướng tuyến phù hợp hơn với vận tải liên vùng, kiểm soát ra vào, tách giao thông đường dài khỏi giao thông địa phương.
Sau khi tuyến cao tốc hoàn thành, QL24 tiếp tục đảm nhận chức năng giao thông dân sinh, kết nối các địa phương dọc tuyến. Hai tuyến bổ trợ cho nhau, tăng khả năng dự phòng của hệ thống giao thông khi xảy ra thiên tai, sạt lở", tờ trình nêu.