Dự thảo Quy hoạch các tuyến, ga đường sắt khu vực đầu mối Hà Nội đang được Bộ Xây dựng thẩm định, đề xuất quy hoạch chi tiết hai tuyến đường sắt kết nối Hà Nội - Lạng Sơn, gồm tuyến hiện hữu và tuyến mới Hà Nội - Đồng Đăng.
Theo dự thảo Quy hoạch các tuyến, ga đường sắt khu vực đầu mối thành phố Hà Nội, hai tuyến đường sắt kết nối Hà Nội - Lạng Sơn được nghiên cứu quy hoạch chi tiết nhằm tạo cơ sở đầu tư đồng bộ và dành quỹ đất phát triển dọc hành lang đường sắt.
Dự kiến có hai tuyến đường sắt kết nối Hà Nội - Lạng Sơn gồm tuyến hiện có và tuyến khổ 1.435mm xây mới (Ảnh: minh họa).
Trong đó, tuyến đường sắt hiện hữu tiếp tục được duy trì, với điểm đầu tại ga Hà Nội trước khi bàn giao tuyến xuyên tâm cho thành phố Hà Nội, hoặc tại ga Gia Lâm sau khi tuyến vành đai phía Đông được xây dựng và đưa vào khai thác. Điểm cuối đoạn tuyến thuộc phạm vi nghiên cứu là hết địa phận thành phố Bắc Ninh trước đây, nay thuộc phường Vũ Ninh, thành phố Bắc Ninh.
Chiều dài tuyến trong phạm vi nghiên cứu quy hoạch khoảng 29km, đi qua các phường, xã Bồ Đề, Việt Hưng, Phù Đổng của Hà Nội và các địa bàn Từ Sơn, Đồng Nguyên, Tam Sơn, Tiên Du, Võ Cường, Kinh Bắc, Vũ Ninh thuộc thành phố Bắc Ninh. Tuyến được xác định theo tiêu chuẩn kỹ thuật đường sắt cấp I.
Đáng chú ý, dự thảo định hướng chuyển đoạn ga Hà Nội - ga Gia Lâm hiện tại thành đường sắt đô thị. Đối với đoạn ga Gia Lâm - ga Bắc Ninh, tuyến đường sắt đơn, khổ lồng 1.000mm và 1.435mm hiện nay được định hướng nâng cấp thành đường đôi, khổ 1.435mm.
Các công trình trên tuyến như đường ngang, cầu và những hạng mục liên quan sẽ được bố trí các yếu tố kỹ thuật phù hợp với mặt cắt ngang đường tương ứng.
Các ga thuộc khu đầu mối trên tuyến hiện hữu gồm Gia Lâm, Yên Viên, Từ Sơn, Lim, Bắc Ninh và Thị Cầu.
Tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng mới được nghiên cứu với tốc độ 160km/h
Cùng với tuyến hiện hữu, tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng mới đang được tư vấn nghiên cứu quy hoạch chi tiết theo dự án hỗ trợ kỹ thuật do phía Trung Quốc cung cấp.
Theo Cục Đường sắt Việt Nam, trên cơ sở cập nhật kết quả nghiên cứu của tư vấn, dự thảo Quy hoạch các tuyến, ga đường sắt khu vực đầu mối Hà Nội đã đề xuất hướng tuyến đi qua khu vực đầu mối.
Theo phương án này, tuyến có điểm đầu tại ga Gia Lâm dành cho tàu khách và ga Yên Thường dành cho tàu hàng, đều thuộc địa bàn Hà Nội. Điểm cuối của đoạn tuyến nghiên cứu là ranh giới giữa tỉnh Bắc Ninh trước đây và tỉnh Bắc Giang trước đây.
Chiều dài đoạn tuyến trong phạm vi nghiên cứu khoảng 29km, đi qua các địa bàn Bồ Đề, Việt Hưng, Phù Đổng của Hà Nội và Từ Sơn, Đồng Nguyên, Tam Sơn, Tiên Du, Võ Cường, Kinh Bắc, Vũ Ninh thuộc thành phố Bắc Ninh.
Về hướng tuyến, từ ga Yên Thường và ga Gia Lâm, tuyến dự kiến đi bên trái các đường Ngô Gia Tự, Hà Huy Tập, Trần Phú, sử dụng cùng hành lang với đường sắt hiện tại đến khu vực gần yết hầu phía Nam ga Bắc Ninh, thuộc phường Võ Cường.
Tại đây, tuyến chuyển hướng rẽ trái, tách khỏi hành lang đường sắt hiện hữu và đi theo hành lang riêng về phía Bắc, qua các phường Vệ An, Thụ Ninh, Vạn An, Hòa Long thuộc thành phố Bắc Ninh trước đây, sau đó vượt sông Cầu để sang địa phận tỉnh Bắc Giang trước đây.
Tuy nhiên, hướng tuyến này vẫn cần được nghiên cứu, làm rõ trong quá trình lập quy hoạch chi tiết riêng hoặc ở giai đoạn nghiên cứu tiền khả thi dự án.
Về quy mô kỹ thuật sơ bộ, dự thảo đề xuất tuyến mới được xây dựng theo hình thức đường đôi, khổ ray 1.435mm, tốc độ thiết kế 160km/h. Trong đó, đoạn kết nối ga Gia Lâm - ga Yên Viên dài khoảng 6km được định hướng xây dựng đường đôi, khổ 1.435mm.
Đoạn kết nối này dự kiến đi cùng hành lang nhưng sử dụng hạ tầng riêng với tuyến đường sắt đô thị số 1 Hà Nội, nhằm tăng tính thuận lợi cho hành khách.
Tuyến dự kiến đi trên mặt đất, sau đó chuyển sang đường sắt trên cao
Về kết cấu, tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng mới dự kiến xuất phát từ ga Gia Lâm và ga Yên Thường trên mặt đất, tiếp tục đi trên mặt đất đến ga Tiên Du. Sau đó, tuyến nâng dần cao độ và chuyển sang đi trên cao đến hết phạm vi nghiên cứu.
Các ga thuộc khu đầu mối được đề xuất trên tuyến mới gồm Gia Lâm, Yên Viên, Yên Thường và Tiên Du.
Việc nghiên cứu quy hoạch hai tuyến đường sắt Hà Nội - Lạng Sơn, trong đó có tuyến Hà Nội - Đồng Đăng mới, được đặt trong định hướng đầu tư đồng bộ hạ tầng đường sắt và bố trí quỹ đất dọc hành lang tuyến. Các phương án về hướng tuyến, quy mô và kết cấu công trình sẽ tiếp tục được làm rõ trong những bước nghiên cứu tiếp theo theo quy định.