Doanh nghiệp nhựa cần giải pháp tài chính trước áp lực vốn và chuyển đổi xanh

Ngành nhựa Việt Nam đang duy trì đà tăng trưởng tích cực với quy mô hàng chục tỷ USD, song cũng đối mặt với nhiều thách thức như biến động giá nguyên liệu, biên lợi nhuận mỏng và yêu cầu chuyển đổi xanh ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh đó, các giải pháp tài chính chuyên biệt từ ngân hàng đang trở thành "đòn bẩy" quan trọng giúp doanh nghiệp ổn định dòng tiền, mở rộng sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh. Thông qua các gói tín dụng theo ngành, VPBank SME đang từng bước xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện cho doanh nghiệp nhựa - từ vốn lưu động, tài trợ thương mại đến nguồn vốn xanh cho chuyển đổi công nghệ.

Ngành nhựa tăng trưởng nhanh nhưng đối mặt áp lực vốn và biến động nguyên liệu

Ngành nhựa được xem là một trong những lĩnh vực sản xuất quan trọng của Việt Nam khi tham gia sâu vào nhiều chuỗi giá trị, từ hàng tiêu dùng, xây dựng cho tới xuất khẩu. Những năm gần đây, ngành này ghi nhận tốc độ tăng trưởng đáng chú ý, phản ánh nhu cầu ngày càng lớn của thị trường trong và ngoài nước.

Theo chia sẻ của ông Trương Đắc Nguyên, chuyên gia kinh tế, ngành nhựa Việt Nam đã tăng trưởng mạnh trong giai đoạn gần đây. "Năm 2024, ngành nhựa tăng trưởng khoảng 24%. Sang năm 2025, tốc độ tăng trưởng ước đạt khoảng 10%, doanh thu khoảng 35 tỷ USD". Các dự báo cũng cho thấy ngành nhựa có thể duy trì mức tăng trưởng trung bình khoảng 8% mỗi năm đến năm 2030.

Tuy nhiên, phía sau bức tranh tăng trưởng là những thách thức mang tính đặc thù của ngành. Trong cấu trúc chi phí của doanh nghiệp nhựa, nguyên liệu – chủ yếu là hạt nhựa nguyên sinh – thường chiếm tới khoảng 70%. Giá nguyên liệu này lại phụ thuộc lớn vào biến động của thị trường quốc tế và giá dầu mỏ.

"Khi giá hạt nhựa biến động mạnh, biên lợi nhuận vốn đã mỏng của doanh nghiệp có thể bị bào mòn rất nhanh. Chỉ cần một hoặc hai quý biến động mạnh, doanh nghiệp hoàn toàn có thể chuyển từ lãi sang lỗ", ông Nguyên phân tích trong talkshow "Chạm Thịnh Vượng" với VPBank.

Bên cạnh đó, phần lớn doanh nghiệp nhựa tại Việt Nam có quy mô vừa và nhỏ, vốn chủ yếu dựa vào tài sản cá nhân của chủ doanh nghiệp. Đặc thù sản xuất cũng khiến nhu cầu vốn lưu động luôn ở mức cao, đặc biệt trong những giai đoạn cao điểm đơn hàng hoặc khi doanh nghiệp cần tích trữ nguyên liệu để ổn định sản xuất.

"Doanh nghiệp ngành nhựa thường phải gom một lượng nguyên liệu khá lớn để đảm bảo hoạt động liên tục. Khi bước vào các mùa cao điểm đơn hàng, nhu cầu vốn lại tăng thêm đáng kể", ông Nguyên cho biết.

VPBank SME mở rộng cách tiếp cận tín dụng, giảm phụ thuộc vào tài sản đảm bảo

Trước đặc thù vốn lớn và biến động mạnh của ngành nhựa, các ngân hàng đang từng bước thay đổi cách tiếp cận tín dụng, chuyển từ mô hình phụ thuộc chủ yếu vào tài sản đảm bảo sang đánh giá toàn diện hơn về phương án kinh doanh và dòng tiền.

Theo ông Hoàng Trung Hiếu, Giám đốc Trung tâm Chiến lược Kinh doanh và Phát triển Sản phẩm – Khối SME, VPBank, ngân hàng đã xây dựng các gói tín dụng chuyên biệt dành cho từng ngành, trong đó có ngành nhựa.

"Trong cách tiếp cận mới của ngân hàng, tài sản đảm bảo vẫn là một yếu tố quan trọng, nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định việc cấp tín dụng. Phương án kinh doanh, khả năng quản lý dòng tiền và năng lực vận hành của doanh nghiệp cũng được xem xét rất kỹ", ông Hiếu cho biết.

Nhờ cách tiếp cận này, VPBank có thể triển khai nhiều hình thức cấp vốn linh hoạt hơn cho doanh nghiệp nhựa. Ngân hàng sẵn sàng xem xét cho vay dựa trên hàng hóa, đơn hàng hoặc thậm chí cấp tín chấp dựa trên phương án kinh doanh tổng thể của doanh nghiệp.

"Chúng tôi có thể nhận hạt nhựa, đơn hàng xuất khẩu hoặc các hợp đồng đầu ra làm cơ sở cấp tín dụng. Điều quan trọng là ngân hàng phải hiểu ngành và hiểu hoạt động của doanh nghiệp để đưa ra giải pháp phù hợp", ông Hiếu nói.

Trong giai đoạn cao điểm đơn hàng, VPBank cũng triển khai các giải pháp tài trợ thương mại nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu hoặc đảm bảo thanh toán cho đối tác.

"Doanh nghiệp có thể cầm cố chính các đơn hàng để vay vốn. VPBank sẵn sàng mở LC nhập khẩu, phát hành bảo lãnh thanh toán hoặc cấp tín dụng trực tiếp trên các hợp đồng đầu ra để doanh nghiệp có đủ nguồn lực thực hiện đơn hàng", ông Hiếu cho biết.

Nguồn vốn xanh - động lực mới cho doanh nghiệp nhựa nâng cấp công nghệ

Bên cạnh bài toán vốn lưu động, ngành nhựa cũng đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi công nghệ và giảm phát thải để đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng nghiêm ngặt, đặc biệt từ các thị trường xuất khẩu lớn như châu Âu và Bắc Mỹ.

Theo ông Trương Đắc Nguyên, nhận thức về chuyển đổi xanh trong ngành nhựa đang dần được cải thiện, và vẫn còn nhiều dư địa để phát triển.

"Hiện nay tỷ lệ tái chế trong ngành nhựa của Việt Nam vẫn còn khá thấp. Tuy nhiên trong tương lai, khi các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe, doanh nghiệp sẽ buộc phải quan tâm nhiều hơn đến công nghệ xanh nếu muốn tiếp cận các thị trường có giá trị cao", ông Nguyên nhận định.

Nhằm hỗ trợ quá trình này, VPBank đang triển khai các chương trình tín dụng xanh với quy mô lớn, trong đó có các gói vốn dành riêng cho doanh nghiệp đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải hoặc phát triển sản phẩm nhựa tái chế.

"Trong năm 2026, VPBank dự kiến dành khoảng 20.000 tỷ đồng cho các gói tín dụng xanh. Nhờ hợp tác với các tổ chức tài chính quốc tế, chúng tôi có thể cung cấp các khoản vay trung và dài hạn với lãi suất ưu đãi, thậm chí dưới 5% cho những dự án đầu tư công nghệ xanh", ông Hoàng Trung Hiếu cho biết.

Theo ông Hiếu, ngoài việc cung cấp vốn, ngân hàng còn đóng vai trò tư vấn giúp doanh nghiệp xây dựng bài toán đầu tư hiệu quả. Việc áp dụng công nghệ mới có thể khiến chi phí đầu tư ban đầu cao hơn, nhưng bù lại doanh nghiệp có thể tiết kiệm năng lượng, giảm chi phí vận hành và đáp ứng yêu cầu của các đơn hàng xuất khẩu có giá trị cao.

"Cách tiếp cận hiện đại của ngân hàng không chỉ dừng ở việc cho vay vốn, mà còn là đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc tư vấn xu hướng thị trường và tối ưu hiệu quả sử dụng vốn", ông Hiếu nhấn mạnh.

Trong bối cảnh ngành nhựa tiếp tục mở rộng quy mô nhưng cũng đối mặt nhiều biến động, những giải pháp tài chính linh hoạt và mang tính ngành đang trở thành yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng chống chịu và tận dụng cơ hội tăng trưởng. Với định hướng phát triển các gói tín dụng chuyên biệt và nguồn vốn xanh quy mô lớn, VPBank SME kỳ vọng sẽ tiếp tục là đối tác tài chính đồng hành cùng doanh nghiệp nhựa trên hành trình nâng cấp năng lực sản xuất và mở rộng thị trường trong giai đoạn tới.