Đồng Nai đạt tiêu chí đô thị loại I và sớm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương
Ngày 31/3, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn chủ trì hội nghị thẩm định liên ngành Đề án đề nghị công nhận tỉnh Đồng Nai đạt tiêu chí đô thị loại I.
Đồng Nai - Cực tăng trưởng quan trọng của Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam
Đồng Nai nằm ở trung tâm vùng Đông Nam Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, là một trong những địa phương có quy mô kinh tế lớn của cả nước (quy mô kinh tế và thu nhập bình quân đầu người xếp thứ 4 cả nước trong năm 2025).
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn chủ trì hội nghị thẩm định liên ngành Đề án đề nghị công nhận tỉnh Đồng Nai đạt tiêu chí đô thị loại I.
Tỉnh Đồng Nai có vị trí địa lý chiến lược, kết nối TP.HCM với các tỉnh Tây Nguyên, Nam Trung Bộ, giữ vai trò trọng điểm về quốc phòng - an ninh, là cửa ngõ mở rộng giao thương xuyên biên giới. Khu kinh tế cửa khẩu Hoa Lư được kỳ vọng sẽ là điểm trung chuyển quan trọng, gắn kết thương mại nội địa với quốc tế.
Mặt khác, Đồng Nai cũng là cửa ngõ kết nối liên vùng, liên quốc gia và quốc tế. Trong đó, cảng hàng không quốc tế Long Thành được xác định không chỉ đóng vai trò là một cảng hàng không mà còn phải đóng vai trò là động lực chiến lược cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đặc biệt là đối với khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam.
Việc thành lập thành phố trực thuộc Trung ương là sự phản ánh đầy đủ vị thế, thực tiễn phát triển của tỉnh Đồng Nai trong xu thế hội nhập, phù hợp với các định hướng, chủ trương lớn của Đảng, Chính phủ.
Đồng thời, việc được công nhận đạt tiêu chí đô thị loại I sẽ giúp Đồng Nai phát huy được vị trí, vai trò và tầm quan trọng chiến lược của tỉnh đối với khu vực phía Nam, không gian siêu đô thị TP.HCM và bảo đảm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trong tình hình mới.
Việc xây dựng đề án đề nghị công nhận tỉnh Đồng Nai đạt tiêu chí đô thị loại I sẽ là cơ sở để thực hiện các thủ tục thành lập thành phố Đồng Nai.
Bà Tôn Ngọc Hạnh, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Đồng Nai tiếp thu ý kiến của hội đồng thẩm định.
Phạm vi nghiên cứu lập đề án đề nghị công nhận tỉnh Đồng Nai đạt tiêu chí đô thị loại I bao gồm toàn bộ không gian tỉnh Đồng Nai mới sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh với 95 đơn vị hành chính cấp xã, diện tích tự nhiên khoảng 12.737,18km2, dân số 4,49 triệu người.
Cả tỉnh Đồng Nai có 22 đô thị với 3 đô thị loại II (Biên Hòa, Long Khánh, Đồng Xoài) và 19 đô thị loại III. Tỷ lệ đô thị hóa đạt 57,1%.
Tính đến cuối năm 2025, với tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) ước đạt khoảng 678 nghìn tỷ đồng, Đồng Nai là một trong những tỉnh có đóng góp lớn vào ngân sách và tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của cả nước, khẳng định vị thế là một cực tăng trưởng quan trọng trong vùng Kinh tế trọng điểm phía Nam.
Trong năm 2025, tỉnh Đồng Nai có mức tăng trưởng kinh tế đạt 9,63%; cân đối thu chi ngân sách dư; thu nhập bình quân đầu người bình quân 3 năm gần nhất đạt 79,97 triệu đồng/người/năm.
Toàn cảnh hội nghị thẩm định liên ngành Đề án đề nghị công nhận tỉnh Đồng Nai đạt tiêu chí đô thị loại I.
Đề án đã đề xuất 6 giải pháp để nâng cao chất lượng đô thị trong giai đoạn tới, bao gồm: Thu hút vốn đầu tư; phát triển nguồn nhân lực; phát huy nguồn lực đất đai; khoa học công nghệ và môi trường; cơ chế, chính sách liên kết phát triển; quản lý, kiểm soát phát triển đô thị và nông thôn.
Đối chiếu với các quy định tại Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 ngày 24/12/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về phân loại đô thị, tỉnh Đồng Nai có 13/15 tiêu chuẩn đạt tiêu chí đô thị loại I.
Hai tiêu chuẩn chưa đạt là có trung tâm tổ chức ít nhất hai sự kiện quốc tế cấp khu vực trở lên trong ba năm gần nhất và có 50% số phường trở lên trên tổng số phường đạt trình độ phát triển đô thị loại II.
Rà soát, hoàn thiện các tiêu chí còn yếu, còn thiếu
Chia sẻ tại hội nghị, ông Lê Hoàng Trung, Phó cục trưởng Cục Phát triển đô thị (Bộ Xây dựng) cho biết, đây là đề án đầu tiên được thẩm định theo các văn bản pháp luật mới sau khi cả nước sắp xếp đơn vị hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó có Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về phân loại đô thị. Do đó, cách đánh giá đô thị cũng có sự thay đổi.
Theo đánh giá của Cục Phát triển đô thị, tỉnh Đồng Nai có ba tiêu chuẩn chưa đạt, bổ sung thêm một tiêu chuẩn so với đánh giá của địa phương. Đó là tiêu chuẩn hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới theo giai đoạn gần nhất được cấp có thẩm quyền công nhận.
Do đó, Cục đề nghị tỉnh Đồng Nai phải có lộ trình cụ thể để khắc phục các tiêu chuẩn còn yếu, còn thiếu; rà soát các tiêu chí đối với đô thị loại II; rà soát trình độ phát triển cơ sở hạ tầng đối với các phường…
Cũng tại hội nghị, đại diện của các cục, vụ thuộc Bộ Xây dựng, Văn phòng Chính phủ, Văn phòng Quốc hội, các bộ, ngành và hội, hiệp hội đã đóng góp một số ý kiến cho đề án.
Tỉnh Đồng Nai đã đạt tiêu chí đô thị loại I và hướng đến mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. (Ảnh minh họa)
Nổi bật là các ý kiến về khẩn trương hoàn thiện quy hoạch đô thị đúng quy định của pháp luật; nghiên cứu đưa nội dung quy hoạch Đồng Nai vào quy hoạch Đông Nam Bộ; rà soát, hoàn thiện các tiêu chí đô thị loại I; nghiên cứu xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù cho đô thị Đồng Nai; xây dựng công trình kiến trúc, cảnh quan đô thị có điểm nhấn.
Các thành viên hội đồng cũng đề nghị Đồng Nai rà soát, bổ sung đánh giá hiện trạng và kế hoạch phát triển của hệ thống đô thị; làm rõ vai trò của Đồng Nai đối với vùng Đông Nam bộ và cả nước trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội; xây dựng lộ trình cụ thể để rà soát, kiểm tra và đề xuất giải pháp hoàn thiện các tiêu chuẩn, tiêu chí của đô thị loại I; có phương án bảo tồn, phát huy các giá trị tài nguyên du lịch; bổ sung các tiêu chí về hạ tầng giáo dục…
Thay mặt chính quyền địa phương, bà Tôn Ngọc Hạnh, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Đồng Nai đã tiếp thu ý kiến của Hội đồng thẩm định, cam kết sẽ sớm chỉ đạo, lãnh đạo các đơn vị hoàn thiện các tiêu chuẩn còn thiếu, còn yếu để Đồng Nai đạt tiêu chí đô thị loại I.
Bà Tôn Ngọc Hạnh đã nhấn mạnh quan điểm phát triển Đồng Nai trở thành một cực tăng trưởng mới, phát triển song hành cùng TP.HCM, có đóng góp xứng tầm cho vùng và cả nước.
Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn đánh giá cao nỗ lực của tỉnh Đồng Nai và sự chỉ đạo quyết liệt của Trung ương để xây dựng, hoàn thiện đề án đề nghị công nhận tỉnh Đồng Nai đạt tiêu chí đô thị loại I.
Thứ trưởng cho biết, hồ sơ của đề án cơ bản đầy đủ, trình tự thủ tục đảm bảo quy định của pháp luật, phù hợp với các quy hoạch đã được phê duyệt. Cơ sở chính trị, căn cứ pháp lý và cơ sở thực tiễn hoàn toàn phù hợp để tỉnh Đồng Nai đạt tiêu chí đô thị loại I, tiến tới thành lập thành phố trực thuộc Trung ương.
Tuy nhiên, Thứ trưởng cũng đề nghị tỉnh Đồng Nai rà soát, hoàn thiện tiêu chí hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới theo giai đoạn gần nhất được cấp có thẩm quyền công nhận; rà soát, hoàn thiện tiêu chuẩn về tỷ lệ phường đạt trình độ phát triển đô thị loại II, từ đó đảm bảo tiêu chí về tỷ lệ đô thị hóa; rà soát, thống nhất số liệu trong hồ sơ đề án…
Hội đồng thẩm định nhất trí đề nghị Quốc hội và Chính phủ xem xét công nhận tỉnh Đồng Nai đạt tiêu chí đô thị loại I và sớm thành lập thành phố trực thuộc Trung ương để mở ra cơ hội phát triển mới mạnh mẽ hơn nữa cho Đồng Nai trong thời gian tới. Song song với đó, các Bộ, ngành sẽ tiếp tục hỗ trợ địa phương thực hiện các quy hoạch đô thị và nông thôn.