Dự án chịu biến động nhiên liệu, vật liệu kéo dài, hợp đồng xây dựng xử lý thế nào?
Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi UBND tỉnh Vĩnh Long về việc hướng dẫn xử lý hợp đồng xây dựng chịu ảnh hưởng do biến động giá xăng dầu, nhiên liệu và vật liệu xây dựng.
Theo Bộ Xây dựng, việc xem xét biến động giá xăng dầu, nhiên liệu và vật liệu xây dựng khi có biến động lớn, kéo dài đã được hướng dẫn cụ thể tại Bộ Luật Dân sự, Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, Nghị định số 210/2026/NĐ-CP và văn bản số 6761/BXD-KTQLXD ngày 08/5/2026 của Bộ Xây dựng.
Biến động nhiên liệu kéo dài khiến giá vật liệu tăng lên nhanh chóng và có xu hướng thiết lập mặt bằng giá mới, ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ triển khai các dự án giao thông thời gian qua (Ảnh minh hoạ).
Cụ thể, tại Điều 156, Điều 420 Bộ Luật Dân sự năm 2015 đã quy định cụ thể các tiêu chí để xác định một sự kiện được coi là bất khả kháng hoặc hoàn cảnh thay đổi cơ bản.
Sự kiện được coi là bất khả kháng hoặc hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong hoạt động xây dựng cũng đã được quy định cụ thể tại Điều 13 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026).
Ngày 15/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 210/2026/NĐ-CP. Trong đó, khoản 3 Điều 18 Nghị định này quy định việc xử lý đối với trường hợp xảy ra biến động giá bất thường, vượt quá khả năng dự báo của các bên tại thời điểm giao kết hợp đồng, có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho một bên, ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc thực hiện hợp đồng đã giao kết.
Theo đó, căn cứ tính chất, nội dung công việc và điều kiện cụ thể của hợp đồng (thời điểm ký kết hợp đồng; khối lượng đã triển khai; khối lượng còn lại phải thực hiện; phạm vi, khối lượng, công việc bị ảnh hưởng và các biện pháp đã áp dụng của bên có lợi ích bị ảnh hưởng), các bên phải phân tích, đánh giá tác động của biến động giá so với thời điểm giao kết hợp đồng, thiệt hại của mỗi bên trong trường hợp tiếp tục triển khai hoặc chấm dứt hợp đồng và đối chiếu với các quy định tại Điều 13 Luật Xây dựng làm cơ sở xem xét, quyết định sửa đổi hợp đồng theo quy định tại khoản 2, 3 Điều 84 Luật Xây dựng, đảm bảo hài hòa lợi ích, chia sẻ rủi ro giữa các bên.
Phương pháp, nội dung và thủ tục sửa đổi hợp đồng thực hiện theo quy định tại mục 2 Nghị định số 210/2026/NĐ-CP.
Liên quan đến việc điều chỉnh tổng mức đầu tư xây dựng, Bộ Xây dựng cho biết, vấn đề này đã được quy định cụ thể tại Điều 75 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, Điều 10 Nghị định số 206/2026/NĐ- CP ngày 15/6/2026 của Chính phủ, Điều 5 Thông tư số 36/2026/TT-BXD ngày 26/6/2026 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng.
Việc điều chỉnh dự toán xây dựng được quy định cụ thể tại Điều 76 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, Điều 18 Nghị định số 206/2026/NĐ-CP, Điều 6 Thông tư số 36/2026/TT-BXD.
Đối với việc sử dụng chi phí dự phòng trong tổng mức đầu tư, căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 73 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15: "Chủ đầu tư chịu trách nhiệm quản lý chi phí đầu tư xây dựng từ giai đoạn chuẩn bị dự án đến khi kết thúc xây dựng đưa dự án vào vận hành, khai thác sử dụng trong phạm vi tổng mức đầu tư của dự án được phê duyệt".
Theo đó, trách nhiệm quản lý, sử dụng chi phí đầu tư xây dựng (bao gồm cả chi phí dự phòng) trong phạm vi tổng mức đầu tư của dự án được phê duyệt là của chủ đầu tư.
Thẩm quyền của chủ đầu tư trong việc sử dụng chi phí dự phòng khi thẩm định, phê duyệt điều chỉnh tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng công trình cũng đã được quy định tại Điều 10, Điều 18 Nghị định số 206/2026/NĐ-CP; việc sử dụng chi phí dự phòng khi sửa đổi hợp đồng xây dựng được quy định tại điểm c khoản 3 Điều 84 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15.
Theo Bộ Xây dựng, thời gian vừa qua, trên cơ sở tổng hợp những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện các dự án đầu tư xây dựng, ý kiến của các Bộ, ngành, địa phương, Bộ đã tham mưu trình Chính phủ ban hành Nghị định số 210/2026/NĐ-CP, trong đó đã sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật liên quan đến hợp đồng xây dựng theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn, hướng dẫn đối với trường hợp xảy ra biến động giá bất thường, vượt quá khả năng dự báo của các bên tại thời điểm giao kết hợp đồng.
Bộ Xây dựng cũng đã công bố các mẫu hợp đồng xây dựng tại Quyết định số 1040/QĐ-BXD ngày 26/6/2026 để các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan tham khảo làm cơ sở xác lập và quản lý hợp đồng xây dựng.
"Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục theo dõi, tổng hợp các khó khăn, vướng mắc (nếu có) trong quá trình quản lý thực hiện hợp đồng xây dựng để có hướng dẫn kịp thời hoặc tham mưu cấp có thẩm quyền với những vấn đề vượt thẩm quyền", văn bản nêu.