Dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận đối mặt áp lực thiếu vật liệu

Nguồn cung cát, đá khan hiếm, mặt bằng bàn giao chậm khiến dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận đối mặt nhiều thách thức, dù các nhà thầu đang huy động hàng trăm thiết bị và hàng nghìn nhân sự thi công.

Báo cáo Bộ Xây dựng về tình hình thực hiện dự án mở rộng tuyến đường bộ cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận, Công ty TNHH BOT cao tốc Sài Gòn - Mỹ Thuận (doanh nghiệp dự án - DNDA) cho biết, tính đến cuối tháng 10/2026, sản lượng thi công đạt hơn 12% giá trị hợp đồng.

Trên toàn công trường, các nhà thầu đang huy động 69 mũi thi công, với khoảng 450 thiết bị, máy móc và 1.400 nhân sự.

Về khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, DNDA cho biết, mặc dù các địa phương đã thực hiện kiểm đếm, lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư nhưng tiến độ phê duyệt phương án, chi trả bồi thường và bàn giao mặt bằng thực tế còn rất chậm.

Đáng chú ý, gần 26ha mặt bằng cần ưu tiên phục vụ thi công tuyến chính và các nút giao vẫn chưa xác định cụ thể tiến độ bàn giao theo từng vị trí. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng triển khai đồng bộ các mũi thi công, nhất là những hạng mục xử lý nền đất yếu và thi công cầu.

Nguồn vật liệu cũng là một trong những thách thức lớn của dự án. Đối với nguồn cát, DNDA và Công ty CP Tập đoàn Đèo Cả (thành viên đứng đầu liên danh nhà đầu tư, đồng thời là nhà thầu thi công chính) đã có văn bản đề xuất các mỏ cát theo cơ chế đặc thù. Bộ Xây dựng cũng đã có văn bản đề nghị UBND tỉnh Đồng Tháp hỗ trợ.

Tuy nhiên, đến thời điểm báo cáo, mỏ cát tại xã Mỹ An Hưng, tỉnh Đồng Tháp vẫn đang chờ ý kiến phê duyệt của cấp có thẩm quyền địa phương. Các nguồn cát theo cơ chế đặc thù khác, gồm mỏ tại phường Cao Lãnh, xã Thường Phước (tỉnh Đồng Tháp) và khu vực xã Giao Long, Phú Nhuận (tỉnh Vĩnh Long), vẫn chưa hoàn thành thủ tục phân khai hoặc cấp phép khai thác.

Đối với nguồn vật liệu đá, khối lượng còn thiếu của dự án khoảng hơn 3 triệu m3. Việc huy động thực tế gặp nhiều khó khăn do nguồn cung trong khu vực chưa đáp ứng yêu cầu, trong khi nhiều công trình, dự án trọng điểm đồng loạt triển khai khiến nhu cầu đá tăng cao. Nguồn đá tại TP.HCM và TP Đồng Nai cũng phải cân đối, điều phối để phục vụ các dự án trọng điểm.

Đối với các mỏ hiện hữu, khả năng huy động nguồn đá còn hạn chế. Một số mỏ còn trữ lượng nhưng khó bố trí sản lượng lớn, ổn định và liên tục cho dự án. Trong khi đó, việc mở rộng khai thác hoặc tìm kiếm mỏ mới cần thời gian hoàn thiện thủ tục pháp lý, chưa thể đáp ứng ngay nhu cầu thi công.

Không chỉ khó khăn về nguồn cung, vật liệu đá phục vụ công trình, đặc biệt là đá sản xuất bê tông nhựa, còn phải đáp ứng các chỉ tiêu kỹ thuật nghiêm ngặt. Tuy nhiên, qua quá trình tìm kiếm, DNDA vẫn chưa xác định được nguồn cung phù hợp cho khối lượng khoảng 700.000m3 đá phục vụ sản xuất bê tông nhựa.

Nhận định việc tiếp tục phụ thuộc vào nguồn đá tại các địa phương khu vực phía Nam sẽ khiến dự án khó đáp ứng tiến độ, DNDA kiến nghị Bộ Xây dựng chủ trì làm việc với UBND các tỉnh, thành phố: TP.HCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị được giao thực hiện tiểu dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khẩn trương hoàn thành việc lập, thẩm định, phê duyệt phương án; tổ chức chi trả bồi thường, bố trí tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật và bàn giao mặt bằng. Trong đó, ưu tiên các vị trí thuộc tuyến chính và nút giao trong tháng 11/2026.

Về nguồn vật liệu, DNDA đề nghị Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với UBND các tỉnh: Đồng Tháp, Tây Ninh, Đồng Nai, Vĩnh Long và TP.HCM khẩn trương rà soát, hướng dẫn, tháo gỡ các thủ tục phân khai, cấp phép, gia hạn khai thác các mỏ cát, đá phục vụ dự án.

Đồng thời, DNDA kiến nghị Bộ Xây dựng có văn bản gửi UBND tỉnh Khánh Hòa xem xét phân khai sản lượng từ các mỏ đá đang hoạt động trên địa bàn tỉnh cho dự án, với khối lượng khoảng 1,5 triệu m3; tạo điều kiện để DNDA và nhà thầu thi công chính tiếp cận, khảo sát, thực hiện thủ tục cấp phép khai thác mỏ đá mới tại khu vực Tây Lạc Tiến, xã Cà Ná theo quy định pháp luật.