Không chỉ quy định khoảng cách giữa các đường ngang, Văn bản hợp nhất số 72/2026/VBHN-TT-BXD còn đặt ra hàng loạt yêu cầu về vị trí, kỹ thuật, kinh phí quản lý, bảo trì và tổ chức phòng vệ nhằm bảo đảm an toàn các điểm giao cắt đường bộ - đường sắt.
Theo Văn bản hợp nhất số 72/2026/VBHN-TT-BXD ngày 14/9/2026 quy định về quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng đường sắt, các quy định về kỹ thuật đối với đường ngang và thủ tục cấp phép được quy định chặt chẽ, cụ thể, nhằm bảo đảm trách nhiệm duy trì đường ngang hoạt động ổn định, để tàu chạy qua an toàn, thông suốt.
Bộ Xây dựng quy định chặt chẽ điều kiện cấp phép đường ngang để đảm bảo an toàn giao thông đường sắt (Ảnh: minh hoạ).
Theo đó, các loại hình đường ngang được phân loại cụ thể.
Đường ngang công cộng là đoạn đường bộ thuộc quốc lộ, đường tỉnh, đường xã, đường đô thị giao nhau cùng mức với đường sắt quốc gia, đường sắt địa phương, đường sắt chuyên dùng được cơ quan có thẩm quyền cho phép xây dựng và khai thác.
Đường ngang chuyên dùng là đoạn đường bộ chuyên dùng giao nhau cùng mức với đường sắt quốc gia, đường sắt địa phương, đường sắt chuyên dùng được cơ quan có thẩm quyền cho phép xây dựng và khai thác.
Theo Văn bản hợp nhất số 72, khi xây dựng mới, đường ngang phải được đặt trên đoạn đường sắt có bình diện là đường thẳng. Trường hợp đặc biệt khó khăn mà phải đặt trên đoạn đường cong, chỉ được đặt trên đoạn đường cong tròn có bán kính tối thiểu 300 m, không được đặt trên đoạn đường cong hoãn hòa. Đường ngang phải cách cửa hầm, mố cầu đường sắt tối thiểu 100 m.
Đặc biệt, khoảng cách giữa hai đường ngang ngoài đô thị không nhỏ hơn 1.000 m và trong đô thị không nhỏ hơn 500 m, trừ trường hợp đường bộ hiện hữu là đường tỉnh giao cắt với đường sắt.
Vị trí đường ngang phải nằm ngoài cột tín hiệu vào ga; vị trí gần nhất của đường ngang cách cột tín hiệu vào ga tối thiểu 3,5 m. Góc giao giữa đường sắt và đường bộ là góc vuông 90°. Trường hợp địa hình khó khăn, góc giao không được nhỏ hơn 45° và phải bảo đảm tầm nhìn theo quy định.
Một trong những điều kiện xây dựng đường ngang là phải bảo đảm nguồn vốn đầu tư, cũng như kinh phí quản lý, bảo trì và tổ chức phòng vệ đường ngang.
Tổ chức đề nghị xây dựng, cải tạo, nâng cấp đường ngang phải bảo đảm nguồn kinh phí thực hiện theo quy định. Cơ quan có thẩm quyền quyết định đầu tư dự án xây dựng đường ngang phải xác định rõ nguồn vốn quản lý, bảo trì và tổ chức phòng vệ đường ngang.
Đối với đường ngang công cộng trên đường sắt địa phương sử dụng nguồn vốn ngân sách địa phương, công trình sau khi hoàn thành được chủ đầu tư bàn giao cho UBND cấp tỉnh quản lý, bảo trì và tổ chức phòng vệ.
Với đường ngang công cộng trên đường sắt chuyên dùng, chủ sở hữu đường sắt chuyên dùng phải bảo đảm kinh phí quản lý, bảo trì và tổ chức phòng vệ. Đối với đường ngang chuyên dùng, chủ quản lý, sử dụng đường ngang phải bảo đảm kinh phí cho các công việc này.
Đối với đường ngang sử dụng có thời hạn, ngoài các điều kiện nêu trên, phải có mục đích sử dụng phù hợp với phương án tổ chức giao thông tạm thời được cấp có thẩm quyền phê duyệt; thời hạn khai thác, sử dụng không quá 24 tháng.
Chủ quản lý, sử dụng đường ngang phải cam kết làm thủ tục bãi bỏ, tự tháo dỡ đường ngang và hoàn trả kết cấu hạ tầng đường sắt khi hết thời hạn khai thác, sử dụng.
Về thẩm quyền cấp phép, Văn bản hợp nhất số 72 quy định Chủ tịch UBND cấp tỉnh cấp, gia hạn, thu hồi giấy phép xây dựng đường ngang, quyết định bãi bỏ đường ngang đối với:
Đường ngang công cộng, đường ngang chuyên dùng trên đường sắt quốc gia; Đường ngang công cộng, đường ngang chuyên dùng trên đường sắt địa phương; Đường ngang công cộng trên đường sắt chuyên dùng.
Về trình tự, thủ tục, chủ đầu tư dự án hoặc chủ quản lý, sử dụng đường ngang lập hồ sơ đề nghị, gửi đến cơ quan có thẩm quyền theo một trong các hình thức:
Nộp hồ sơ trực tiếp tại bộ phận một cửa; Nộp qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến; Nộp qua hệ thống bưu chính.
