Hà Nội đang tổ chức nghiên cứu quy hoạch chi tiết Tổ hợp ga Ngọc Hồi quy mô khoảng 260ha, nơi hội tụ đường sắt tốc độ cao, đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị, đồng thời kết nối với các tuyến giao thông đường bộ trọng điểm.
Đầu mối đường sắt quy mô lớn
Thông tin từ Cục Đường sắt Việt Nam, để làm cơ sở đầu tư xây dựng, TP Hà Nội đang tổ chức nghiên cứu lập quy hoạch chi tiết Tổ hợp ga Ngọc Hồi.
Tổ hợp ga Ngọc Hồi đang được nghiên cứu lập quy hoạch chi tiết, xác định các khu chức năng đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị (Ảnh minh hoạ: AI tạo).
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, UBND TP Hà Nội đang chỉ đạo triển khai các dự án đầu tư xây dựng liên quan đến khu vực Tổ hợp ga Ngọc Hồi (xã Ngọc Hồi, TP Hà Nội), gồm tuyến cải dịch tuyến đường sắt Hà Nội - TP Hồ Chí Minh hiện hữu đoạn từ Phú Xuyên đến Ngọc Hồi; tuyến đường sắt quốc gia vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn; tuyến đường sắt đô thị số 1; Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội…
Trong bối cảnh nhiều dự án cùng được triển khai, việc nghiên cứu quy hoạch chi tiết Tổ hợp ga Ngọc Hồi được xác định là cần thiết, cấp bách, làm cơ sở triển khai các dự án đầu tư, đồng thời góp phần hoàn thiện đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật khung của khu vực và kết nối thống nhất với các dự án liên quan.
Phương án quy hoạch chi tiết Tổ hợp ga Ngọc Hồi đang được nghiên cứu theo định hướng quy hoạch mạng lưới đường sắt và Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.
Theo Cục Đường sắt Việt Nam, Tổ hợp ga Ngọc Hồi là đầu mối của đường sắt tốc độ cao, đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị, với yêu cầu kỹ thuật rất cao trong bối cảnh Việt Nam chưa có kinh nghiệm. Đây cũng là đầu mối kết nối, giao cắt với các tuyến giao thông đường bộ trọng điểm như Vành đai 3,5, Vành đai 4, Quốc lộ 1A…
Do tính chất đặc biệt phức tạp, Tổ hợp ga Ngọc Hồi đã được tổ chức nghiên cứu lập quy hoạch chi tiết từ năm 2014 bởi tư vấn Nhật Bản và nghiên cứu thiết kế ý tưởng bởi tư vấn Pháp.
Trên cơ sở kết quả nghiên cứu của tư vấn Pháp và tham vấn ý kiến các chuyên gia có kinh nghiệm của Viện 4 đường sắt Trung Quốc, Cục Đường sắt Việt Nam đã chỉ đạo tư vấn trong nước nghiên cứu cập nhật vào Điều chỉnh quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Quy hoạch các tuyến, ga đường sắt khu vực đầu mối TP Hà Nội đang trình Bộ Xây dựng xem xét, phê duyệt.
Theo phương án này, Tổ hợp ga Ngọc Hồi là ga đầu mối hành khách phía Nam, phục vụ vận tải đường sắt quốc gia với cả khổ 1.435 mm và 1.000 mm, đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị với 5 tuyến gồm 1, 3, 6, 12 và 13.
Tại đây cũng bố trí các khu chức năng như depot đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị; khu chỉnh bị đầu máy, tàu khách; xí nghiệp toa xe khách khổ 1.435 mm và 1.000 mm; Trung tâm điều hành vận tải cùng các công trình liên quan.
Tổng diện tích khu tổ hợp khoảng 260 ha, trong đó các khu chức năng cho đường sắt quốc gia khoảng 208 ha; ga và depot đường sắt đô thị khoảng 51,5 ha.
Bảo đảm kết nối, không gián đoạn vận tải
Một yêu cầu quan trọng đặt ra trong quy hoạch là duy trì, bảo đảm không làm đứt gãy, gián đoạn hoạt động vận tải đường sắt khổ 1.000 mm giữa khu vực phía Bắc và phía Nam sông Hồng cho đến khi hoàn thành xây dựng, đưa vào khai thác các tuyến đường sắt vành đai phía Đông, Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Theo các quy hoạch liên quan, cần quy hoạch xây dựng đoạn đường sắt khổ 1.000 mm kết nối khu Tổ hợp ga Ngọc Hồi với tuyến đường sắt Bắc Hồng - Văn Điển hiện tại, dài khoảng 3 km.
Vì vậy, theo Cục Đường sắt Việt Nam, phương án quy hoạch chi tiết Tổ hợp ga Ngọc Hồi mà Hà Nội đang tổ chức nghiên cứu cần xác định rõ mặt bằng, quy mô diện tích và kích thước hình học các khu ga đường sắt quốc gia; khu chỉnh bị đầu máy, tàu khách; xí nghiệp toa xe khách khổ 1.435 mm và 1.000 mm; Trung tâm điều hành vận tải (OCC) cùng các công trình liên quan.
Cùng với đó là hệ thống đường nội bộ trong khu tổ hợp, khu bãi đỗ xe và các kết nối trung chuyển giữa đường sắt với đường bộ.
Khu quảng trường ga, công viên cây xanh và hồ nước trong khu vực tổ hợp cũng cần được nghiên cứu thiết kế phù hợp với quy mô của một tổ hợp ga đường sắt lớn nhất cả nước.
Quy hoạch chi tiết đồng thời cần cập nhật số liệu dự báo nhu cầu, phương án tổ chức khai thác vận tải, tiêu chuẩn kỹ thuật và công nghệ của các loại hình đường sắt, cũng như phương án kết nối, giao cắt giữa các tuyến đường sắt và đường bộ.
Việc nghiên cứu đồng bộ các nội dung này nhằm tạo cơ sở cho quá trình đầu tư xây dựng Tổ hợp ga Ngọc Hồi, đồng thời bảo đảm sự kết nối thống nhất giữa các loại hình đường sắt và hệ thống giao thông trong khu vực.