Sở Xây dựng Hà Nội đề nghị 17 địa phương phối hợp thông báo, vận động doanh nghiệp nghiên cứu điều chuyển một phần tuyến xe khách liên tỉnh từ bến Giáp Bát, Nước Ngầm về Yên Sở.
Tính toán lại mạng lưới tuyến xe khách phía Nam
Sở Xây dựng Hà Nội vừa có văn bản đề nghị Sở Xây dựng 17 tỉnh, thành phố phối hợp thông báo đến các đơn vị vận tải đang khai thác tuyến cố định kết nối bến xe địa phương với bến xe Nước Ngầm, Giáp Bát để nghiên cứu, đề xuất đăng ký điều chuyển một phần tuyến về bến xe Yên Sở.
Sở Xây dựng Hà Nội nghiên cứu điều chuyển một phần tuyến xe khách từ Giáp Bát, Nước Ngầm về Yên Sở. Ảnh minh hoạ.
17 địa phương được đề nghị phối hợp gồm: Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, TP Huế, TP Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đắk Lắk, TP.HCM, Đồng Nai, Đồng Tháp, Cần Thơ và An Giang.
Cơ quan quản lý khuyến khích doanh nghiệp chủ động nghiên cứu, đăng ký điều chỉnh phương án khai thác, gửi về Sở Xây dựng Hà Nội và Sở Xây dựng địa phương.
Đáng chú ý, trong tháng 11, Sở Xây dựng Hà Nội sẽ nghiên cứu, xây dựng phương án điều chỉnh lộ trình các tuyến vận tải hành khách cố định nhằm bảo đảm hoạt động hiệu quả của hệ thống bến xe, phù hợp với điều kiện thực tế. Trên cơ sở đó, cơ quan này có thể xem xét điều chuyển một số tuyến về bến xe Yên Sở nếu thấy cần thiết.
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, việc nghiên cứu điều chuyển nhằm tổ chức hợp lý hoạt động vận tải hành khách liên tỉnh, khai thác hiệu quả kết cấu hạ tầng bến xe và chủ động tổ chức giao thông khu vực phía Nam thành phố. Đặc biệt, phương án được kỳ vọng góp phần giảm áp lực giao thông, hạn chế nguy cơ ùn tắc trong quá trình triển khai Dự án đầu tư xây dựng Quốc lộ 1A.
Điểm đáng chú ý là đề xuất lần này có sự điều chỉnh so với định hướng tổ chức hoạt động tại các bến xe phía Nam được đưa ra trước đó.
Cụ thể, ngày 2/10/2026, Sở Xây dựng Hà Nội đã ban hành quyết định công bố bến xe khách Yên Sở đưa vào khai thác. Theo phương án ban đầu, bến Giáp Bát và Nước Ngầm tiếp tục duy trì các tuyến hiện có, không tiếp nhận tuyến mới; các doanh nghiệp có nhu cầu khai thác tuyến mới được hướng dẫn về bến Yên Sở.
Tuy nhiên, chưa đầy một tháng sau, cơ quan quản lý giao thông Thủ đô tiếp tục đề nghị các địa phương phối hợp vận động doanh nghiệp nghiên cứu chuyển một phần tuyến đang hoạt động tại Giáp Bát, Nước Ngầm về bến mới.
Như vậy, ngoài chức năng tiếp nhận các tuyến mới, Yên Sở có thể được bổ sung một số tuyến đang khai thác tại hai bến xe hiện hữu. Dù vậy, đây mới là phương án đang được nghiên cứu, chưa phải quyết định điều chuyển chính thức.
Doanh nghiệp lo phát sinh ùn tắc, xáo trộn hành trình
Đề xuất điều chuyển tuyến về Yên Sở đang đặt ra những băn khoăn về khả năng kết nối giao thông, đặc biệt trong bối cảnh khu vực phía Nam Hà Nội thường xuyên chịu áp lực lớn về lưu lượng phương tiện.
Đại diện nhà xe Đông Lý, đơn vị đang khai thác khoảng 15 chuyến mỗi ngày trên tuyến Giáp Bát - Thanh Hóa, cho rằng cần đánh giá kỹ hiệu quả phương án, nhất là khả năng kết nối giao thông tại khu vực bến xe Yên Sở.
Theo doanh nghiệp, lượng xe hoạt động tại bến Giáp Bát có thời điểm khoảng 1.800 lượt, hiện đã giảm xuống còn hơn 700 lượt. Vì vậy, trước khi tính toán điều chuyển các tuyến, cơ quan chức năng cần xác định rõ nguyên nhân gây ùn tắc trên đường Giải Phóng để có giải pháp phù hợp.
Doanh nghiệp cũng lo ngại khu vực Yên Sở, đường Đỗ Mười và các tuyến kết nối Vành đai 3 thường xuyên xảy ra ùn tắc vào giờ cao điểm. Nếu chuyển tuyến về đây, xe khách có thể phải đi vòng qua nút giao Tam Trinh để ra cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, làm tăng thời gian và quãng đường di chuyển.
Đại diện nhà xe cho biết, từ bến Giáp Bát, phương tiện đi theo hướng Pháp Vân để ra cao tốc chỉ mất khoảng 9 - 15 phút trong điều kiện giao thông bình thường. Trong khi đó, khu vực Yên Sở có mật độ phương tiện lớn, đặc biệt là xe tải, xe container và phương tiện cá nhân.
Do đó, theo doanh nghiệp, việc bổ sung xe khách về bến mới cần được tính toán đồng bộ với phương án tổ chức, phân luồng giao thông, tránh chuyển áp lực ùn tắc từ khu vực này sang khu vực khác.
Không chỉ lo ngại về hạ tầng giao thông, việc điều chuyển tuyến còn có thể tác động đến thói quen đi lại của hành khách và phương án kinh doanh đã được các doanh nghiệp xây dựng ổn định trong nhiều năm.
Ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, cho biết các tuyến vận tải hành khách cố định tại Giáp Bát và Nước Ngầm đã hình thành mạng lưới khai thác ổn định. Doanh nghiệp đã ký hợp đồng với bến xe, xây dựng phương án khai thác, bố trí phương tiện và lịch trình; trong khi hành khách cũng quen với địa điểm xuất bến, giờ chạy và các tuyến kết nối.
Đáng chú ý, hệ thống xe buýt tại khu vực hai bến xe này đã được tổ chức để hỗ trợ kết nối giữa vận tải đường dài và vận tải nội đô. Một số tuyến có điểm đầu, cuối hoặc điểm đón trả khách ngay trong khu vực bến.
Theo ông Quyền, dịch chuyển tuyến không đơn giản chỉ là thay đổi địa điểm xuất bến mà còn liên quan đến thị trường, thói quen đi lại của hành khách, hoạt động của doanh nghiệp và khả năng kết nối giữa các phương thức giao thông.
Thực tế tại TP.HCM, bến xe Miền Đông mới dù được đầu tư hiện đại, rộng rãi và kết nối với đường sắt đô thị nhưng lượng khách đến bến vẫn chưa đạt kỳ vọng, trong khi bến xe Miền Đông cũ vẫn được nhiều người lựa chọn.
Từ thực tế này, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cho rằng việc xây dựng bến mới, điều chuyển luồng tuyến cần xuất phát từ nhu cầu đi lại thực tế của hành khách. Nếu vị trí bến không thuận tiện, người dân không lựa chọn thì doanh nghiệp cũng khó duy trì hoạt động hiệu quả.
Vì vậy, bài toán điều chuyển một phần tuyến xe khách từ Giáp Bát, Nước Ngầm về Yên Sở không chỉ nằm ở việc phân bổ lại luồng tuyến hay khai thác công suất bến xe, mà còn phải giải quyết đồng thời yêu cầu kết nối giao thông, bảo đảm thuận tiện cho hành khách và duy trì hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.