Hà Nội đang triển khai giải phóng mặt bằng (GPMB) cho 1.428 dự án, trong đó có nhiều công trình hạ tầng chiến lược như các tuyến vành đai, cầu vượt sông Hồng, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng nhằm khơi thông nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng.
Tăng tốc tháo gỡ "điểm nghẽn" giải phóng mặt bằng
Theo UBND thành phố Hà Nội, công tác GPMB có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với tiến độ triển khai các dự án đầu tư phát triển hạ tầng và khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai của Thủ đô. Hiện nay, các xã, phường trên địa bàn Thành phố đang triển khai GPMB khoảng 1.428 dự án, gồm 1.281 dự án vốn ngân sách và 147 dự án vốn ngoài ngân sách. Trong số này có 27 công trình, dự án lớn, trọng điểm đóng vai trò tháo gỡ các "điểm nghẽn" phát triển kinh tế - xã hội của Hà Nội.
Cán bộ phường Vĩnh Hưng hỗ trợ người dân di dời sau GPMB dự án nâng cấp, mở rộng đường Lĩnh Nam.
Trong bối cảnh Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số trong năm 2026, Thành phố xác định đẩy nhanh tiến độ GPMB là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách. Theo đó, UBND Thành phố đã tập trung chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư nhằm thúc đẩy tiến độ các dự án hạ tầng giao thông chiến lược, hạ tầng kết nối vùng và các công trình trọng điểm.
Theo đó, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đã trực tiếp kiểm tra hiện trường, kiểm điểm tiến độ hằng tuần đối với các dự án lớn. Thành phố đồng thời thành lập Ban chỉ đạo GPMB các dự án trọng điểm do Phó bí thư Thường trực Thành ủy làm Trưởng ban nhằm kịp thời tháo gỡ các khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai.
Nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, công tác GPMB thời gian qua đã ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực, đặc biệt từ cuối năm 2025 đến nay. Nhiều dự án tồn đọng kéo dài nhiều năm đã hoàn thành GPMB như 4 cầu vượt sông Hồng gồm: cầu Hồng Hà, cầu Mễ Sở, cầu Vân Phúc, cầu Ngọc Hồi; tuyến Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục; tuyến Vành đai 4 - Vùng Thủ đô; tuyến đường Tam Trinh và nút giao đường bao quanh khu tưởng niệm danh nhân Chu Văn An với đường 70.
Hiện thành phố đang tập trung hoàn thành GPMB đối với các tuyến vành đai 2,5; 3; 3,5 và 3 cầu vượt sông Hồng còn lại gồm: cầu Tứ Liên, cầu Trần Hưng Đạo và cầu Thượng Cát. Theo kế hoạch, công tác GPMB đối với 3 cây cầu này sẽ hoàn thành trước ngày 30/6/2026.
Không chỉ tập trung cho hạ tầng giao thông, Hà Nội cũng đồng thời triển khai GPMB cho 9 dự án lớn khác như Khu đô thị thể thao Olympic, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, khu công viên công nghệ số tại Phú Diễn - Tây Tựu, khu đô thị đa mục tiêu tại Thư Lâm và Đông Anh, cùng dự án cải tạo khu vực Hồ Tây và tuyến giao thông cảnh quan ven hồ.
Đảm bảo công tác tái định cư đi trước một bước
Từ thực tiễn triển khai, UBND Thành phố Hà Nội cho biết, đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm nhằm đẩy nhanh tiến độ GPMB, nhưng vẫn bảo đảm quyền lợi người dân. Một trong những giải pháp quan trọng là tăng cường công khai, minh bạch phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đồng thời đẩy mạnh đối thoại trực tiếp với người dân để tạo sự đồng thuận xã hội.
Theo UBND Thành phố, Hà Nội đang triển khai đồng bộ các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm nâng mức hỗ trợ tái định cư đối với các dự án lớn, bảo đảm gắn công tác bồi thường với ổn định sinh kế lâu dài cho người dân bị ảnh hưởng.
Đặc biệt, thành phố xác định quan điểm "GPMB đi trước một bước", trong đó ưu tiên chuẩn bị đầy đủ quỹ đất, quỹ nhà tái định cư và hạ tầng kỹ thuật phục vụ người dân di dời. Hà Nội hiện đang khẩn trương đầu tư các khu đô thị đa mục tiêu tại nhiều vị trí thuận lợi, vừa phục vụ tái định cư vừa tạo không gian phát triển đô thị mới.
Thành phố nhấn mạnh việc chuẩn bị quỹ nhà, đất tái định cư sẽ bảo đảm người dân có nơi ở và điều kiện sống "bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ". Đây được xem là yếu tố then chốt nhằm tạo đồng thuận xã hội trong quá trình triển khai các đại dự án hạ tầng và chỉnh trang đô thị.
Song song đó, Hà Nội cũng siết chặt quản lý đất đai, ngăn chặn tình trạng lấn chiếm, xây dựng trái phép gây khó khăn cho công tác GPMB. Thành phố đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, số hóa hồ sơ, xây dựng hệ thống theo dõi tiến độ và công khai dữ liệu để nâng cao tính minh bạch trong quá trình triển khai.
Việc Hà Nội quyết liệt đẩy nhanh GPMB cho hàng loạt dự án chiến lược sẽ tạo dư địa phát triển mới cho Thủ đô, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng giao thông, đô thị và dịch vụ. Khi các "điểm nghẽn" về mặt bằng được tháo gỡ, nhiều dự án lớn sẽ có điều kiện tăng tốc thi công, từ đó thúc đẩy giải ngân đầu tư công, thu hút đầu tư xã hội và tạo động lực tăng trưởng dài hạn cho kinh tế Thủ đô.
Bên cạnh tác động về hạ tầng, các dự án đang triển khai cũng được kỳ vọng góp phần tái cấu trúc không gian đô thị Hà Nội theo hướng hiện đại, xanh và bền vững hơn. Đặc biệt, các dự án ven sông Hồng, Hồ Tây hay các trục giao thông kết nối vùng sẽ mở ra cơ hội phát triển những cực tăng trưởng mới, nâng cao chất lượng sống cho người dân.
UBND thành phố Hà Nội khẳng định, trong thời gian tới sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác GPMB theo hướng công khai, minh bạch, đúng quy định pháp luật và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp. Thành phố cũng cam kết tăng cường đối thoại, giải quyết kịp thời các khó khăn phát sinh từ cơ sở, đồng thời bảo đảm đầy đủ điều kiện tái định cư, sinh kế và hạ tầng xã hội để người dân ổn định cuộc sống sau di dời.