Hạ tầng giao thông tạo đòn bẩy liên kết vùng, mở rộng không gian tăng trưởng kinh tế

Thảo luận tại hội trường chiều 20/4, nhiều đại biểu Quốc hội nhấn mạnh vai trò then chốt của hạ tầng giao thông trong mở rộng không gian phát triển và giảm chi phí logistics.

Đề xuất đầu tư công tuyến đường kết nối Việt Trì - Hoà Bình

Chiều 20/4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước những tháng đầu năm 2026; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm.

Đại biểu Nguyễn Văn Mạnh (Đoàn Phú Thọ) nhấn mạnh phát triển hạ tầng giao thông kết nối chiến lược giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy liên kết vùng. Trong đó, có dự án tuyến đường kết nối Việt Trì - Hòa Bình. 

Theo đại biểu, tuyến đường khi hình thành, sẽ kết nối trực tiếp những hành lang cao tốc Nội Bài - Lào Cai và Hòa Bình - Sơn La, qua đó góp phần giảm chi phí logistics, mở rộng dư địa thu hút đầu tư, hình thành các hành lang kinh tế dọc tuyến, đồng thời thúc đẩy liên kết cả trong nội tỉnh và liên vùng.

Đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra quá trình kêu gọi đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) đã bộc lộ những hạn chế rõ rệt về tính khả thi về tài chính cũng như tổng mức đầu tư thường cao hơn do nhà đầu tư phải tính đến chi phí lãi vay và lợi nhuận. 

Từ đó, ông Mạnh kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành xem xét cho phép triển khai dự án theo hình thức đầu tư công, có sự hỗ trợ khoảng 50% từ ngân sách Trung ương nhằm bảo đảm tính khả thi. Đồng thời, giao các bộ, ngành phối hợp chặt chẽ với địa phương trong bố trí vốn, hoàn thiện thủ tục, quy hoạch và tổ chức triển khai dự án theo đúng quy định.

Ngoài ra, theo đại biểu, cần áp dụng cơ chế linh hoạt trong lựa chọn phương thức đầu tư đối với những dự án hạ tầng chiến lược có tính lan tỏa, thay vì áp dụng cứng mô hình PPP trong mọi trường hợp.

Nhấn mạnh cử tri địa phương rất phấn khởi khi dự án Vành đai 5 vùng Thủ đô, đoạn qua tỉnh Thái Nguyên, được Trung ương đưa vào danh mục tại văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, đại biểu Hà Sỹ Huân (Đoàn Thái Nguyên) cho hay, khi hoàn thành, tuyến đường sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển khu vực phía Bắc Thủ đô Hà Nội. Đồng thời, tạo điều kiện để Thái Nguyên phát huy tiềm năng, lợi thế, từng bước trở thành trung tâm logistics trong điều phối hàng hóa.

Từ đó, đại biểu đề nghị Quốc hội, Chính phủ quan tâm chỉ đạo các bộ, ngành phối hợp chặt chẽ với địa phương để triển khai hiệu quả dự án trong thời gian tới.

Cũng quan tâm về phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Đoàn Hải Phòng) đề nghị Chính phủ làm rõ tiêu chí xác định dự án ưu tiên để mở không gian phát triển mới, tháo điểm nghẽn liên kết vùng, giảm chi phí logistics, tăng năng lực sản xuất và có thể phát huy hiệu quả ngay trong giai đoạn 2026 - 2027.

Dẫn thực tế cho thấy, rủi ro của hạ tầng không chỉ là chậm tiến độ, mà còn là phân tán nguồn lực, giải phóng mặt bằng không đồng đều giữa các địa phương, di dời hạ tầng kỹ thuật chậm, thiếu kết nối giữa các loại hình hạ tầng và nguy cơ đội vốn khi kéo dài thời gian thực hiện.

Đại biểu đoàn TP Hải Phòng kiến nghị cần siết chặt giám sát chất lượng, tiến độ, hiệu quả đầu tư và năng lực phối hợp thực hiện liên ngành, liên vùng.

Đẩy mạnh phát triển hạ tầng giao thông tạo "đòn bẩy" tăng trưởng vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Cùng thảo luận, đại biểu Tô Ái Vang (Đoàn Cần Thơ) cho biết, năm 2023, Chính phủ ban hành Quyết định 974 thành lập Hội đồng điều phối vùng Đồng bằng sông Cửu Long, bước đầu phát huy vai trò trong điều phối các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, quy hoạch vùng, phát triển nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế xanh.

Tuy nhiên, trước yêu cầu của giai đoạn mới, đại biểu kiến nghị Chính phủ rà soát, bổ sung cơ cấu nhằm hoàn thiện hội đồng này, để kịp thời giải quyết các vấn đề mang tính liên kết vùng và thúc đẩy hợp tác với các vùng trong cả nước.

Về định hướng phát triển hạ tầng, đại biểu đề xuất sớm ban hành kế hoạch triển khai quy hoạch vùng Đồng bằng sông Cửu Long ngay từ đầu nhiệm kỳ 2026 - 2030, trong đó xác định hạ tầng giao thông vừa là điểm nghẽn, vừa là động lực phát triển vùng; thực hiện cơ chế đặc thù, đầu tư đồng bộ theo hướng lấy đường thủy làm động lực, cảng Trần Đề làm hạt nhân và đường bộ là mạch máu kết nối.

Đại biểu cũng kiến nghị triển khai các dự án trọng điểm khác như tuyến đường sắt tốc độ cao TP.HCM - Cần Thơ - Cà Mau, hoàn thiện cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng cùng các trục ngang, trục dọc và tuyến nhánh để trở thành "đòn bẩy" thực sự cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long.