Thực hiện quy hoạch cửa khẩu biên giới đến năm 2050, Hà Tĩnh sẽ đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông, quy hoạch xây dựng khu vực cửa khẩu, tăng cường kết nối với Lào, tạo động lực phát triển thương mại, kinh tế vùng biên.
Dọc tuyến biên giới Việt Nam - Lào qua địa bàn Hà Tĩnh, những tuyến đường xuyên núi không chỉ là mạch máu phục vụ người dân vùng biên mà còn mở ra cơ hội giao thương giữa hai nước.
Ngoài Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo thông thương với nước bạn Lào, Hà Tĩnh dự kiến nâng cấp các cửa khẩu phụ để tăng kết nối, thông thương.
Trong bối cảnh hợp tác kinh tế Việt Nam - Lào ngày càng được mở rộng, việc đầu tư hạ tầng giao thông kết nối các cửa khẩu đang trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm của tỉnh.
Theo Kế hoạch triển khai thực hiện Quy hoạch cửa khẩu biên giới đất liền thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Hà Tĩnh đặt mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030 nâng cấp cặp cửa khẩu phụ Sơn Hồng - Nậm Xắc (tỉnh Bolikhămxay, Lào) thành cửa khẩu chính; đồng thời tiếp tục đầu tư, nâng cấp hạ tầng tại cửa khẩu quốc tế Cầu Treo và hoàn thiện hệ thống giao thông kết nối cửa khẩu với nội địa, các khu kinh tế trọng điểm và phía Lào.
Điểm đáng chú ý là quy hoạch không chỉ hướng đến việc nâng cấp một cửa khẩu hay mở thêm một tuyến giao thông, mà còn tạo sự liên kết đồng bộ giữa quy hoạch cửa khẩu với Quy hoạch tỉnh Hà Tĩnh, quy hoạch xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cầu Treo và quy hoạch phát triển hệ thống giao thông.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Sở Xây dựng tỉnh Hà Tĩnh được giao chủ trì tham mưu phương án phát triển hạ tầng giao thông kết nối từ các khu kinh tế trọng điểm đến khu vực cửa khẩu; quản lý quy hoạch xây dựng, quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và các công trình hạ tầng kỹ thuật trong khu vực cửa khẩu.
Xã Sơn Hồng cách đường biên giới 11 km dự kiến sẽ có cửa khẩu chính thông thương với nước bạn Lào.
Những nhiệm vụ này phù hợp với chức năng quản lý nhà nước về xây dựng, đồng thời bám sát các quy định về quản lý cửa khẩu biên giới đất liền tại Nghị định số 112/2014/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 34/2023/NĐ-CP và Nghị định số 299/2025/NĐ-CP.
Thực tế hiện nay, hạ tầng tại nhiều cửa khẩu vẫn còn khiêm tốn. Tại cửa khẩu phụ Sơn Hồng, trạm kiểm soát biên phòng vẫn sử dụng công trình tạm, trang thiết bị phục vụ kiểm soát xuất nhập cảnh còn hạn chế.
Trong khi đó, phía Lào cũng đang từng bước nâng cấp tuyến đường kết nối đến cửa khẩu Nậm Xắc. Những điều kiện này cho thấy, để một cửa khẩu phụ trở thành cửa khẩu chính sẽ cần cả quá trình đầu tư đồng bộ về giao thông, hạ tầng kỹ thuật và các công trình chức năng.
Theo quy hoạch, đến giai đoạn sau năm 2030, Hà Tĩnh sẽ từng bước triển khai mở cặp cửa khẩu phụ Động Trìm - Maca khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định. Đây được xem là bước đi tiếp theo nhằm mở rộng mạng lưới cửa khẩu trên tuyến biên giới Việt Nam - Lào.
Thông tin với PV, đại diện sở Xây dựng tỉnh cho biết, cùng với đầu tư hạ tầng, Hà Tĩnh cũng đặt mục tiêu xây dựng hệ thống cửa khẩu theo hướng "xanh, sạch, số và thông minh", từng bước hiện đại hóa cơ sở vật chất, trang thiết bị và phương thức quản lý.
Định hướng này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu, mà còn tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp khi qua lại cửa khẩu.
Việc phát triển hạ tầng giao thông vùng biên vì thế không chỉ là xây thêm những con đường hay công trình mới. Xa hơn, đây là bước chuẩn bị để nâng cao năng lực kết nối giữa khu vực biên giới với các trung tâm kinh tế của tỉnh, tạo động lực thu hút đầu tư, phát triển thương mại biên giới và tăng cường quan hệ hợp tác giữa Hà Tĩnh với các tỉnh Bolikhămxay, Khăm Muộn của Lào.