Tại buổi gặp mặt báo chí công bố sự kiện Tuần lễ ngành Nước Việt Nam mới đây, Hội Cấp Thoát nước Việt Nam đã chia sẻ về những kỳ vọng đối với dự thảo Luật Cấp thoát nước.
3 nhóm chính sách quan trọng của dự thảo Luật Cấp thoát nước
Ông Lương Ngọc Khánh, Phó Trưởng phòng Cấp, thoát nước, Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng cho biết, Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến các Bộ, cơ quan, địa phương và các đơn vị, tổ chức liên quan đối với hồ sơ chính sách của dự án Luật Cấp thoát nước.
Theo dự thảo Luật Cấp thoát nước, việc phát triển cấp, thoát nước đồng bộ, thống nhất và hiệu quả theo chiến lược, quy hoạch và kế hoạch.
Dự kiến, Bộ Xây dựng sẽ trình hồ sơ dự án Luật sang Bộ Tư pháp thẩm định vào tháng 9/2026; trình Chính phủ trong tháng 12/2026; Chính phủ trình Quốc hội xem xét vào tháng 5/2027.
Ông Lương Ngọc Khánh nhấn mạnh, dự thảo Luật Cấp thoát nước xác định ba chính sách cơ bản. Thứ nhất là phát triển cấp, thoát nước đồng bộ, thống nhất và hiệu quả theo chiến lược, quy hoạch và kế hoạch. Thứ hai là nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành và khai thác hệ thống cấp, thoát nước. Thứ ba là bảo đảm nguồn lực cho phát triển lĩnh vực cấp, thoát nước.
Dự thảo Luật đồng thời cập nhật các yêu cầu về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 71/NQ-CP của Chính phủ.
"Hiện nay, các nội dung về chuyển đổi số, hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu chuyên ngành cấp, thoát nước chưa được quy định đầy đủ trong các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành", ông Khánh nhận định.
Do vậy, Bộ cũng đã xây dựng dự thảo Thông tư quy định về hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu cấp nước sạch và thoát nước đô thị. Hiện nay, Bộ đang lấy ý kiến các địa phương, cơ quan, tổ chức có liên quan và dự kiến ban hành Thông tư này trong năm 2026.
"Đây là một bước cập nhật mới, trước khi các nội dung liên quan được đưa vào dự thảo Luật Cấp thoát nước", ông Lương Ngọc Khánh cho biết.
"Dân trong nghề" kỳ vọng gì?
Với tư cách đại diện tổ chức nghề nghiệp, ông Nguyễn Ngọc Điệp, Chủ tịch Hội Cấp thoát nước Việt Nam chia sẻ: "Mong muốn của chúng tôi đối với Luật Cấp thoát nước là có một hành lang pháp lý để Nhà nước quản lý, quản trị hiệu quả cấp, thoát nước. Có Luật Cấp thoát nước, các doanh nghiệp ngành nước biết rõ những quy trình đầu tư, xây dựng, vận hành đem lại hiệu quả. Người dân được hưởng những dịch vụ cấp nước, thoát nước tốt và môi trường sạch đẹp".
Luật Cấp thoát nước được kỳ vọng giải quyết được những vấn đề bức xúc của ngành cấp, thoát nước hiện nay.
Nhấn mạnh vai trò quan trọng của nước đối với đời sống, "cấp nước là dịch vụ thiết yếu", ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch thường trực Hội Cấp thoát nước Việt Nam kỳ vọng: Khi được ban hành, Luật là hành lang pháp lý giải quyết được những vấn đề bức xúc của ngành cấp, thoát nước hiện nay.
Luật Cấp thoát nước phải bảo đảm được việc cấp nước an toàn cho người dân. Với sự tham gia của nhiều nguồn lực đầu tư, giá nước phù hợp. Ngành nước tiếp cận, tiến tới việc số hóa theo quyết định số hóa của ngành Xây dựng về hạ tầng kỹ thuật và đổi mới sáng tạo…
Đặc biệt, dự thảo Luật cũng cần hướng đến việc xã hội hóa trong lĩnh vực xử lý nước thải. Ông Tuấn phân tích, hiện nay, mỗi ngày cả nước sản xuất ra khoảng 13,5 triệu m3 nước cấp. Sau khi sử dụng, nước này chuyển hóa nó thành nước thải, chiếm khoảng 80% lượng nước cấp. Nhưng trên thực tế, Việt Nam mới có khoảng 83-85 công trình xử lý nước thải sinh hoạt, xử lý được khoảng một triệu m3, chiếm 15-18% lượng nước thải.
Về mặt pháp lý, công tác xử lý nước thải là dịch vụ công và công ích. Chính quyền địa phương luôn phải đau đầu trong việc đầu tư cho hệ thống xử lý nước thải. Bởi nguồn vốn ngân sách thì càng ngày càng khó khăn, trong khi đó, việc đầu tư hệ thống xử lý nước thải rất tốn kém.
Theo ông Tuấn, việc xây dựng hệ thống thoát nước gồm có hai thành phần chính là trạm xử lý nước thải và mạng lưới thu gom, đường ống thoát nước. Trong đó, 30-40% tổng kinh phí là chi phí đầu tư cho trạm xử lý nước thải. Phần lớn kinh phí còn lại là đầu tư cho mạng lưới thu gom, đường ống thoát nước. Hơn nữa, quá trình xây dựng mạng lưới mất nhiều thời gian.
Do vậy, ông Tuấn mong dự thảo Luật Cấp thoát nước hướng đến chính sách xã hội hóa, thu hút đa dạng các thành phần kinh tế tham gia vào việc đầu tư xử lý nước thải; xem xét đến việc tính toán giá xử lý nước thải hợp lý để cho người dân có thể tham gia, hỗ trợ bảo vệ môi trường chung tốt hơn.