Hàng không

Hướng dẫn Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2025 đến các cảng hàng không

-

Ngày 14/8, lãnh đạo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - CTCP (ACV) cho biết, đơn vị vừa tổ chức hội nghị phổ biến, hướng dẫn triển khai Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2025 và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành.

Những điểm mới của Luật Hàng không dân dụng 2025

Hội nghị có sự tham dự của lãnh đạo Tổng công ty, các Ban chức năng, các cảng hàng không, đơn vị trực thuộc, công ty con, công ty liên kết; cùng sự tham gia hướng dẫn của đại diện Bộ Công an, Bộ Xây dựng và Cục Hàng không Việt Nam.

Hướng dẫn Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2025 đến các cảng hàng không - Ảnh 1.

Hội nghị cung cấp những thông tin mới về Luật Hàng không dân dụng năm 2025 đến cán bộ, người lao động ACV.

Ông Mai Mạnh Hùng, Trưởng phòng quản lý hoạt động bay (Cục Hàng không Việt Nam) cho biết, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2025 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và các nghị định, thông tư hướng dẫn có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Các quy định mới có phạm vi điều chỉnh rộng, tác động trực tiếp đến công tác quản lý, khai thác cảng hàng không; bảo đảm an toàn, an ninh hàng không và hoạt động sản xuất kinh doanh tại các cảng hàng không.

Tại hội nghị, ông Mai Mạnh Hùng phân tích những điểm mới của Luật Hàng không dân dụng năm 2025 so với Luật Hàng không dân dụng 2014.

Chẳng hạn, với nội dung Quản lý Nhân viên hàng không, ông Hùng cho biết Luật Hàng không dân dụng năm 2025 quy định nhiều nội dung cơ bản như: điều kiện đào tạo, huấn luyện; hợp đồng lao động; yêu cầu về sức khỏe; đánh giá trình độ tiếng Anh ICAO đối với thành viên tổ bay và kiểm soát viên không lưu; yêu cầu chấp hành kỷ luật lao động, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi. Các nội dung chi tiết trước đây giao Bộ trưởng quy định tại các Thông tư, nhưng theo quy định Luật Hàng không dân dụng năm 2025, do Chính phủ quy định chi tiết tại Nghị định số 221/2026/NĐ-CP, tạo cơ sở pháp lý thống nhất và đồng bộ.

Cụ thể, Điều 88 quy định Quy định chung về nhân viên hàng không ghi rõ: Nhân viên hàng không là người hoạt động liên quan trực tiếp đến bảo đảm an toàn hàng không và được ký hợp đồng lao động bằng văn bản với tổ chức quản lý, sử dụng lao động. Điểm mới ở đây là đã đưa người lao động có hoạt động liên quan trực tiếp đến đảm bảo an ninh hàng không ra khỏi chức danh nhân viên hàng không (nhiệm vụ an ninh hàng không chuyển sang Bộ Công an).

Nhân viên hàng không phải được đào tạo, huấn luyện và cấp chứng chỉ chuyên môn tại cơ sở đào tạo, huấn luyện nghiệp vụ nhân viên hàng không được cơ quan có thẩm quyền cấp phép hoặc công nhận. Điểm mới là khẳng định nhân viên hàng không phải được đào tạo, huấn luyện và cấp chứng chỉ chuyên môn tại cơ sở được cơ quan nhà nước cấp phép.

Hay như tại Nghị định số 221/2026/NĐ-CP, Điều 42 quy định 06 nhóm chức danh nhân viên hàng không phải có giấy phép, năng định do Nhà chức trách hàng không Việt Nam cấp hoặc công nhận, bao gồm: Thành viên tổ lái; Nhân viên kỹ thuật tàu bay; Nhân viên điều độ, khai thác bay; Kiểm soát viên không lưu; Nhân viên khai thác thiết bị thông tin liên lạc hàng không; Giáo viên lý thuyết và thực hành thực hiện đào tạo, huấn luyện để cấp, gia hạn, phục hồi giấy phép, chứng chỉ chuyên môn, năng định cho các nhân viên hàng không.

Điểm mới của quy định này là đối tượng phải được Nhà chức trách Hàng không Việt Nam cấp giấy phép, năng định khi thực hiện nhiệm vụ giảm từ 13 nhóm nhân viên hàng không còn 06 nhóm (theo quy định của Thông tư 10/2018/TT-BGTVT và các văn bản sửa đổi, có 16 nhóm nhân viên hàng không trong đó có 13 nhóm phải được Cục HKVN cấp giấy phép, năng định khi thực hiện nhiệm vụ).

Hay như Điều 43 của Nghị định 221/2026/NĐ-CP yêu cầu tối thiểu về trình độ tiếng Anh: Thành viên tổ lái và kiểm soát viên không lưu phải đáp ứng yêu cầu về trình độ thông thạo tiếng Anh tối thiểu đạt mức 4 trong thang đánh giá năng lực ngôn ngữ theo quy định của Bộ Xây dựng và phù hợp quy định của ICAO. Điểm mới của quy định là xác định cụ thể mức tối thiểu về trình độ thông thạo tiếng Anh theo tiêu chuẩn ICAO. 

Hay như quy định về Nhà chức trách hàng không, Luật 2025 bổ sung vai trò người đứng đầu, giám sát viên hàng không, thẩm quyền miễn trừ và cơ chế công nhận quy trình, tiêu chuẩn quốc tế. 

Quy định về đội tàu bay, gắn với nhu cầu thị trường, quy hoạch, kết cấu hạ tầng và năng lực giám sát an toàn của Nhà chức trách.

Hướng dẫn Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2025 đến các cảng hàng không - Ảnh 2.

Các quy định mới của Luật Hàng không dân dụng 2025 cho phép thúc đẩy hoạt động đầu tư kết cấu hạ tầng tại cảng hàng không, phát triển cảng theo mô hình tiên tiến, hiện đại của các quốc gia trên thế giới.

Quy định về đầu tư xây dựng, khai thác cảng hàng không, công trình tại cảng hàng không để đảm bảo thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng tại Nghị quyết 12-NQ/TW ngày 03/6/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII; Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị. Các quy định mới này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các thành phần kinh tế tham gia bình đẳng vào hoạt động đầu tư xây dựng, khai thác cảng hàng không; Khắc phục những hạn chế, bất cập, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, đặc biệt là các vướng mắc trong hoạt động đầu tư xây dựng tại cảng hàng không dùng chung có hoạt động khai thác lưỡng dụng giữa quốc phòng, an ninh và dân dụng.

Các quy định này cho phép thúc đẩy hoạt động đầu tư kết cấu hạ tầng tại cảng hàng không, phát triển cảng theo mô hình tiên tiến, hiện đại của các quốc gia trên thế giới; đảm bảo nguyên tắc Nhà nước thống nhất sở hữu các công trình hạ tầng quan trọng; nhà đầu tư quản lý, vận hành, khai thác các công trình, dự án kết cấu hạ tầng; đáp ứng các mục tiêu về quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ. 

Hướng dẫn Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2025 đến các cảng hàng không - Ảnh 3.

Các đại biểu tham dự hội nghị tuyên truyền phổ biến Luật Hàng không dân dụng 2025 do ACV tổ chức.

Tại Nghị định số 221/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về giám sát an toàn và hệ thống quản lý an toàn hàng không.

Cụ thể, Điều 26 - Nguyên tắc tổ chức và hoạt động giám sát an toàn hàng không quy định: Hoạt động giám sát an toàn hàng không phải tuân thủ quy định của pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế; bảo đảm tính độc lập, khách quan, công khai, minh bạch, hệ thống và liên tục. Việc giám sát an toàn hàng không được thực hiện thông qua các chương trình, kế hoạch đã được phê duyệt hoặc thực hiện đột xuất; ưu tiên nguồn lực giám sát đối với các lĩnh vực, đối tượng có nguy cơ rủi ro cao uy hiếp an toàn hàng không (giám sát dựa trên rủi ro).

Quá trình giám sát an toàn hàng không phải tuân thủ các quy trình, tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ do Nhà chức trách hàng không Việt Nam ban hành; bảo đảm thống nhất trong việc đánh giá, kết luận và xử lý các vấn đề an toàn. Hoạt động giám sát an toàn hàng không phải được thực hiện bởi giám sát viên an toàn hàng không.

Hiểu rõ luật để triển khai đúng

Thuợng tá Trần Thị Thu Huyền, Phó Giám đốc Trung tâm ANHK quốc gia, trực tiếp chuyển tải những điểm mới trong Thông tư 115/2026/TT-BCA, giải đáp những vướng mắc liên quan đến quy định về thẻ, giấy phép, chứng nhận an ninh hàng không.

Thượng tá Huyền cho biết, Thông tư 115/2026/TT-BCA có nhiều điểm mới so với Thông tư 31/2025/TT-BCA. Chẳng hạn, tại các Khoản 5 – 9 Điều 4 lần đầu quy định rõ các trường thông tin tối thiểu của thẻ, giấy phép kiểm soát an ninh nội bộ và thẻ nhận dạng tổ bay. Đây là những trường thông tin bổ sung bắt buộc trên thẻ.

Thông tư cũng sửa đổi thẩm quyền cấp thẻ, giấy phép, theo đó, phân cấp cho Công an cửa khẩu cảng HKQT thuộc A08 và Công an cấp tỉnh; quy định “các cảng hàng không” — xử lý trường hợp một tỉnh phụ trách 02 cảng.

Hay như về điều kiện cấp thẻ giám sát viên An ninh hàng không, Thông tư 115/2026 quy định phải có 2 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực An ninh hàng không hoặc bảo đảm an ninh quốc gia + chứng chỉ nghiệp vụ; bãi bỏ khoản 2, khoản 3 Điều 15 Thông tư số 31/2025.

Hướng dẫn Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2025 đến các cảng hàng không - Ảnh 4.

Việc triển khai các nội dung của Luật Hàng không dân dụng 2025 đến cán bộ, người lao động tại các hệ thống cảng của ACV giúp cán bộ nắm rõ các quy định của Luật và triển khai đúng khi làm nhiệm vụ.

Tại hội nghị, một số đại biểu đến từ các đơn vị nêu lên những vướng mắc có thể xảy ra trong quá trình áp dụng luật, các nghị định, thông tư vào thực tiễn.

Chẳng hạn, tại Phụ lục III của Nghị định 215/2026/NĐ-CP, Nội dung VI.7 - Phí hồ sơ giám sát, người có thẻ kiểm soát an ninh có giá trị sử dụng ngắn hạn tại khu vực hạn chế. Quy định này có thể dẫn đến khó khăn đối với các doanh nghiệp có nhiều trường hợp nhân viên mới được cấp "Thẻ kiểm soát an ninh có giá trị sử dụng ngắn hạn tại khu vực hạn chế" trong thời gian chờ đợi được cấp Thẻ kiểm soát an ninh dài hạn tại khu vực hạn chế.

Hay như việc phối hợp xử lý UAV xâm nhập trái phép được quy định tại Nghị định số 288/2025/NĐ-CP; khoản 2 Điều 64 Thông tư số 14/2026/TT- BCA; tại Quyết định số 824/QĐ-CHK... Thế nhưng, các quy định hiện hành chưa thống nhất về cơ quan chủ trì điều phối và lực lượng trực tiếp thực hiện biện pháp áp chế UAV tại cảng hàng không. Quyết định số 824/QĐ-CHK giao người khai thác cảng chủ trì phối hợp xử lý, trong khi pháp luật về UAV quy định thẩm quyền đình chỉ, áp chế thuộc lực lượng Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an trong từng trường hợp.

Những ý kiến đóng góp của các cảng hàng không, các phòng, ban chuyên môn của ACV đã được đại diện Cục Quản lý xuất nhập cảnh (A08); Cục Hàng không Việt Nam giải đáp, hướng dẫn.

Ông Trần Anh Vũ, Phó tổng giám đốc ACV cho biết, thông qua hội nghị, các cán bộ, người lao động của Tổng công ty được cập nhật đầy đủ những điểm mới của luật; hiểu rõ hơn các quy định liên quan đến công tác quản lý, khai thác cảng hàng không, an toàn, an ninh hàng không, chất lượng dịch vụ và các lĩnh vực chuyên môn có liên quan.

Đồng thời, đây cũng là dịp để các đơn vị trình bày những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện, cùng trao đổi, thảo luận và được các cơ quan quản lý nhà nước, các chuyên gia giải đáp, hướng dẫn nhằm bảo đảm việc triển khai các quy định của pháp luật được thống nhất, hiệu quả.

Thông qua Hội nghị, ACV tiếp tục chủ động cập nhật và triển khai kịp thời các quy định pháp luật mới, bảo đảm thực hiện thống nhất, đồng bộ, đúng quy định và hiệu quả trong toàn Tổng công ty.