Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI: Nền tảng vững chắc, khí thế mới cho cả nhiệm kỳ
Bên cạnh hoàn thiện thể chế, kiện toàn bộ máy và hoạch định định hướng lớn, kỳ họp ghi nhận sự tham gia trách nhiệm của các đại biểu, bao gồm nhiều đại biểu trẻ. Sự kết hợp giữa kinh nghiệm và sức trẻ góp phần tạo khí thế mới cho Quốc hội khoá XVI.
Những quyết sách có ý nghĩa "định hình quỹ đạo phát triển"
Khép lại 12 ngày làm việc khẩn trương, kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI không chỉ hoàn tất khối lượng công việc đặc biệt lớn mà còn định hình những trụ cột phát triển cho cả nhiệm kỳ.
Đánh giá về kết quả tổng thể của kỳ họp, đại biểu Nguyễn Quỳnh Liên (đoàn An Giang) cho rằng đây là kỳ họp thành công toàn diện về tổ chức, hiệu quả về nội dung và rõ nét về định hướng, tạo nền tảng chính trị - pháp lý quan trọng.
Đại biểu Nguyễn Quỳnh Liên (đoàn An Giang).
Chỉ trong 12 ngày, Quốc hội hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra với khối lượng công việc đặc biệt lớn.
Trước hết, về phương diện thể chế và kiện toàn bộ máy nhà nước, Quốc hội hoàn thành khối lượng công việc có tính nền tảng: bầu, phê chuẩn 39 chức danh lãnh đạo cấp cao theo đúng quy định của Hiến pháp và pháp luật.
Đáng chú ý, các chức danh quan trọng như Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ đều nhận được mức tín nhiệm rất cao.
"Kết quả này không chỉ đáp ứng yêu cầu về tổ chức bộ máy mà còn tạo cơ sở vững chắc để bảo đảm sự ổn định, tính liên tục và hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước trong giai đoạn mới", đại biểu Liên nhận định.
Về công tác lập pháp và quyết sách, kỳ họp đã thông qua 9 luật và 31 nghị quyết, với nhiều nội dung đạt đồng thuận tuyệt đối. Điểm đáng chú ý là các luật, nghị quyết không chỉ thể chế hóa kịp thời Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng mà còn thể hiện rõ tinh thần đổi mới, hành động và tháo gỡ "điểm nghẽn" của nền kinh tế.
Nhiều chính sách được thiết kế theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm, đồng thời có cơ chế đặc thù để xử lý các dự án tồn đọng, khơi thông nguồn lực phát triển.
Hơn nữa, Quốc hội còn xem xét và quyết định đồng bộ hệ thống các kế hoạch 5 năm giai đoạn 2026-2030, bao gồm kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia, đầu tư công trung hạn.
Theo bà, đây là những quyết sách có ý nghĩa "định hình quỹ đạo phát triển", với mục tiêu không chỉ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát mà còn tạo động lực tăng trưởng ngay từ đầu nhiệm kỳ, hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao.
Đáng chú ý, kỳ họp thể hiện rõ tinh thần hành động sau quyết nghị.
Tại Nghị quyết kỳ họp, Quốc hội đã yêu cầu Chính phủ và các cơ quan liên quan khẩn trương tổ chức triển khai, ban hành văn bản hướng dẫn, "không để khoảng trống pháp lý, không để chậm trễ trong tổ chức thực hiện", qua đó nhấn mạnh yêu cầu đưa chính sách nhanh chóng đi vào cuộc sống và "tốt thực sự thực tiễn" chứ không chỉ tốt trong hồ sơ, giấy tờ.
Để các chính sách thực sự phát huy hiệu quả, theo đại biểu, cần hội đủ một số điều kiện then chốt như công tác tổ chức thực hiện cần quyết liệt, đồng bộ và kịp thời, nhất là việc ban hành đầy đủ các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, không để xảy ra khoảng trống pháp lý hoặc chậm trễ làm giảm hiệu lực chính sách.
Việc phân cấp, phân quyền cần gắn với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình rõ ràng, bảo đảm chính sách khi đi vào thực tiễn không bị "biến dạng" hoặc thực hiện không thống nhất.
Song song đó, phải tăng cường giám sát, trong đó có vai trò rất quan trọng của Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, cũng như sự tham gia của người dân và doanh nghiệp, nhằm kịp thời phát hiện, điều chỉnh những bất cập trong quá trình triển khai.
Đại biểu Trần Văn Lâm (đoàn Bắc Ninh).
Với đại biểu Trần Văn Lâm (đoàn Bắc Ninh), điểm nhấn của kỳ họp lần này là sự linh hoạt, kịp thời của Quốc hội trong việc lắng nghe, xem xét các đề xuất từ Chính phủ trước những vấn đề thực tiễn đặt ra. Qua đó, Quốc hội đã có những quyết sách kịp thời, đáp ứng yêu cầu tình hình.
Có thể kể đến việc xem xét các chính sách liên quan đến thuế xăng dầu; các đề xuất về thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế đối với hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ, cũng như chính sách thuế đối với xe điện.
"Đây là những giải pháp nhằm ứng phó kịp thời với những biến động phức tạp của tình hình kinh tế thế giới và trong nước. Sự linh hoạt này tạo tiền đề quan trọng để hoàn thiện thể chế, chính sách, phục vụ hiệu quả công tác quản lý, điều hành của Chính phủ, qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao trong nhiệm kỳ", ông Lâm nhận định.
Theo ông, thành công của kỳ họp đến từ sự chuẩn bị rất kỹ lưỡng, chu đáo của các cơ quan tham mưu từ các bộ, ngành, Chính phủ đến cơ quan thẩm tra và phục vụ của Quốc hội.
"Làn gió mới" từ các đại biểu trẻ
Hơn nữa, đại biểu Trần Văn Lâm chỉ ra một điểm đáng chú ý trong nhiệm kỳ Quốc hội mới là việc có sự tham gia của nhiều đại biểu mới, trẻ và trình độ chuyên môn cao.
Theo ông, các đại biểu dù vừa tham gia nghị trường, nhưng đều là những người có nhiều năm kinh nghiệm thực tiễn, đã được các cơ quan có thẩm quyền cân nhắc, giới thiệu và được cử tri lựa chọn kỹ lưỡng.
Thực tế tại các phiên họp đầu tiên, dù có nhiều đại biểu mới, nhưng các phiên thảo luận vẫn diễn ra sôi nổi, sâu sắc. Chính các đại biểu mới đã mang đến tinh thần mới, thông tin mới, góp phần làm phong phú nội dung nghị trường.
Đại biểu Nguyễn Lê Ngọc Linh (đoàn Thanh Hoá).
Ở góc độ đại biểu trẻ, lần đầu tham gia nghị trường, đại biểu Nguyễn Lê Ngọc Linh (đoàn Thanh Hoá) chia sẻ: "Ngay từ kỳ họp đầu tiên, tôi vừa cảm nhận rõ không khí trang trọng, nghiêm túc của nghị trường, vừa ý thức sâu sắc áp lực và trách nhiệm khi lần đầu trực tiếp tham gia vào quá trình xây dựng những chính sách có ảnh hưởng lớn đến đời sống người dân và vấn đề chính trị quan trọng của đất nước".
Trong quá trình tham gia kỳ họp, đại biểu trẻ đoàn Thanh Hoá đặc biệt quan tâm đến các dự thảo luật và nghị quyết gắn trực tiếp với đời sống kinh tế - xã hội và các nhóm đối tượng mà mình đại diện như chính sách về thuế như thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế môi trường đối với xăng dầu, thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng đối với hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ.
Đồng thời, với vai trò đại diện cho các doanh nghiệp khởi nghiệp trẻ, khởi nghiệp xanh trong lĩnh vực nông nghiệp, đại biểu chú trọng theo dõi và nghiên cứu kỹ các chính sách liên quan đến khu vực này.
Theo cô, với một đại biểu trẻ, thuận lợi lớn nhất là sức trẻ, tinh thần cầu thị, khát vọng cống hiến và tư duy đổi mới, qua đó có thể đóng góp vào việc hoàn thiện chính sách theo hướng sát thực tiễn, hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, khó khăn cũng không nhỏ khi khối lượng công việc lập pháp lớn, yêu cầu chuyên môn cao và áp lực ngay từ kỳ họp đầu tiên là phải tham gia vào nhiều quyết sách quan trọng.
Điều đó đòi hỏi bản thân các đại biểu trẻ phải không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức và nâng cao bản lĩnh để đáp ứng yêu cầu của công tác lập pháp.
Hơn nữa, các đại biểu giàu kinh nghiệm cũng giúp đỡ các đại biểu trẻ làm quen với quy trình, phương pháp nghiên cứu và tham gia góp ý chính sách.
"Đây là điều kiện thuận lợi để các đại biểu trẻ từng bước nâng cao năng lực", đại biểu Linh nói.
