Làm mới cảm xúc với không gian nghệ thuật “Dải lụa ký ức” bên hồ Hoàn Kiếm
Hướng tới kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, tại khu vực vườn hoa và đường dạo ven bờ phía Tây hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội) được bổ sung một trải nghiệm cảnh quan ngắn hạn, có tên gọi “Dải lụa ký ức”.
"Dải lụa ký ức" là không gian nghệ thuật kết hợp lối đi bộ với hệ thống chiếu sáng và khung gương nghệ thuật, tạo thêm những góc nhìn và trải nghiệm mới về một không gian văn hóa, lịch sử đã rất quen thuộc với người Hà Nội. Trong ảnh, "Dải lụa ký ức" khiêm nhường nép vào không gian xanh hiện hữu của hồ Hoàn Kiếm.
Điểm nhấn của "Dải lụa ký ức" là cầu cạn cảnh quan được thiết kế như một tuyến đi bộ thanh mảnh, uốn lượn giữa hệ thống cây xanh hiện hữu. Cầu cạn tạo ra một hành trình mà mỗi người có thể trực tiếp bước vào, di chuyển, khám phá và tương tác với không gian.
Tuyến cầu không đi theo một trục thẳng mà mềm mại chuyển hướng giữa những thân cây. Có đoạn cầu đi sát những tán lá, có đoạn ôm lấy các cây lớn, có đoạn nhẹ nhàng nâng cao độ để người đi bước phía trên những lớp cây bụi.
Tại một số vị trí, những khóm cây cao gần ngang tầm mắt tạo cảm giác người đi đang ở giữa một khu vườn xanh. Nhưng chỉ sau một khúc cong, lớp cây có thể bất ngờ ngắt ra, mở rộng tầm nhìn về mặt nước và Tháp Rùa. Chính sự thay đổi liên tục giữa những khoảng không gian khép kín và rộng mở tạo nên sức hấp dẫn của hành trình. Trong ảnh là hình ảnh cầu cạn với hiệu ứng ánh sáng vào buổi tối.
Bên cạnh tuyến cầu cạn, hệ thống cổng gương được bố trí trong không gian vườn cây ven hồ, tạo nên một trải nghiệm thị giác khác biệt. Các cổng gương sử dụng bề mặt phản chiếu để thu nhận và tái hiện hình ảnh của chính môi trường xung quanh như cây xanh, bầu trời, mặt nước, ánh sáng và những người đang di chuyển qua không gian.
Thay vì mang đến những hình ảnh trang trí cố định, hệ thống gương biến đổi theo vị trí người quan sát, điều kiện ánh sáng và chuyển động của cảnh vật. Ở một số góc nhìn, hình ảnh cây xanh và bầu trời được phản chiếu khiến ranh giới giữa công trình và thiên nhiên trở nên khó phân biệt. Ở những vị trí khác, các lớp phản chiếu liên tiếp tạo cảm giác không gian được mở rộng, kéo dài và biến đổi.
Khi kết hợp với tuyến cầu cạn uốn lượn, hệ thống cổng gương góp phần tạo nên một chuỗi trải nghiệm đa dạng, nơi người tham quan liên tục khám phá những mối quan hệ mới giữa con người, kiến trúc và cảnh quan.
Ngay khi Không gian nghệ thuật "Dải lụa ký ức" mở cửa (từ 8/10 đến 2/12) rất đông người dân đến check in. Chị Lê Thị Hiền, tổ dân phố Tư Đình 1, phường Long Biên, TP Hà Nội cho biết: Cơ quan chị nằm ngay bên hồ Hoàn Kiếm. Mỗi ngày, sau giờ làm, chị vẫn tập thể dục bằng cách đi ba vòng hồ. Chị chia sẻ: Công trình mới, ngắn hạn này khá thú vị. Nó nép vào không gian xanh quen thuộc của hồ. "Với tôi, đây là một món quà xinh xắn, đáng yêu mà chính quyền thành phố tặng người dân nhân nhân kỷ niệm 72 năm ngày Giải phóng Thủ đô", chị Hiền bày tỏ.
Hai mẹ con này thì có cả trăm kiểu ảnh trên cây cầu. Cậu bé háo hức bảo mẹ: "Cầu này đẹp thế, mẹ chụp ảnh cho con". Còn người mẹ thì chia sẻ: Đây là một cây cầu đi bộ cảnh quan. Nó được thiết kế thân thiện với không gian. Nó cũng góp phần làm tươi mới, làm khác đi cách mà mẹ con tôi cảm nhận không gian vốn quen thuộc này".
Chị N.T.Lan, phố Kim Mã, phường Giảng Võ cho biết, chị sinh ra và lớn lên ở phố Hàng Khay, sau khi lấy chồng thì về phố Kim Mã ở. Kể từ ngày nghỉ hưu, vợ chồng chị vẫn thường xuyên xe buýt lên Bờ Hồ, phố cổ đi dạo. Chị bày tỏ, công trình nghệ thuật này khá ấn tượng. Nó không cồng khềnh, lấn át hay làm mất đi bản chất của không gian vốn có của khu vực bờ hồ. Tuy nhiên, chị cũng cho rằng, khi hết thời gian sử dụng, cần hoàn trả lại mặt bằng vốn có của khu vực. "Với người dân phố cổ chúng tôi, bờ hồ vẫn gần gũi với những gì nhỏ bé mà tinh tế, dung dị mà gần gũi, thậm chí hơi xưa cũ".
Trong khi đó, anh Vũ Đức Hải, tổ 18 phường Bồ Đề, Hà Nội cho rằng, đây là một cách tiếp cận trong thiết kế đô thị đương đại. Sử dụng những can thiệp ngắn hạn để thử nghiệm các hình thức tổ chức không gian và trải nghiệm công cộng mới, thay vì mặc định rằng mọi thay đổi đều phải mang tính vĩnh viễn. Đây cũng là dịp để Hà Nội nhìn lại những giá trị lịch sử, văn hóa đã làm nên bản sắc của Thủ đô và tìm kiếm những cách thức sáng tạo để đưa các giá trị ấy đến gần hơn với đời sống đương đại.
Theo đại diện UBND phường Hoàn Kiếm, không gian nghệ thuật "Dải lụa ký ức", được thực hiện bằng nguồn vốn xã hội hóa, không sử dụng vốn ngân sách Nhà nước. Thông qua những thử nghiệm có thời hạn, công trình kỳ vọng đóng góp thêm những kinh nghiệm trong việc kết hợp giữa bảo tồn cảnh quan, phát huy giá trị di sản và đổi mới trải nghiệm đô thị.
Dự kiến, sau ngày 2/12, không gian nghệ thuật ngắn hạn này sẽ được tháo dỡ, hoàn trả lại không gian, mặt bằng cũ. Những tuyến đường dạo quen thuộc vẫn ở đó. Những hàng cây, mặt nước và Tháp Rùa vẫn tiếp tục hiện diện như những hình ảnh gắn bó với Hà Nội qua nhiều thế hệ...