“Dải lụa ký ức”: Một góc nhìn mới về hồ Gươm

Không tạo thêm một biểu tượng

Theo UBND phường Hoàn Kiếm, "Dải lụa ký ức" là không gian nghệ thuật kết hợp lối đi bộ với hệ thống chiếu sáng và khung gương nghệ thuật, tạo ra những góc nhìn mới về khu vực hồ Gươm. Công trình hướng tới làm phong phú trải nghiệm của cộng đồng tại không gian văn hóa, lịch sử đã gắn bó với đời sống người dân Thủ đô qua nhiều thế hệ. 

Không gian nghệ thuật "Dải lụa ký ức" - cầu cạn cảnh quan hồ Gươm cơ bản hoàn thành công tác thi công, chờ đến mở cửa đón khách đến trải nghiệm.

Chia sẻ về ý tưởng thiết kế không gian nghệ thuật "Dải lụa ký ức" - cầu cạn cảnh quan hồ Gươm, nhóm tác giả KTS Vương Đạo Hoàng, KTS Trần Minh Đức (Studio102) cho biết, hồ Gươm là một trong những không gian quen thuộc và gắn bó nhất với đời sống người Hà Nội. Cây cổ thụ, mặt nước, Tháp Rùa, ánh sáng xuyên qua những tán lá và dòng người đi bộ quanh hồ từ lâu đã trở thành một phần của hình ảnh và ký ức về thành phố.

Ý tưởng về cầu cạn cảnh quan hồ Gươm bắt đầu bằng câu hỏi: "Liệu có thể tạo ra một trải nghiệm mới trong một khoảng thời gian ngắn, để từ đó mỗi người nhìn lại, cảm nhận và thêm yêu những gì vốn đã rất quen thuộc?".

Với tư duy đó, thay vì đưa vào hồ Gươm một vật thể lớn để mọi người đứng bên ngoài quan sát, cầu cạn cảnh quan được hình thành như một tuyến đi bộ mảnh, thấp và uốn lượn giữa hệ cây hiện hữu.

"Mục tiêu của thiết kế không chỉ là tạo ra một công trình để nhìn, mà là tạo nên một hành trình để người dân và du khách trực tiếp bước vào, di chuyển và trải nghiệm không gian hồ Gươm theo một cách khác với thường ngày", đại diện nhóm tác giả cho biết.

Tuyến cầu không đi theo một trục thẳng mà chuyển hướng giữa những thân cây, lúc đi sát những mảng xanh, lúc nhẹ nhàng nâng người đi lên phía trên tầng cây bụi. Có những đoạn, người đi gần như chìm giữa nhiều lớp cây xanh, tầm nhìn được thu hẹp, khoảng cách giữa con người và cây cối trở nên gần hơn.

Sau một khúc cong, cây xanh có thể bất ngờ ngắt ra, mặt hồ xuất hiện, Tháp Rùa hiện ra giữa những tán cây. Một hình ảnh rất quen, nhưng được nhìn thấy từ một vị trí khác.

Vẫn là hồ Gươm, nhưng điểm nhìn khác

Đại diện nhóm tác giả thiết kế nhấn mạnh, những gì tạo nên trải nghiệm của công trình thực chất không phải là những hình ảnh mới. Đó vẫn là cây cổ thụ, mặt nước, Tháp Rùa, ánh sáng, những khoảng trời và dòng người đi bộ - những thành phần vốn đã tạo nên bản sắc của hồ Gươm qua nhiều thế hệ.

"Thiết kế không cố gắng đưa thêm một biểu tượng mới vào một nơi vốn đã có những biểu tượng rất mạnh. Thay vào đó, kiến trúc đóng vai trò như một phương tiện thay đổi vị trí đứng, cao độ, hướng nhìn và trình tự tiếp cận", KTS Vương Đạo Hoàng nhấn mạnh.

Tháp Rùa có thể lúc thấp thoáng giữa hai thân cây, lúc xuất hiện sau một lớp lá, rồi ở một vị trí khác lại mở ra cùng toàn bộ mặt nước. Người đi không được dẫn tới một khung hình duy nhất. Mỗi bước chân lại có thể mở ra một góc nhìn khác.

"Cảnh vật không thay đổi, cách chúng ta nhìn cảnh vật thay đổi" là một trong những ý tưởng được thể hiện qua hành trình này.

KTS Hoàng nhấn mạnh, cầu cạn cảnh quan được xác định là một can thiệp có tính ngắn hạn. "Đây cũng là một phần quan trọng của ý tưởng, bởi làm mới trải nghiệm về một không gian đô thị không nhất thiết đồng nghĩa với việc phải thay đổi không gian ấy vĩnh viễn".

Trong một khoảng thời gian nhất định, một hành trình mới có thể mở ra. Người dân bước lên đó, đi giữa những hàng cây, ngắm hồ Gươm từ những điểm nhìn trước đây chưa từng có, dừng lại cùng gia đình, bạn bè, chụp một bức ảnh hoặc đơn giản dành thêm vài phút để quan sát một nơi vốn đã quá quen thuộc. Khi hành trình kết thúc, cảnh quan trở về trạng thái vốn có, nhưng trải nghiệm mới đã được lưu lại.

Một cuộc dạo chơi có thể chỉ kéo dài vài chục phút. Một khoảnh khắc Tháp Rùa bất ngờ xuất hiện giữa những tán cây có thể chỉ kéo dài vài giây. Một công trình cũng có thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian. Nhưng những gì con người trải nghiệm trong khoảng thời gian ấy có thể ở lại lâu hơn.

Đó là điều "Cầu cạn cảnh quan hồ Gươm" hướng tới, tạo cơ hội để mỗi người trải nghiệm lại một không gian quen thuộc, từ đó hình thành những ký ức mới về chính nơi chốn ấy.

Khi hành trình kết thúc, điều được mong đợi không phải là người ta chỉ nhớ đến một cây cầu, mà là nhớ đến một buổi sáng dưới những tán cây, một lần cùng gia đình nhìn ra mặt hồ, một góc Tháp Rùa chưa từng thấy, một khoảnh khắc của Hà Nội. Để rồi khi trở lại với hồ Gươm như vốn có, mỗi người có thể nhìn những điều quen thuộc ấy kỹ hơn, trân trọng hơn và cảm thấy gắn bó hơn.

"Không gian nghệ thuật ‘Dải lụa ký ức’ vì thế được giới thiệu như một hành trình mới, với một góc nhìn khác, để thêm yêu những gì vốn đã thân thuộc", KTS Vương Đạo Hoàng bày tỏ.