Ngành Xây dựng Gia Lai chuyển mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và đổi mới sáng tạo
Ngành Xây dựng tỉnh Gia Lai triển khai mô hình tăng trưởng mới giai đoạn 2026-2030, phát huy dư địa từ đầu tư hạ tầng, đô thị, nhà ở, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn để tạo động lực tăng trưởng.
Lấy hạ tầng làm động lực tăng trưởng
Theo Kế hoạch triển khai kịch bản tăng trưởng ngành Xây dựng theo mô hình tăng trưởng mới giai đoạn 2026-2030 do Sở Xây dựng Gia Lai xây dựng, tổng nguồn lực dành cho phát triển ngành dự kiến khoảng 563.000 tỷ đồng, trong đó gần 229.000 tỷ đồng là vốn đầu tư công trung hạn và hơn 333.000 tỷ đồng từ các nguồn vốn khác. Nguồn lực này được kỳ vọng tạo dư địa quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng ngành xây dựng, đồng thời trở thành đòn bẩy lan tỏa cho nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.
Ngành xây dựng Gia Lai xác định đầu tư hạ tầng giao thông là lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng lớn nhất.
Để hiện thực hóa mục tiêu trên, Gia Lai xác định đầu tư hạ tầng giao thông là lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng lớn nhất. Trong giai đoạn tới, dư địa tăng trưởng của ngành xây dựng tập trung vào các dự án giao thông quy mô lớn, liên vùng như cao tốc Bắc - Nam phía Tây, cao tốc Quy Nhơn - Pleiku - Lệ Thanh, hệ thống đường kết nối khu công nghiệp, logistics và cửa khẩu.
Cùng với đó là đầu tư hạ tầng hàng không (cảng Phù Cát, cảng Pleiku), cảng biển và logistics (cảng Quy Nhơn, cảng Phù Mỹ, cảng cạn Lệ Thanh, Cụm cảng cạn Tuy Phước), hình thành mạng lưới giao thông đa phương thức liên hoàn.
Theo ông Nguyễn Trường Sơn - Giám đốc Sở Xây dựng Gia Lai, đầu tư phát triển hạ tầng giao thông trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn 2026-2030 không chỉ tạo nguồn dư địa tăng trưởng rất lớn cho ngành xây dựng, mà còn đóng vai trò then chốt trong liên kết vùng, phát triển kinh tế biển – biên giới, nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm quốc phòng - an ninh theo định hướng chiến lược của Trung ương.
Bên cạnh hạ tầng giao thông, tỉnh cũng xác định đô thị và nhà ở là những lĩnh vực tạo dư địa tăng trưởng lớn trong những năm tới. Gia Lai đặt mục tiêu nâng tỷ lệ đô thị hóa lên trên 45% vào năm 2030, phát triển Quy Nhơn mở rộng trở thành đô thị xanh, thông minh, trung tâm trí tuệ nhân tạo và logistics; đồng thời xây dựng Pleiku mở rộng trở thành trung tâm phía Tây của tỉnh về dịch vụ, công nghiệp, logistics và năng lượng tái tạo.
Lĩnh vực phát triển nhà ở cũng được xem là dư địa tăng trưởng lớn. Gia Lai đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 16.600 căn nhà ở xã hội theo chỉ tiêu của Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, đến nay địa phương đã và đang triển khai khoảng 18.789 căn, vượt hơn 2.180 căn so với chỉ tiêu được giao, đồng thời tiếp tục rà soát, bố trí quỹ đất phù hợp, đặc biệt là trên địa bàn phía Tây tỉnh để phát triển nhà ở xã hội có giá phù hợp để người có thu nhập thấp, hộ nghèo, cận nghèo, công nhân được tiếp cận.
Chuyển đổi mô hình tăng trưởng bằng công nghệ và kinh tế tuần hoàn
Để triển khai mô hình tăng trưởng mới, ngành Xây dựng tập trung đẩy mạnh công nghiệp hóa xây dựng gắn với ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
Gia Lai ưu tiên ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn trong phát triển ngành Xây dựng.
Theo đó, khuyến khích phát triển cấu kiện bê tông đúc sẵn, nhà lắp ghép, các kết cấu cầu hiện đại; ứng dụng AI, camera, cảm biến IoT tích hợp với BIM trong quản lý thi công; UAV (drone) khảo sát địa hình, công trường số, nhật ký thi công điện tử cùng nhiều công nghệ thi công tiên tiến nhằm nâng cao năng suất lao động, rút ngắn tiến độ và giảm chi phí bảo trì công trình.
Song song đó, kế hoạch định hướng phát triển vật liệu tái chế, vật liệu xây dựng xanh; khuyến khích sản xuất cát nhân tạo, gạch không nung, tái chế phế thải xây dựng thành vật liệu san nền, vật liệu nền đường và bê tông cấu kiện.
Các trạm trộn bê tông thương phẩm được khuyến khích đầu tư dây chuyền thu hồi, tái chế cốt liệu và bùn xi măng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, hạn chế chất thải ra môi trường.
Trong lĩnh vực giao thông, khuyến khích áp dụng các công nghệ tái chế mặt đường như RAP, CIR, HIPR; sử dụng thép tái chế, cấu kiện lắp ghép và vật liệu tái chế trong các hạng mục phù hợp…
Ông Nguyễn Trường Sơn, Giám đốc Sở Xây dựng cho hay: Đối với Gia Lai, ý nghĩa của tư duy tuần hoàn trong giao thông càng lớn vì địa bàn có khoảng cách vận chuyển vật liệu xa, chi phí logistics và nhiên liệu thường chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng chi phí công trình. Nếu triển khai tốt phân loại vật liệu đào đắp, tận dụng vật liệu tại chỗ, tái sử dụng lớp mặt đường cũ và tổ chức các điểm trung chuyển vật liệu thứ cấp gần công trường, địa phương có thể giảm đáng kể chi phí vận tải, giảm phụ thuộc vào giá xăng dầu và giảm phát thải từ hoạt động thi công, bảo dưỡng đường bộ.
Ngoài ra, ngành Xây dựng tỉnh Gia Lai cũng từng bước áp dụng BIM trong các dự án từ nhóm C trở lên, đẩy mạnh số hóa quy hoạch, phát triển đô thị thông minh tại Quy Nhơn và Pleiku, hướng tới xây dựng ngành xây dựng hiện đại, xanh và bền vững.
