Nghị định 241/2026 đã bổ sung cơ chế cho phép UBND cấp tỉnh quyết định phạm vi hoạt động của xe chở người 4 bánh có gắn động cơ. Quy định mới góp phần tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, tăng tính chủ động của địa phương trong tổ chức giao thông.
Hoàn thiện chính sách từ yêu cầu thực tiễn
Thời gian qua, hoạt động của xe chở người 4 bánh có gắn động cơ, đặc biệt là xe điện phục vụ khách tham quan, du lịch, gặp nhiều khó khăn do những vướng mắc về phạm vi lưu thông.
Theo quy định tại Nghị định 165/2024/NĐ-CP, xe chở người 4 bánh có gắn động cơ chỉ được hoạt động trên các tuyến đường có biển báo tốc độ khai thác tối đa 30 km/h áp dụng cho tất cả phương tiện tham gia giao thông. Trong khi đó, thực tế tại nhiều địa phương cho thấy số tuyến đường đáp ứng điều kiện này rất hạn chế, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng khai thác phương tiện.
Quy định mới tại Nghị định 241/2026 góp phần tạo sự hài hòa giữa tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, phát triển du lịch xanh và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông (Ảnh minh họa).
Đại diện Công ty TNHH Saigon Public Transport (Saigon.PT), đơn vị đang khai thác 70 xe điện 4 bánh chở người tại TP.HCM, cho biết qua rà soát, doanh nghiệp không tìm được tuyến đường nội thành nào có giới hạn tốc độ tối đa 30 km/h áp dụng cho tất cả phương tiện. Điều này khiến hoạt động kinh doanh gặp khó khăn, trong khi doanh nghiệp đã đầu tư phương tiện và đào tạo nhân lực.
Vướng mắc trên cũng được phản ánh tại nhiều địa phương có hoạt động thí điểm loại hình vận tải này. Theo thông tin từ doanh nghiệp, cả nước có 35 tỉnh, thành phố được phép thí điểm xe 4 bánh chạy bằng năng lượng điện phục vụ khách du lịch trong phạm vi nhất định, với tổng số phương tiện khoảng 8.000 xe.
Thực tế đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện quy định theo hướng vừa bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, vừa phù hợp với điều kiện tổ chức giao thông và nhu cầu vận tải tại từng địa phương.
Trên cơ sở đó, Chính phủ ban hành Nghị định 241/2026, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 165/2024, trong đó có quy định mới về phạm vi hoạt động của xe chở người 4 bánh có gắn động cơ.
Điểm đáng chú ý là chính sách không chỉ duy trì các điều kiện hoạt động gắn với giới hạn tốc độ và tổ chức giao thông, mà còn bổ sung cơ chế để chính quyền địa phương quyết định phạm vi hoạt động trong những trường hợp phù hợp theo quy định pháp luật.
Trao quyền cho địa phương, gắn với trách nhiệm bảo đảm an toàn
Theo quy định mới, xe chở người 4 bánh có gắn động cơ được tổ chức hoạt động trên các tuyến đường có biển báo tốc độ khai thác tối đa 30 km/h áp dụng cho tất cả phương tiện; các tuyến đường bố trí phần đường, làn đường dành riêng cho loại phương tiện này và đáp ứng điều kiện theo quy định; các tuyến đường nội bộ thuộc trường hợp được quy định tại Luật Đường bộ.
Đáng chú ý, phạm vi hoạt động của xe chở người 4 bánh có gắn động cơ còn có thể được mở rộng theo quyết định của UBND cấp tỉnh, phù hợp với quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ.
Quy định này tạo cơ sở pháp lý để địa phương chủ động hơn trong việc xác định tuyến đường, khu vực và điều kiện hoạt động của phương tiện, căn cứ đặc điểm mạng lưới giao thông, nhu cầu vận tải và thực tiễn phát triển du lịch.
Là cơ quan chủ trì tham mưu xây dựng nghị định, ông Lê Hồng Điệp, Trưởng phòng Quản lý tổ chức giao thông, Cục Đường bộ Việt Nam, cho biết hoạt động của xe 4 bánh có gắn động cơ trước đây được triển khai theo cơ chế thí điểm. Sau khi Luật Đường bộ và Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ được ban hành, các quy định liên quan đến loại phương tiện này được đưa vào khuôn khổ pháp luật.
Theo ông Điệp, quy định về giới hạn tốc độ và phạm vi hoạt động của xe chở người 4 bánh có gắn động cơ được xây dựng nhằm bảo đảm tính đồng bộ với quy định về tốc độ tối đa của phương tiện, đồng thời phục vụ yêu cầu bảo đảm an toàn giao thông.
Tuy nhiên, quá trình triển khai cho thấy điều kiện về tuyến đường có biển báo tốc độ tối đa 30 km/h áp dụng cho tất cả phương tiện chưa phù hợp với thực tế tổ chức giao thông tại nhiều địa phương. Điều này dẫn đến tình trạng phương tiện khó tìm được tuyến đường đủ điều kiện hoạt động.
Nghị định 241/2026 đã bổ sung cơ chế xử lý vướng mắc này, trong đó trao thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh quyết định phạm vi hoạt động trong những trường hợp được pháp luật cho phép.
Việc phân cấp không đồng nghĩa với cho phép phương tiện hoạt động không giới hạn. Địa phương cần căn cứ điều kiện thực tế để xác định khu vực, tuyến đường và tổ chức giao thông phù hợp, đồng thời bảo đảm các yêu cầu về trật tự, an toàn giao thông theo quy định.
Quy định mới tại nghị định cũng tăng tính chủ động của địa phương trong tổ chức giao thông, phát triển vận tải du lịch xanh (Ảnh minh họa).
Tạo điều kiện phát triển vận tải du lịch xanh
Xe điện 4 bánh chở khách du lịch đang được một số địa phương khai thác như một loại hình vận tải phục vụ tham quan, kết nối các điểm du lịch và di chuyển trong những khu vực có nhu cầu phù hợp.
Từ tháng 4/2024, TP.HCM đã triển khai thí điểm dịch vụ xe 4 bánh chạy bằng năng lượng điện phục vụ khách tham quan, du lịch trong nội đô. Theo thông tin được cung cấp, giai đoạn đầu có 70 phương tiện tham gia hoạt động.
Loại hình vận tải này được kỳ vọng góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch, nâng cao trải nghiệm của du khách và thúc đẩy sử dụng phương tiện thân thiện với môi trường.
Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả, việc phát triển xe điện 4 bánh cần gắn với tổ chức giao thông hợp lý, kiểm soát phạm vi hoạt động và bảo đảm an toàn cho người tham gia giao thông. Đây cũng là lý do việc hoàn thiện hành lang pháp lý có ý nghĩa quan trọng đối với cả cơ quan quản lý, doanh nghiệp vận tải và địa phương.
Theo Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, nhiều địa phương xem xe điện 4 bánh là một giải pháp phục vụ du lịch theo hướng bền vững. Việc bổ sung cơ chế cho phép UBND cấp tỉnh quyết định phạm vi hoạt động được kỳ vọng giúp tháo gỡ những vướng mắc về tuyến đường, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động của doanh nghiệp.
Từ góc độ quản lý nhà nước, điểm đáng chú ý của quy định mới là kết hợp giữa khuôn khổ quản lý chung và tính chủ động của địa phương. Thay vì chỉ phụ thuộc vào một điều kiện thống nhất về biển báo tốc độ trên toàn tuyến, địa phương có thêm cơ sở pháp lý để xem xét phương án tổ chức giao thông phù hợp với đặc điểm từng khu vực.
Đối với Cục Đường bộ Việt Nam, việc triển khai hiệu quả chính sách đòi hỏi tiếp tục hướng dẫn, phối hợp với các cơ quan liên quan và theo dõi thực tiễn tổ chức giao thông tại địa phương. Qua đó, kịp thời nhận diện những khó khăn phát sinh, bảo đảm các quy định được thực hiện thống nhất, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển vận tải và du lịch.
Nghị định 241/2026 mở thêm hướng xử lý những bất cập trong hoạt động của xe chở người 4 bánh có gắn động cơ. Hiệu quả của chính sách sẽ phụ thuộc đáng kể vào việc cụ thể hóa quy định tại địa phương, lựa chọn phạm vi hoạt động phù hợp và thực hiện nghiêm các điều kiện bảo đảm an toàn giao thông.