Nghiên cứu cho phép chủ tịch xã ủy quyền ký giấy chứng tử

Tiếp thu ý kiến đại biểu về tính cấp bách của giấy chứng tử (phục vụ tang lễ), Bộ Tư pháp sẽ báo cáo Chính phủ nghiên cứu theo hướng có thể cho phép ủy quyền công chức tư pháp hộ tịch ký giấy chứng tử để đảm bảo linh hoạt.

Sáng 11/4, thảo luận về dự thảo Luật Hộ tịch sửa đổi, đại biểu Nguyễn Trường Giang (đoàn Lâm Đồng) quan tâm đến quy định uỷ quyền ký giấy tờ hộ tịch. 

Theo ông, Điều 7, Khoản 2 dự thảo luật quy định chủ tịch UBND xã có quyền ký giấy tờ hộ tịch. Căn cứ vào thực tế, chủ tịch UBND xã ủy quyền để ký các giấy tờ hộ tịch, trừ giấy khai sinh, giấy khai tử, chứng nhận kết hôn.

Đại biểu băn khoăn giấy khai sinh, giấy khai tử, chứng nhận kết hôn "quan trọng đến mức nào mà không thể ủy quyền?".

Đại biểu phân tích, riêng với giấy chứng tử, một người mất đi rất cần có giấy chứng tử để làm thủ tục an táng. Nếu không cho chủ tịch UBND xã ủy quyền mà người này bận đi họp thì xử lý thế nào?

Cho rằng giấy khai sinh có thể chờ được, nhưng giấy tờ khác phải cần ngay, đại biểu đề nghị linh hoạt quy định trên để tạo điều kiện cho người dân.

Còn đại biểu Trần Nhật Minh (đoàn Nghệ An) cho biết, trong dự thảo, quy định nội dung đăng ký khai tử có bổ sung thêm nội dung "giấy tờ chứng minh sự kiện chết" nhưng thiếu rõ ràng, chung chung, không nêu rõ được tính pháp lý của loại giấy tờ này do cơ quan có thẩm quyền nào cấp.

Hơn nữa, quy định này nếu có, liệu có phù hợp với trường hợp người chết ở nhà do bệnh tật, già yếu... mà không cần hoặc không có cơ quan có thẩm quyền (như cơ sở y tế, pháp y) xác nhận.

Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ đối với quy định này để tránh người dân phải cung cấp giấy tờ không cần thiết, gây khó khăn phiền hà cho cơ sở và người dân khi thực hiện đăng ký khai tử.

Còn đại biểu Trần Văn Tuấn (đoàn Bắc Ninh) để nghị ban soạn thảo làm rõ thế nào là quê quán; ý nghĩa, sự cần thiết xác nhận, ghi nhận thông tin về quê quán của cá nhân theo quy định của pháp luật về hộ tịch và các quy định pháp luật liên quan.

Theo giải thích từ ngữ trong dự thảo luật, quê quán của cá nhân được xác định theo quê quán của cha hoặc của mẹ theo thỏa thuận của cha, mẹ khi đăng ký khai sinh, trường hợp cha mẹ không thỏa thuận được thì xác định theo tập quán.

Theo đại biểu, quy định trên chưa giải thích, định nghĩa rõ thế nào là quê quán của cá nhân mà mới chỉ quy định cách thức xác định quê quán.

Hiện nay khi cấp đăng ký khai sinh, chính quyền cơ sở thường xác định quê quán của đứa trẻ sinh ra là nơi sinh của cha hoặc mẹ và thực tế cũng đã xảy ra nhiều bất cập. Ví dụ trường hợp cha mẹ được sinh ra không phải là ở nơi sinh sống thường xuyên mà có thể là ở nơi công tác, nơi học tập, làm việc, đi du lịch ở nước ngoài.v.v.

Vì quy định chung chung, mơ hồ nên dẫn đến tình trạng tùy ý, lúng túng trong việc đăng ký và quản lý hộ tịch.

"Nếu có cuộc tổng điều tra, rà soát, tôi tin rằng sẽ thấy tình trạng giấy khai sinh và các giấy tờ liên quan khác của các cá nhân là thành viên trong gia đình ghi thông tin về quê quán thiếu nhất quán. Cùng là anh, chị, em ruột nhưng lại quê quán khác nhau, người thì ghi theo quê quán của người cha, người thì ghi theo quê quán của mẹ hoặc theo nơi sinh của cha", ông Tuấn nói. 

Do đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu chỉnh sửa về giải thích định nghĩa quê quán của cá nhân theo hướng thông tin về quê quán phải phản ánh nguồn gốc xuất xứ của mỗi cá nhân. Đồng thời, bổ sung vào dự thảo luật một điều khoản quy định về tiêu chí cụ thể để xác định thế nào là quê quán.

Ngoài ra, đại biểu đề nghị Ban soạn thảo đánh giá rõ hơn về ý nghĩa và sự cần thiết của việc xác định, ghi nhận quê quán của cá nhân theo Luật Hộ tịch và các văn bản pháp luật liên quan.

Tiếp thu, giải trình về thẩm quyền ký giấy tờ hộ tịch và vấn đề ủy quyền, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, theo dự thảo, clhủ tịch UBND cấp xã có thể ủy quyền cho công chức tư pháp hộ tịch ký các loại giấy tờ, trừ giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn và giấy chứng tử. 

Bởi đây là những giấy tờ mang tính chất "gốc", quan trọng nhất đời người, cần sự trang trọng và trách nhiệm cao nhất của người đứng đầu chính quyền cơ sở.

Tuy nhiên, tiếp thu ý kiến đại biểu về tính cấp bách của giấy chứng tử (phục vụ tang lễ), Bộ sẽ báo cáo Chính phủ nghiên cứu theo hướng có thể cho phép ủy quyền đối với riêng giấy chứng tử để đảm bảo linh hoạt. Đối với phó chủ tịch UBND xã, việc ký thay khi chủ tịch đi vắng là việc điều hành bình thường, không thuộc phạm vi ủy quyền.

Về thông tin quê quán và tích hợp dữ liệu, Bộ trưởng ghi nhận các ý kiến về việc xác định quê quán sao cho thống nhất, tránh tình trạng mỗi thành viên trong gia đình một quê quán khác nhau. 

Đồng thời, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Công an để rà soát, đảm bảo sự tương thích, liên thông tuyệt đối giữa dữ liệu hộ tịch và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (VNeID).