Dù giá xăng dầu liên tục hạ nhiệt, giá nhiều loại vật liệu xây dựng tại Hà Tĩnh vẫn neo ở mức cao, khiến người dân, nhà thầu và doanh nghiệp thi công các dự án hạ tầng đối mặt áp lực chi phí lớn.
Công trình tăng tốc, nhà thầu thêm áp lực
Những ngày giữa tháng 5, trên công trường dự án đường Xô Viết Nghệ Tĩnh kéo dài về phía Đông tại Hà Tĩnh, hàng chục máy móc, thiết bị cùng nhiều mũi thi công được nhà thầu huy động để tranh thủ thời tiết thuận lợi đẩy nhanh tiến độ.
Giá nguyên vật liệu đang neo ở mức cao khiến nhiều đơn vị thi công ở Hà Tĩnh chật vật.
Dự án được triển khai từ đầu năm 2025, đến nay đã bàn giao khoảng 6,05/6,6km mặt bằng, tổng giá trị xây lắp đạt hơn 34%. Tuy nhiên, theo các nhà thầu, áp lực lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở tiến độ giải phóng mặt bằng mà còn đến từ chi phí vật liệu đầu vào liên tục tăng cao.
Kỹ sư Nguyễn Văn Hiếu, Chỉ huy trưởng Công ty CP 484 cho biết, đơn vị đang thi công khoảng 3,7km tuyến chính. Dự kiến đến tháng 6 sẽ bắt đầu thảm bê tông nhựa. Tuy nhiên, giá vật liệu tăng mạnh thời gian qua khiến doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn.
"Hiện 1m3 đất vận chuyển từ mỏ cách khoảng 18km có giá khoảng 165 nghìn đồng; cát khoảng 260 nghìn đồng/m3. Nhiều loại vật liệu tăng 20-30%, khiến chi phí đội lên đáng kể", ông Hiếu nói.
Theo ông Hiếu, trong hợp đồng có điều khoản điều chỉnh giá nhưng mức điều chỉnh theo công bố Nhà nước chưa theo kịp biến động thực tế ngoài thị trường. Vì vậy, doanh nghiệp chỉ còn cách tăng tốc thi công để giảm áp lực phát sinh chi phí.
Các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ để bù trừ chi phí.
Tương tự, tại dự án kênh mương tưới tiêu thoát lũ, chống ngập úng tại xã Kỳ Anh có tổng mức đầu tư hơn 300 tỷ đồng, nhiều nhà thầu cũng đang gặp khó khi giá đất san lấp, bột đá và vật liệu phục vụ thi công tăng khoảng 30%.
Một số đơn vị cho biết, nhiều hạng mục đang phải thi công cầm chừng do chi phí đầu vào vượt xa dự toán ban đầu, trong khi mùa mưa lũ đang đến gần.
Theo lãnh đạo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng giao thông và phát triển đô thị Hà Tĩnh, đơn vị đang làm chủ đầu tư nhiều dự án trọng điểm như Xô Viết Nghệ Tĩnh kéo dài, Hàm Nghi kéo dài, các tuyến đường vành đai… Các dự án đều áp dụng hợp đồng điều chỉnh giá nên sẽ được cập nhật theo giá vật liệu do Sở Xây dựng công bố.
"Tuy nhiên, việc kiểm soát hay điều tiết giá vật liệu trên thị trường không thuộc thẩm quyền của Ban. Nếu giá tiếp tục biến động mạnh sẽ ảnh hưởng lớn đến tiến độ và hiệu quả đầu tư của các công trình", vị lãnh đạo này cho biết.
Giá vật liệu chịu tác động từ nhiều yếu tố
Tại kỳ điều hành ngày 14/5, Liên Bộ Công thương - Tài chính tiếp tục điều chỉnh giảm giá xăng dầu. Theo đó, xăng RON 95-III giảm còn 24.070 đồng/lít; E5 RON 92 còn 23.130 đồng/lít. Dầu diesel và mazut cũng giảm mạnh so với thời điểm trước.
Nhiều dự án lớn giao thông trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh được triển khai, nguồn đất đắp khan hiếm.
Dù vậy, theo các doanh nghiệp kinh doanh vật liệu xây dựng, giá xăng dầu giảm chưa thể kéo giá vật liệu "hạ nhiệt" ngay bởi cấu thành giá của vật liệu phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
Ông Trần Văn Viết, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Vận tải Viết Hải cho rằng, giá xăng dầu chỉ là một phần trong cấu thành giá vật liệu xây dựng.
Theo ông Viết, với sản phẩm bê tông thương phẩm, chi phí đầu vào phụ thuộc lớn vào cát, đá, xi măng và vận chuyển. Dù giá dầu đã giảm nhưng nhiều nguyên liệu chính hiện chưa giảm theo.
Tinh Hà Tĩnh nghiên cứu nhiều phương án để hỗ trợ các nhà thầu thi công.
"Có thời điểm giá dầu tăng lên khoảng 30.000 đồng/lít nhưng chúng tôi vẫn chưa tăng giá bê tông. Tuy nhiên, vừa qua xi măng tiếp tục tăng giá nên nếu nguyên liệu đầu vào chưa giảm thì giá bê tông cũng khó giảm được", ông Viết nói.
Các doanh nghiệp cho rằng, với xi măng, thép hay gạch xây dựng, ngoài chi phí nhiên liệu còn chịu áp lực từ giá nguyên liệu đầu vào, điện năng, nhân công và logistics... Trong khi đó, chi phí vận chuyển thường có "độ trễ" so với diễn biến giảm của giá xăng dầu nên chưa thể điều chỉnh ngay.
Đối với nhóm vật liệu tự nhiên như đất đắp, đá, cát, ngoài chi phí vận chuyển còn chịu tác động lớn từ nguồn cung. Bên cạnh đó, Hà Tĩnh đang bước vào cao điểm mùa xây dựng, hàng loạt công trình hạ tầng, dân sinh đồng loạt triển khai khiến nhu cầu vật liệu tăng mạnh, tạo thêm áp lực cung - cầu lên thị trường.
Trước thực trạng này, Bộ Xây dựng đã ban hành Văn bản số 6761/BXD-KTQLXD hướng dẫn điều chỉnh hợp đồng khi giá xăng dầu, vật liệu xây dựng biến động mạnh.
Trao đổi với PV Báo Xây dựng, lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Tĩnh cho biết, vừa qua, UBND tỉnh Hà Tĩnh có văn bản yêu cầu các chủ đầu tư, nhà thầu rà soát tác động biến động giá đối với từng dự án, nghiên cứu áp dụng cơ chế điều chỉnh phù hợp nhằm hài hòa lợi ích, chia sẻ rủi ro và đảm bảo hiệu quả đầu tư xây dựng.
Theo ghi nhận, từ đầu năm đến nay, giá nhiều loại vật liệu tại Hà Tĩnh tăng từ 20-25%, cá biệt gạch xây dựng tăng tới 50%. Xi măng từ mức khoảng 168 nghìn đồng/tạ tăng lên 180.000 - 183.000 đồng/tạ; thép xây dựng từ khoảng 14,6 triệu đồng/tấn tăng lên 17,6 triệu đồng/tấn; gạch từ 1.800 đồng tăng lên khoảng 2.700 đồng/viên.