Theo đánh giá, sau khi giá nhiên liệu giảm nhờ hàng loạt các chính sách điều hành của cấp có thẩm quyền, giá nhiều loại vật liệu xây dựng phục vụ thi công dự án giao thông đã "hạ nhiệt" hoặc có xu hướng tăng chậm lại trong tháng 5/2026.
Gửi báo cáo cập nhật số liệu, dữ liệu về tình hình biến động giá xăng, dầu, vật liệu xây dựng và diễn biến thị trường vật liệu đến Bộ Xây dựng, một trong những thông tin tích cực được Viện Kinh tế xây dựng đưa ra là tính đến ngày 18/5, giá nhiên liệu bình quân tháng 5/2026 đã giảm so với tháng 4, phản ánh tính hiệu quả của điều hành chính sách.
Sau khoảng thời gian biến động mạnh, tính đến trung tuần tháng 5/2026, giá nhựa đường đã giảm, góp phần kéo giảm áp lực lên dự toán chi phí công trình giao thông (Ảnh minh hoạ).
Nhờ đó, giá các loại vật liệu xây dựng có xu hướng hạ nhiệt. Riêng giá nhựa đường giảm gần 9% so với các vật liệu khác.
Biến động giá trị công trình giao thông giảm từ 0,02% - 0,11% do giá nhựa đường giảm, mức độ tăng đá xây dựng chậm lại, giá thép được giữ ổn định.
Mặc dù ghi nhận nhiều tín hiệu khả quan, song, theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, mức tăng giá thời gian qua của nhiên liệu vẫn duy trì áp lực dây chuyền lên giá thành sản xuất và chi phí vận chuyển của nhiều loại vật liệu xây dựng. So với tháng 4/2025, giá xi măng tăng gần 2,4%, giá cát tăng gần 1,7%, giá đá tăng 2,75%.
"Khi giá nhiên liệu bình quân tăng và đạt mức 100% so với đầu năm 2026, công trình giao thông bị ảnh hưởng nhiều nhất (dự toán chi phí xây dựng của công trình này có thể tăng hơn 14%). Loại hình công trình xây dựng chịu ảnh hưởng thấp nhất là công trình công nghiệp (có thể tăng đến 3,39%)", Viện Kinh tế xây dựng đưa ra dự báo.
Đơn vị này cũng cho rằng, việc giá nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu xây dựng chủ yếu (cát, đá, nhựa đường, thép) tăng nếu như không có giải pháp khắc phục sẽ làm cho các dự án khu vực đầu tư công, đầu tư tư bị đình trệ, ảnh hưởng đến tăng trưởng GDP.
Nhìn nhận trong thời gian sắp tới, các dự án hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật quan trọng quốc gia, có quy mô lớn được triển khai đồng thời dẫn đến nhu cầu của một số loại vật liệu chủ yếu tăng cao như: Vật liệu đắp, cát, đá xây dựng, theo Viện Kinh tế xây dựng,bên cạnh các giải pháp đã triển khai, cần thực hiện các giải pháp bổ sung để tiếp tục điều tiết, bình ổn giá vật liệu.
Cụ thể, đối với những mỏ vật liệu (đất, cát, đá…) chưa được giao hoặc đã đóng mỏ nhưng còn trữ lượng khai thác, cấp có thẩm quyền cần nghiên cứu cơ chế giao cho các đơn vị khai thác có năng lực, kinh nghiệm thực hiện khai thác không thông qua đấu giá. Giá vật liệu được xác định trên cơ sở chi phí thực tế hợp lý, hợp lệ. Đơn vị được giao khai thác chỉ được hưởng một tỷ lệ chi phí quản lý, lợi nhuận cố định.
Giải pháp tiếp theo là thực hiện hướng dẫn việc áp dụng cơ chế điều chỉnh dự án, điều chỉnh hợp đồng xây dựng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong hoạt động xây dựng theo quy định của Luật Xây dựng để tháo gỡ khó khăn cho các gói thầu xây dựng, đặc biệt là các gói thầu thực hiện theo hình thức hợp đồng trọn gói, hợp đồng theo đơn giá cố định.
Trao đổi với Báo Xây dựng, một lãnh đạo ban điều hành thuộc Công ty CP Đầu tư và Xay dựng giao thông Phương Thành tại dự án đường bộ cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn cho biết, trải qua thời gian dài ảnh hưởng biến động bất thường của giá nhiên liệu, giá một số loại vật liệu chủ yếu (cát, đá…) tại khu vực thi công dự án vẫn tăng khoảng 20% so với giá dự toán. Giá vật liệu tăng, song, nhà thầu vẫn chấp nhận mua giá cao, tăng cường nhân lực, thiết bị đẩy nhanh tiến độ.