Cạnh tranh chiến lược, phân mảnh kinh tế và những giới hạn của các động lực tăng trưởng truyền thống đặt ra yêu cầu Việt Nam củng cố nội lực, nâng cao năng lực tự chủ và thúc đẩy khoa học công nghệ.
Ngày 28/10, tại TP.HCM, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đối thoại với ông Stephan Mergenthaler, Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), về chủ đề "Định vị Việt Nam trong tương lai toàn cầu". Đây là nội dung quan trọng, mang tính thương hiệu của Diễn đàn Kinh tế Mùa thu.
Củng cố nội lực, đổi mới mô hình tăng trưởng
Đánh giá những chuyển dịch của thế giới, Thủ tướng cho rằng cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng mở rộng sang kinh tế, công nghệ, dữ liệu, năng lượng và các chuẩn mực thương mại, đầu tư. Toàn cầu hóa tiếp tục diễn ra nhưng theo hướng phân mảnh hơn, đặt ra yêu cầu cao về an ninh, tự chủ và sức chống chịu.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đối thoại với ông Stephan Mergenthaler, Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF).
Trong bối cảnh đó, Việt Nam phải đối mặt với ba thách thức lớn: thể chế và luật lệ chung cần được điều chỉnh để theo kịp thực tiễn; mô hình tăng trưởng dựa vào các động lực truyền thống bộc lộ giới hạn; lòng tin chiến lược suy giảm, đòi hỏi đổi mới phương thức hợp tác.
Thủ tướng nhấn mạnh năng lực phát triển của mỗi quốc gia ngày càng phụ thuộc vào sức chống chịu, mức độ tự chủ chiến lược và khả năng kiến tạo những động lực tăng trưởng mới. Vì vậy, Việt Nam xác định củng cố tự chủ chiến lược gắn với hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng; đổi mới mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời đột phá cải cách thể chế, nâng cao năng lực quản trị quốc gia.
Theo Thủ tướng, sức chống chịu không chỉ là khả năng đứng vững trước các cú sốc mà còn là năng lực thích ứng, phục hồi, tự đổi mới và phát triển mạnh mẽ hơn sau mỗi biến động.
Để nâng cao năng lực này, Việt Nam kiên định mục tiêu ổn định chính trị - xã hội, giữ vững nền tảng kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, an ninh năng lượng và an ninh lương thực. Cùng với đó là hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn, cắt giảm thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.
Thủ tướng Lê Minh Hưng nhận định, Việt Nam không chỉ là điểm đến đầu tư mà còn là đối tác phát triển lâu dài.
Thủ tướng cho biết, trong 6 tháng qua, thời gian và chi phí tuân thủ đã giảm lần lượt 53% và 55%. Việc cải cách sẽ tiếp tục được đẩy mạnh nhằm huy động hiệu quả các nguồn lực trong và ngoài nước cho phát triển.
Việt Nam cũng ưu tiên phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại; thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước, nhất là doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thu hút đầu tư theo hướng chọn lọc, gắn với chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực chất lượng cao và nâng tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước.
Bên cạnh đó, Việt Nam chú trọng củng cố năng lực sản xuất, tăng dự trữ chiến lược đối với hàng hóa thiết yếu, phát triển hạ tầng, ứng phó thiên tai và thích ứng biến đổi khí hậu; nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo nghề để đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.
Hướng tới trung tâm sản xuất, công nghệ và năng lượng xanh
Định vị vai trò của Việt Nam trong kiến trúc kinh tế toàn cầu, Thủ tướng cho biết Việt Nam mong muốn từng bước trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ số mới nổi, trung tâm năng lượng mới, năng lượng xanh, năng lượng sạch và sản xuất nông nghiệp xanh của khu vực, thế giới.
Quang cảnh chương trình đối thoại với Thủ tướng tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026.
Việt Nam cũng hướng tới trở thành mắt xích quan trọng, đáng tin cậy trong các chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, đồng thời đóng góp ngày càng lớn hơn vào tăng trưởng thông qua thể chế hiện đại, năng lực cạnh tranh và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Theo Thủ tướng, Việt Nam có ba thế mạnh để hiện thực hóa mục tiêu này, gồm vị trí địa chiến lược, môi trường chính trị và kinh tế vĩ mô ổn định; quyết tâm đổi mới mô hình phát triển, cải cách thể chế; cùng nền tảng nội lực với quy mô dân số trên 100 triệu người, nguồn nhân lực dồi dào, thị trường năng động và năng lực sản xuất đã được kiểm chứng qua quá trình tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Việt Nam đang đẩy mạnh đổi mới mô hình phát triển, tận dụng các cơ hội từ quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng, số hóa, xanh hóa và dịch chuyển đầu tư để nâng cao năng lực sản xuất, sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Về đối ngoại, Thủ tướng khẳng định Việt Nam kiên định đường lối độc lập, tự chủ, tự cường, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ; là bạn, đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, trên cơ sở luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc.
Các đại biểu tham dự Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026.
Theo Thủ tướng, tự chủ chiến lược không đồng nghĩa với khép kín mà là nâng cao năng lực tự quyết định, đồng thời mở rộng không gian phát triển thông qua hội nhập quốc tế chủ động, sâu rộng và hiệu quả.
Việt Nam sẽ tiếp tục đa dạng hóa thị trường, đối tác, nguồn vốn, công nghệ, năng lượng và chuỗi cung ứng; khai thác hiệu quả 18 hiệp định thương mại tự do đã ký kết; thúc đẩy doanh nghiệp trong nước phát triển, từng bước làm chủ công nghệ và tạo ra giá trị gia tăng cao hơn.
Đối với các đối tác quốc tế, Thủ tướng kêu gọi chuyển từ phối hợp thực thi sang đồng hành chiến lược, từ khai thác cơ hội sang cùng kiến tạo cơ hội và chia sẻ trách nhiệm. Các doanh nghiệp không chỉ mang đến nguồn vốn mà cần tăng cường chia sẻ công nghệ, tri thức, kinh nghiệm quản trị, đào tạo nhân lực và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Thủ tướng cũng đề nghị WEF tiếp tục hỗ trợ Chính phủ và doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình chuyển đổi mô hình phát triển, đồng thời khẳng định Việt Nam sẵn sàng trở thành đối tác chiến lược của WEF tại khu vực để thúc đẩy các sáng kiến và mô hình hợp tác mới.
Khép lại phiên đối thoại, Thủ tướng nhấn mạnh Việt Nam không chỉ là điểm đến đầu tư mà còn là đối tác phát triển lâu dài. Với tinh thần "đầu tư cùng Việt Nam", Chính phủ mong muốn các nhà đầu tư quốc tế tăng cường liên kết với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học trong nước để cùng phát triển công nghệ, nguồn nhân lực và mạng lưới nhà cung ứng.
Chính phủ Việt Nam cam kết tiếp tục theo đuổi mục tiêu tăng trưởng cao gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng và nguồn nhân lực; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, nhà đầu tư, duy trì đối thoại và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền.