Kinh tế

TP.HCM kỳ vọng hút hàng trăm nghìn tỷ đồng vào khu thương mại tự do, logistics

-

Với quy mô đầu tư hạ tầng dự kiến khoảng 300.000 tỷ đồng, khu thương mại tự do và khu logistics tích hợp được kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng mới, thu hút các tập đoàn quốc tế và nâng vị thế logistics của TP.HCM.

UBND TP.HCM vừa giao Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM chủ trì, phối hợp các sở, ngành tham mưu triển khai Nghị quyết số 74/2026/NQ-HĐND về Khu thương mại tự do và Khu logistics tích hợp ngay trong tháng 11/2026. 

Nghị quyết đặt ra nhiều cơ chế, chính sách ưu đãi nhằm thu hút nhà đầu tư chiến lược, phát triển hạ tầng logistics và các ngành công nghệ cao.

Ưu tiên thu hút các dự án hạ tầng quy mô lớn

Theo tờ trình của UBND TP.HCM trình HĐND TP.HCM tại kỳ họp thứ 6 (ngày 29-30/10), việc phát triển Khu thương mại tự do và Khu logistics tích hợp là yêu cầu cấp thiết nhằm khai thác lợi thế về công nghiệp, thương mại, dịch vụ, tài chính và hệ thống cảng biển của TP.HCM.

TP.HCM kỳ vọng hút hàng trăm nghìn tỷ đồng vào Khu thương mại tự do, logistics- Ảnh 1.

TP.HCM đang đẩy mạnh các giải pháp thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng thương mại và logistics.

Với quy mô kinh tế khoảng 2,71 triệu tỷ đồng, chiếm 23,5% GDP cả nước, TP.HCM đang tập trung khoảng 60-70% số doanh nghiệp logistics toàn quốc, với hơn 15.300 doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực logistics, vận tải, kho bãi, kho ngoại quan, cảng biển và dịch vụ liên quan.

Tuy nhiên, hoạt động logistics vẫn đối mặt nhiều điểm nghẽn về chi phí, tổ chức không gian và kết nối hạ tầng. Chi phí logistics của Việt Nam hiện ở mức khoảng 16-17% GDP, trong đó chi phí vận tải có thể chiếm 50-70% tổng chi phí logistics, tùy ngành hàng và phương thức vận tải.

Hệ thống kho bãi còn phân tán, thiếu các trung tâm phân phối và đầu mối logistics quy mô lớn. Việc vận chuyển hàng hóa phải đi qua các khu vực đô thị cũng làm gia tăng nguy cơ ùn tắc và chi phí.

Theo UBND TP.HCM, việc hình thành khu thương mại tự do và khu logistics tích hợp sẽ góp phần tổ chức lại chuỗi sản xuất, logistics và thương mại theo hướng liên kết chặt chẽ. Trong đó, khu thương mại tự do tạo không gian thu hút đầu tư, sản xuất, xuất nhập khẩu và các dịch vụ có giá trị gia tăng cao; Khu logistics tích hợp cung cấp hạ tầng lưu kho, phân phối, xử lý và trung chuyển hàng hóa.

TP.HCM kỳ vọng hút hàng trăm nghìn tỷ đồng vào Khu thương mại tự do, logistics- Ảnh 2.

Hạ tầng giao thông, cảng biển và kho bãi là nền tảng phát triển các trung tâm logistics quy mô lớn.

Trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ 6 HĐND TP.HCM (ngày 29-30/10), ông Bùi Tá Hoàng Vũ, Giám đốc Sở Công Thương TP.HCM cho biết, các thủ tục đầu tư vào Khu thương mại tự do cũng như thuế quan sẽ được tạo điều kiện thuận lợi. Việc thu hút chuyên gia, người lao động cũng thông thoáng hơn thông qua các cơ chế ưu đãi, miễn thuế.

Theo tính toán, trước mắt, Khu thương mại tự do có thể thu hút khoảng 300.000 tỷ đồng đầu tư hạ tầng. Nếu triển khai thành công, nguồn vốn từ các nhà đầu tư thứ cấp có thể tạo thêm giá trị tương đương 1,5-2% GDP cho TP.HCM.

Đáng chú ý, các dự án hạ tầng thuộc danh mục ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược gồm dự án xây dựng bến cảng có vốn đầu tư từ 75.000 tỷ đồng; dự án hạ tầng khu logistics tích hợp từ 25.000 tỷ đồng và dự án hạ tầng khu chức năng công nghiệp, đô thị, dịch vụ từ 20.000 tỷ đồng trở lên.

Để tăng sức hấp dẫn đầu tư, TP.HCM đề xuất áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt đối với các dự án trong Khu thương mại tự do. Nhà đầu tư nước ngoài thành lập tổ chức kinh tế trong khu được áp dụng cơ chế không phải thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trước khi thành lập tổ chức kinh tế.

TP.HCM kỳ vọng hút hàng trăm nghìn tỷ đồng vào Khu thương mại tự do, logistics- Ảnh 3.

Hệ thống cảng biển giữ vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển logistics của TP.HCM.

Về ưu đãi thuế, dự thảo đề xuất áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 20 năm; miễn thuế 4 năm đầu và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo đối với thu nhập từ các dự án đầu tư mới thuộc những ngành, lĩnh vực được quy định như công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, nghiên cứu và phát triển, vật liệu mới, hạ tầng số, năng lượng... Chính sách dự kiến áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2027.

Tổ chức mạng lưới logistics gắn với cảng biển, sân bay

Theo định hướng quy hoạch, TP.HCM có nhu cầu phát triển đồng bộ các trung tâm logistics hạt nhân tại Cát Lái, Long Bình, Linh Trung, Khu Công nghệ cao, Tân Kiên, Hiệp Phước, Củ Chi, Hóc Môn, Bình Khánh và khu vực Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất. Cùng với đó là các đầu mối hàng hóa vệ tinh phục vụ thu gom, phân phối và trung chuyển.

Khu logistics tích hợp được định hướng phát triển khác với các kho bãi hoặc trung tâm logistics đơn lẻ. Khu vực này phải đáp ứng yêu cầu kết nối ít nhất hai phương thức vận tải, đồng thời kết hợp dịch vụ logistics với sản xuất, gia công hàng hóa, thương mại số và thương mại điện tử.

TP.HCM kỳ vọng hút hàng trăm nghìn tỷ đồng vào Khu thương mại tự do, logistics- Ảnh 4.

Khu thương mại tự do được kỳ vọng thúc đẩy hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu và dịch vụ có giá trị gia tăng cao.

Các chức năng dự kiến được tích hợp gồm lưu kho, phân phối, vận tải, thương mại điện tử, dịch vụ bưu chính, hỗ trợ sản xuất, dịch vụ hải quan và những hoạt động logistics liên quan. Hệ thống hạ tầng phải có khả năng kết nối thuận lợi với đường bộ, đường thủy, đường sắt, cảng biển, cảng hàng không và các khu vực sản xuất, tiêu dùng lớn.

TP.HCM cũng đặt yêu cầu phát triển hạ tầng logistics thông minh, quản lý và chia sẻ dữ liệu, tự động hóa, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và phát triển công trình xanh.

Nhu cầu tổ chức lại mạng lưới logistics càng trở nên cấp thiết khi TP.HCM đang có 105 khu chế xuất, khu công nghiệp với tổng diện tích hơn 50.288ha, chiếm khoảng 7,4% diện tích tự nhiên. Quy mô không gian công nghiệp lớn, phân bố trên nhiều khu vực, kéo theo nhu cầu vận chuyển nguyên liệu, bán thành phẩm, thành phẩm, lưu kho, đóng gói, kiểm hóa và phân phối hàng hóa.

Trong khi đó, sự phát triển của cụm cảng Cái Mép - Thị Vải, Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành sẽ tiếp tục làm gia tăng lưu lượng hàng hóa, nhu cầu kết nối vận tải liên vùng và quốc tế.

TP.HCM kỳ vọng hút hàng trăm nghìn tỷ đồng vào Khu thương mại tự do, logistics- Ảnh 5.

Các trung tâm logistics được định hướng phát triển theo hướng tích hợp nhiều phương thức vận tải và dịch vụ.

UBND TP.HCM nhận định, việc hình thành các đầu mối logistics quy mô lớn, tích hợp nhiều chức năng sẽ nâng cao hiệu quả kết nối giữa khu vực sản xuất với hệ thống cảng biển, cảng hàng không và mạng lưới giao thông đa phương thức. Qua đó, góp phần tăng khả năng thích ứng, sức chống chịu của nền kinh tế trước những biến động bên ngoài.

Không chỉ phục vụ hoạt động vận chuyển, lưu thông hàng hóa, Khu thương mại tự do còn được kỳ vọng tạo nền tảng thể chế thuận lợi để thu hút các tập đoàn thương mại quốc tế lớn đến TP.HCM, thiết lập các trung tâm điều phối dòng chảy hàng hóa.

Nguồn vốn đầu tư nước ngoài thế hệ mới được kỳ vọng thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế TP.HCM theo hướng gia tăng tỷ trọng dịch vụ có giá trị gia tăng cao, kinh tế số và kinh tế biển; đồng thời tạo thêm động lực cho các ngành logistics, dịch vụ cảng biển và kinh tế gắn với không gian biển, ven biển.