Sau khi tháo dỡ nhà, một số hộ dân tự ý đưa máy móc vào đào đất tại khu vực đã giải phóng mặt bằng thuộc dự án nâng cấp, mở rộng QL1, tạo thành các hố sâu, gây nguy cơ mất an toàn và ảnh hưởng đến công tác thi công.
Hố sâu bủa vây mặt bằng dự án
Theo ghi nhận của PV Báo Xây dựng tại một số khu vực thuộc địa bàn các phường An Lạc, Bình Đông, Tân Tạo, xã Tân Nhựt - nơi đang triển khai dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 1 (nay là đường Lê Khả Phiêu), nhiều vị trí đã được giải phóng mặt bằng nhưng hiện trạng không còn bằng phẳng như ban đầu.
Nhiều vị trí sau khi tháo dỡ nhà cửa bị đào khoét sâu, làm thay đổi cao độ nền đất.
Sau khi nhà cửa, công trình được tháo dỡ, một số khu đất xuất hiện những hố đào sâu, đất đá bị xới tung, nham nhở. Có nơi, phần đất dưới móng nhà bị đào khoét thành những hố lớn, cao độ nền thay đổi đáng kể so với mặt bằng xung quanh. Một số vị trí có dấu hiệu bị máy móc đào múc, đất được vận chuyển ra ngoài, để lại những khoảng trũng sâu sát khu dân cư và các công trình hiện hữu.
Đáng chú ý, sau những trận mưa, nước đọng lại trong các hố đào, tạo thành những vũng nước sâu, đục ngầu, khó quan sát độ sâu bên dưới. Bờ đất xung quanh nhiều vị trí bị khoét hàm ếch, nhão mềm, có nguy cơ sạt lở khi tiếp tục mưa hoặc chịu tác động của phương tiện cơ giới.
Tình trạng này không chỉ làm mất mỹ quan khu vực mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn. Những hố sâu nằm xen giữa các khu đất đã bàn giao, thiếu rào chắn hoặc cảnh báo có thể gây nguy hiểm cho người dân đi lại, nhất là trẻ em. Với công trường đang triển khai, nền đất bị đào xới, đọng nước cũng gây khó khăn cho việc đưa máy móc, thiết bị vào thi công, tổ chức đường công vụ và xử lý nền đất.
Những hố sâu đọng nước nằm sát khu dân cư, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Đại diện liên danh Công ty Cổ phần Tổng công ty Đầu tư Xây dựng 194 và Công ty Cổ phần Tập đoàn Tư vấn Đầu tư Phát triển 194 Việt Nam (Công ty 194), nhà đầu tư kiêm đơn vị thi công dự án, cho biết tình trạng người dân tự ý đào đất đang ảnh hưởng đáng kể đến công tác tổ chức thi công.
Theo đơn vị này, đất sau khi đào lên được một số hộ dân sử dụng để đắp nền phía trong khu đất hoặc vận chuyển bán ra ngoài. Việc đào lấy đất khiến cao độ mặt bằng thay đổi, nhiều vị trí bị khoét sâu, tạo thành hố trũng và đọng nước. Trong khi đó, nhà đầu tư tiếp nhận mặt bằng theo hiện trạng đã được bàn giao, không thể chủ động kiểm soát việc đào bới phát sinh sau đó.
Đại diện Công ty 194 cho biết doanh nghiệp đã nhiều lần cử cán bộ đến hiện trường làm việc, nhắc nhở các hộ dân, đồng thời gửi văn bản đến Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông (Giao thông TP.HCM), chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan đề nghị phối hợp ngăn chặn, xử lý. Tuy nhiên, tình trạng vẫn tiếp diễn tại một số vị trí.
Đất nền tại một số khu vực dự án bị đào xới nham nhở, không còn bằng phẳng như hiện trạng ban đầu.
Đáng lo ngại, khi mặt bằng bị đào sâu, nhà đầu tư phải tổ chức kiểm tra, đánh giá lại hiện trạng, tính toán phương án san lấp, bổ sung đất và xử lý nền trước khi triển khai các hạng mục tiếp theo. Điều này làm phát sinh thêm khối lượng công việc, chi phí vật liệu, nhân công, máy móc và vận chuyển.
Không chỉ tăng chi phí, việc san lấp lại những khu vực đã bị đào xới cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ chất lượng nền đất, độ chặt và khả năng chịu tải. Nếu không được xử lý đúng quy trình kỹ thuật, nền đất sau khi đắp bù có thể ảnh hưởng đến chất lượng công trình trong quá trình khai thác.
Trong khi đó, mặt bằng thi công vốn đã được bàn giao theo từng đợt, không liên tục. Những vị trí bị đào sâu, đọng nước càng khiến việc tổ chức các mũi thi công gặp khó, phải điều chỉnh phương án và kéo dài thời gian chuẩn bị mặt bằng.
Khu vực trước Bến thuỷ nội địa Đức Hạnh bị đào xới nham nhở.
Nhà đầu tư kiến nghị chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, ngăn chặn việc tự ý đưa phương tiện vào đào lấy đất tại khu vực đã giải phóng mặt bằng; đồng thời làm việc với các hộ dân liên quan, lập biên bản và có biện pháp xử lý dứt điểm. Những vị trí đã bị đào sâu cần được thống nhất phương án khắc phục, san lấp, bảo đảm điều kiện kỹ thuật và an toàn trước khi tổ chức thi công.
Ban Giao thông đề nghị địa phương tăng cường kiểm tra, xử lý
Liên quan đến vấn đề này, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM (Ban Giao thông, chủ đầu tư) cho biết, đơn vị đã có văn bản đề nghị UBND các xã, phường chỉ đạo Công an xã và các đơn vị liên quan tăng cường tuần tra, kiểm tra, ngăn chặn, xử lý tình trạng đào đất sâu sau khi tháo dỡ nhà.
Việc đào lấy đất khiến mặt bằng dự án biến dạng, phát sinh thêm khối lượng xử lý nền.
Theo Ban Giao thông, dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1, đoạn từ đường Kinh Dương Vương đến ranh tỉnh Long An, được HĐND TP.HCM thông qua chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 14/NQ-HĐND ngày 20/2/2025. Dự án gồm 3 thành phần, trong đó dự án thành phần 3 là nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1 theo phương thức đối tác công tư (hợp đồng BOT).
Dự án thành phần 3 được UBND TP.HCM phê duyệt tại Quyết định số 5138/QĐ-UBND ngày 14/8/2026 và phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư tại Quyết định số 5589/QĐ-UBND ngày 26/8/2026. Liên danh Công ty 194 là nhà đầu tư thực hiện dự án.
Ban Giao thông cho biết, công tác bàn giao mặt bằng tại các địa phương đang được triển khai theo từng đợt. Tuy nhiên, mặt bằng không liên tục đang gây nhiều khó khăn cho nhà đầu tư trong quá trình tổ chức thi công.
Việc đẩy nhanh thi công dự án mở rộng Quốc lộ 1 có ý nghĩa quan trọng trong giải quyết tình trạng ùn tắc trên tuyến.
Theo kế hoạch tại cuộc họp trong tháng 10/2026, xã Tân Nhựt dự kiến bàn giao 203/438 trường hợp trong đợt 1, số còn lại hoàn thành trong tháng 11/2026. Phường An Lạc dự kiến bàn giao 50/62 trường hợp trong đợt 1, hoàn thành số còn lại trong tháng 11.
Phường Bình Đông dự kiến bàn giao 118/135 trường hợp trong đợt 1, các trường hợp còn lại hoàn thành trong tháng 12. Tại xã Bình Chánh, kế hoạch bàn giao 766/828 trường hợp trong đợt 1, số còn lại dự kiến hoàn thành trong tháng 11/2026.
Ban Giao thông đề nghị các địa phương tập trung đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng theo tiến độ đã thống nhất; đồng thời tăng cường quản lý địa bàn, kịp thời phát hiện và xử lý hành vi tự ý đào đất, vận chuyển đất tại những khu vực đã bàn giao cho nhà đầu tư.
Việc giữ nguyên hiện trạng mặt bằng, xử lý các hố đào sâu và bảo đảm an toàn tại công trường là yêu cầu cấp thiết để tránh phát sinh thêm chi phí, hạn chế ảnh hưởng đến chất lượng nền móng, tiến độ thi công dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1.