Ba dự án chỉnh trang kênh Hy Vọng, rạch Bàu Trâu và rạch Bà Tàng đã được HĐND TP thông qua với tổng vốn hơn 15.264 tỷ đồng. Các dự án tập trung nạo vét, xây kè, mở đường ven kênh rạch, cải thiện thoát nước, chống ngập và chỉnh trang đô thị.
Tại Kỳ họp thứ sáu HĐND TP.HCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 tổ chức ngày 30/10, HĐND thành phố đã thông qua chủ trương đầu tư, điều chỉnh chủ trương đầu tư một số dự án cải tạo, chỉnh trang kênh rạch trên địa bàn.
TP.HCM chuẩn bị cải tạo loạt kênh, rạch góp phần giải quyết những tồn tại về ngập nước, ô nhiễm môi trường và hạ tầng tại các khu dân cư.
Đây là những dự án được kỳ vọng góp phần giải quyết các bất cập về thoát nước, ô nhiễm môi trường, sạt lở bờ kênh, đồng thời cải thiện hạ tầng và cảnh quan đô thị.
Trong số này, đáng chú ý là dự án xây dựng hạ tầng, chỉnh trang đô thị rạch Bà Tàng với tổng mức đầu tư 7.973,761 tỷ đồng; dự án nạo vét, chỉnh trang và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật rạch Bàu Trâu với 4.744,210 tỷ đồng và dự án xây dựng hạ tầng, cải tạo môi trường kênh Hy Vọng với 2.546,71 tỷ đồng.
Các dự án đều sử dụng vốn ngân sách, có quy mô đầu tư lớn, trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư chiếm tỷ trọng đáng kể.
Rạch Bà Tàng: Nạo vét xây kè và làm 4,5km đường ven rạch
Trong ba dự án, rạch Bà Tàng có tổng mức đầu tư lớn nhất với gần 7.974 tỷ đồng, triển khai tại phường Bình Đông và xã Bình Hưng. Dự án có phạm vi nạo vét toàn tuyến rạch dài khoảng 4km, từ ngã ba rạch Bà Lớn - rạch Bà Tàng đến ngã ba tiếp giáp sông Cần Giuộc, tại vị trí cống Cầu Sập.
Cùng với nạo vét, dự án sẽ xây dựng kè bảo vệ hai bờ với tổng chiều dài khoảng 6,98km, bố trí mảng xanh phía sau kè. Các tuyến đường giao thông dọc rạch được đầu tư theo quy hoạch, có bề rộng nền từ 12-23m, tổng chiều dài khoảng 4,5km. Hệ thống thoát nước mưa, nước thải, hào kỹ thuật, cây xanh và chiếu sáng cũng được đầu tư đồng bộ.
Các dự án chỉnh trang kênh rạch tại TP.HCM hướng đến cải thiện môi trường, thoát nước và diện mạo đô thị.
Một trong những mục tiêu quan trọng của dự án là cải thiện khả năng tiêu thoát nước, chống ngập cho khu vực có diện tích lưu vực khoảng 225ha. Việc nạo vét, khơi thông dòng chảy còn góp phần cải thiện chất lượng môi trường nước, giảm ô nhiễm do rác thải và bồi lắng.
Đáng chú ý, dự án có tổng diện tích sử dụng đất dự kiến khoảng 38,2ha, trong đó diện tích bồi thường, giải phóng mặt bằng khoảng 21,63ha. Có 851 trường hợp bị ảnh hưởng, gồm 587 trường hợp giải tỏa toàn phần và 264 trường hợp giải tỏa một phần.
Trong tổng mức đầu tư 7.973,761 tỷ đồng, chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chiếm khoảng 5.326,84 tỷ đồng; chi phí xây dựng khoảng 2.002,41 tỷ đồng. Nguồn vốn thực hiện từ ngân sách thành phố.
Theo tiến độ dự kiến, giai đoạn 2026-2027 sẽ thực hiện các thủ tục chuẩn bị đầu tư, đo đạc, kiểm đếm và triển khai bồi thường, giải phóng mặt bằng. Giai đoạn 2028-2030 tiếp tục hoàn tất giải phóng mặt bằng, lập và phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi, lựa chọn nhà thầu. Từ năm 2031-2032, dự án mới tổ chức thi công, hoàn thành và đưa công trình vào sử dụng.
Rạch Bàu Trâu: Đầu tư gần 4.745 tỷ đồng, giải tỏa hơn 300 trường hợp
Dự án nạo vét, chỉnh trang và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật rạch Bàu Trâu, đoạn từ kênh Tân Hóa đến đường Phan Anh, thuộc phường Phú Lâm và phường Phú Thạnh được HĐND TP thông qua điều chỉnh chủ trương đầu tư.
Việc cải tạo kênh rạch sẽ góp phần khơi thông dòng chảy, giảm ngập và hạn chế ô nhiễm môi trường.
Dự án có tổng mức đầu tư 4.744,210 tỷ đồng, tăng đáng kể so với mức 1.343,349 tỷ đồng trước đây. Việc điều chỉnh nhằm cập nhật quy mô xây dựng, chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng và bổ sung các hạng mục hạ tầng để triển khai đồng bộ.
Theo phương án mới, tuyến rạch dài khoảng 1.066m sẽ được cải tạo, nạo vét, xây dựng kè bảo vệ bờ bằng cừ bê tông dự ứng lực, với bề rộng lòng rạch 10m.
Hai bên rạch sẽ được đầu tư đường giao thông và mảng xanh. Trong đó, phía phường Phú Thạnh có đường ven rạch theo lộ giới quy hoạch 20m; phía phường Phú Lâm xây dựng đường rộng 10m.
Dự án còn đầu tư hệ thống chiếu sáng, cống thoát nước mưa, nước thải, cống bao thu gom nước thải, hào kỹ thuật phục vụ ngầm hóa cáp điện và cáp thông tin. Hai cầu bản tại các vị trí kết nối với hẻm 150 Tân Hòa Đông - đường Lương Thế Vinh và hẻm 172 Tân Hòa Đông - đường Kênh Hiệp Tân cũng được xây dựng.
Các tuyến kênh rạch đã được chỉnh trang mang lại diện mạo, hạ tầng và chất lượng sống tốt hơn.
Về giải phóng mặt bằng, dự án dự kiến thu hồi hơn 38.218m² đất, ảnh hưởng 312 trường hợp. Trong đó, 184 trường hợp giải tỏa toàn phần và 128 trường hợp giải tỏa một phần.
Tổng vốn đầu tư được chia thành hai dự án thành phần, gồm bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khoảng 3.405,204 tỷ đồng và xây dựng hạ tầng khoảng 1.339,006 tỷ đồng.
Theo kế hoạch, giai đoạn 2016-2027 tiếp tục thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư, bồi thường và giải phóng mặt bằng; giai đoạn 2028-2030 tiếp tục giải phóng mặt bằng, đấu thầu và thi công; năm 2031 dự kiến hoàn thành, nghiệm thu, bàn giao công trình.
Tuyến kênh giảm ngập khu vực sân bay Tân Sơn Nhất
Tại phường Tân Sơn, dự án xây dựng hạ tầng, cải tạo môi trường kênh Hy Vọng cũng được HĐND thành phố thông qua điều chỉnh chủ trương đầu tư, với tổng vốn dự kiến 2.546,71 tỷ đồng.
Kênh Hy Vọng gần sân bay Tân Sơn Nhất được đầu tư hơn 2.500 tỷ đồng để cải tạo, nạo vét, khơi thông dòng chảy.
Đáng chú ý, dự án này từng nằm trong hạng mục cải tạo kênh thuộc dự án Quản lý rủi ro ngập nước khu vực TP.HCM sử dụng vốn vay Ngân hàng Thế giới. Tuy nhiên, sau khi dự án vay vốn bị hủy năm 2017, hạng mục cải tạo kênh Hy Vọng được chuyển sang sử dụng ngân sách thành phố nhưng chưa thể triển khai do khó khăn về nguồn vốn.
Theo phương án điều chỉnh, tuyến kênh dài khoảng 1.089m sẽ được nạo vét, khơi thông dòng chảy, xây dựng kè bảo vệ bờ. Hai bên kênh được đầu tư đường giao thông với mặt cắt ngang tối thiểu 10m, gồm lòng đường và vỉa hè.
Ngoài ra, dự án còn bố trí mảng xanh dọc hai bờ kênh, nâng cấp hệ thống thoát nước, xây dựng hệ thống thu gom nước thải và cải tạo hạ tầng kỹ thuật.
Mục tiêu quan trọng là phục hồi chức năng tiêu thoát nước tự nhiên của tuyến kênh, góp phần giảm ngập cho khu vực sân bay Tân Sơn Nhất và một phần lưu vực kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên.
Tổng mức đầu tư 2.546,71 tỷ đồng gồm 1.899,05 tỷ đồng dành cho bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và 647,66 tỷ đồng xây dựng hạ tầng, cải tạo môi trường. Trong đó, ngân sách Trung ương dự kiến bố trí 1.832,023 tỷ đồng, ngân sách thành phố 714,687 tỷ đồng. Dự án dự kiến thực hiện trong giai đoạn 2026-2030.