Xã hội

TP.HCM: Số hóa giao thông công cộng, hướng tới kết nối đa phương thức

-

TP.HCM đang đẩy mạnh số hóa giao thông công cộng, từ quản lý, vé điện tử đến thanh toán không tiền mặt, từng bước kết nối các loại hình vận tải trên nền tảng dữ liệu.

Chính sách miễn vé trên 134 tuyến xe buýt từ ngày 1/7/2026 đang tạo chuyển biến rõ về lượng hành khách sử dụng vận tải công cộng tại TP.HCM. Đến cuối tháng 9/2026, các tuyến này đã vận chuyển hơn 27 triệu lượt khách, tăng 49% so với cùng kỳ năm 2025. 

Cùng với việc nâng khả năng phục vụ, Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TP.HCM đang đẩy mạnh số hóa để nâng hiệu quả quản lý, điều hành.

Số hóa từ công tác điều hành

Lượng khách tăng nhanh đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực tổ chức, điều hành và phục vụ. Tại Phòng Quản lý điều hành của Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TP.HCM, vị trí, hành trình, giờ xuất bến, về bến của xe buýt được cập nhật trên hệ thống, giúp cán bộ theo dõi số chuyến, sản lượng và tình trạng hoạt động của phương tiện.

TP.HCM: Số hóa giao thông công cộng, hướng tới kết nối đa phương thức- Ảnh 1.

TP.HCM ghi nhận khoảng 27 triệu lượt khách trên 134 tuyến xe buýt trong khoảng 3 tháng miễn phí vé.

Dữ liệu GPS, thiết bị T10, vé điện tử, lệnh vận chuyển điện tử và camera được sử dụng trong quản lý phương tiện, giám sát hành trình, điều hành chuyến xe, nghiệm thu sản lượng và thanh toán. Đến nay, 105/109 tuyến xe buýt trợ giá đã áp dụng lệnh vận chuyển điện tử.

Theo ông Lý Ngọc Trí, Phó Trưởng phòng Quản lý điều hành, khi phương tiện xảy ra sự cố do kẹt xe, ngập nước, hư hỏng hoặc va chạm, nhân viên có thể kiểm tra hành trình và khai thác hình ảnh camera để đối chiếu, xác minh.

Các hệ thống eBMS, GoAFC, eLVC cùng GPS và camera đang được sử dụng cho từng khâu quản lý. Dữ liệu được đối chiếu để phát hiện xe chậm chuyến, mất chuyến, đi sai lộ trình, dừng đỗ bất thường hoặc bỏ trạm.

TP.HCM: Số hóa giao thông công cộng, hướng tới kết nối đa phương thức- Ảnh 2.

Công tác điều hành xe buýt từng bước chuyển từ hồ sơ giấy sang dữ liệu điện tử.

Việc số hóa cũng được thực hiện theo từng bước. Với những nghiệp vụ quan trọng như nghiệm thu và lệnh vận chuyển điện tử, Trung tâm vẫn vận hành song song hồ sơ giấy hoặc hệ thống cũ để đối chiếu, kiểm tra độ chính xác của dữ liệu và hoàn thiện quy trình.

Nếu dữ liệu giúp cơ quan quản lý theo dõi hoạt động phía sau mỗi chuyến xe, ứng dụng MultiGo là một trong những kênh đưa thông tin đến hành khách.

Ứng dụng cung cấp thông tin về xe buýt, metro, buýt đường sông và xe đạp công cộng; hỗ trợ tìm tuyến, điểm dừng, lập hành trình, xem thời gian xe đến, sử dụng vé điện tử và thanh toán.

Đến cuối tháng 8/2026, MultiGo có 545.570 lượt tải và 156.856 người dùng, trong đó 30.273 học sinh, sinh viên đã hoàn thành định danh.

TP.HCM: Số hóa giao thông công cộng, hướng tới kết nối đa phương thức- Ảnh 3.

Số hóa vé giúp hỗ trợ quản lý hành khách, sản lượng và thanh toán.

Trung tâm đang hướng tới mô hình "một tài khoản - nhiều phương thức - nhiều loại hình vận tải", với các phương thức xác thực và dịch vụ được nghiên cứu tích hợp như căn cước công dân, VNeID, eKYC, ứng dụng Công dân số và MultiPass.

Cùng với đó, hệ thống vé và thanh toán không tiền mặt tiếp tục được mở rộng. Số giao dịch qua hệ thống tăng từ 8,59 triệu lượt trong tháng 7 lên 9,54 triệu lượt trong tháng 8/2026.

Từ ngày 1/7/2026, TP.HCM thực hiện chính sách miễn 100% giá vé trên 134 tuyến xe buýt. Theo Trung tâm, từ ngày 1/10 đến hết năm 2026, việc miễn vé được thực hiện gắn với các hình thức định danh điện tử như căn cước công dân, VNeID, thẻ ngân hàng, ví điện tử hoặc MultiGo.

Hướng tới quản lý GTCC bằng dữ liệu

Cùng với số hóa hoạt động hiện hữu, Trung tâm Quản lý giao thông công cộng đang xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung và nghiên cứu ứng dụng AI, mô hình bản sao số (Digital Twin).

TP.HCM: Số hóa giao thông công cộng, hướng tới kết nối đa phương thức- Ảnh 4.

MultiGo cung cấp thông tin về xe buýt, metro và các loại hình vận tải công cộng khác.

Ông Lê Hoàn, Phó Giám đốc Trung tâm, cho biết dữ liệu GPS, vé điện tử, lệnh vận chuyển, sản lượng hành khách, biểu đồ chạy xe và dữ liệu điểm đi - điểm đến được nghiên cứu để phân tích nhu cầu đi lại, xác định các tuyến, khung giờ có nhu cầu cao và đề xuất số chuyến, tần suất, số phương tiện.

Trong khuôn khổ hợp tác với Đại học Monash, Trung tâm đang nghiên cứu Digital Twin, trước mắt dự kiến thí điểm trên tuyến 150. Sau khi đánh giá, mô hình có thể được xem xét mở rộng đối với 17 tuyến kết nối metro số 1 và toàn mạng lưới.

Trung tâm cũng đang nâng cấp hệ thống điều khiển giai đoạn 1, nghiên cứu các tính năng AI phục vụ điều chỉnh luồng tuyến, biểu đồ giờ và cảnh báo sớm.

Theo định hướng giai đoạn 2026-2030, Trung tâm hướng tới hệ thống giao thông công cộng được quản lý tập trung, kết nối dữ liệu giữa xe buýt, metro, bến xe, nhà chờ, phương tiện và hành khách.

TP.HCM: Số hóa giao thông công cộng, hướng tới kết nối đa phương thức- Ảnh 5.

Nhiều chương trình ưu đãi được triển khai dành cho người dân sử dụng xe buýt.

Hiện MultiGo đã tích hợp thông tin xe buýt, metro, buýt đường sông và xe đạp công cộng. Đối với metro số 1, thiết bị đọc thẻ đã được triển khai tại 14 nhà ga; mạng lưới xe buýt có hơn 2.100 phương tiện và 135/180 tuyến được trang bị thiết bị.

Việc kết nối dữ liệu giữa các loại hình vận tải đang tạo nền tảng để giao thông công cộng chuyển dần từ quản lý từng phương thức riêng lẻ sang mô hình liên thông, đồng thời cụ thể hóa yêu cầu về phát triển dữ liệu, hạ tầng số và ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành theo Nghị quyết 57-NQ/TW.

Thời gian tới, Trung tâm tiếp tục chuẩn hóa, kết nối dữ liệu, nâng cấp hạ tầng công nghệ và bảo đảm an toàn thông tin, đồng thời đánh giá hiệu quả của các công cụ phân tích dữ liệu và AI trước khi mở rộng.