TP.HCM tính phương án đặt tên đường ngay từ khi lập dự án, cấp mã định danh riêng

TP.HCM nghiên cứu đổi mới quy trình đặt tên đường theo hướng xem xét từ giai đoạn lập dự án, đồng thời xây dựng mã định danh riêng cho từng tuyến đường nhằm hạn chế nhầm lẫn, thuận lợi cho quản lý đô thị và giao dịch của người dân, doanh nghiệp.

Tại buổi thảo luận tổ trong khuôn khổ kỳ họp thứ sáu HĐND TP.HCM chiều 29/10, các đại biểu góp ý dự thảo nghị quyết về đặt, đổi tên đường và công trình công cộng, trong đó nhấn mạnh yêu cầu vừa nâng cao hiệu quả quản lý, vừa bảo tồn giá trị lịch sử, văn hóa và hạn chế xáo trộn trong đời sống người dân.

Đặt tên đường cần gắn với lịch sử, bản sắc địa phương

Góp ý dự thảo, đại biểu Lê Minh Đức, Phó trưởng Ban Pháp chế HĐND TP.HCM cho rằng việc đặt, đổi tên các tuyến đường trùng tên cần được xem xét thận trọng, bảo đảm hợp lý và phù hợp với thực tiễn.

Theo ông Đức, không gian đô thị TP.HCM hiện nay rộng lớn, tình trạng trùng tên đường giữa các khu vực gây khó khăn trong quản lý, giao dịch, liên hệ hành chính cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp.

Do đó, nghị quyết mới cần hướng tới khắc phục tình trạng trùng tên đường, đồng thời bảo tồn ký ức lịch sử, phát huy bản sắc địa phương và giảm tối đa những xáo trộn khi điều chỉnh tên gọi.

Đại biểu Lê Minh Đức cho rằng việc lựa chọn tên đường cần ưu tiên những tên gọi gắn với lịch sử hình thành, ký ức cộng đồng và đặc trưng của từng địa phương. Tên đường không chỉ phục vụ nhận diện địa chỉ mà còn mang giá trị văn hóa, thể hiện niềm tự hào của cộng đồng dân cư.

Theo đó, các danh nhân, địa danh và sự kiện lịch sử có mối liên hệ chặt chẽ với không gian được đặt tên cần được ưu tiên xem xét. Ngược lại, những tên gọi xa lạ với lịch sử địa phương hoặc thiếu sự gắn kết với cộng đồng cần được cân nhắc kỹ.

Cùng với đó, quy trình đặt, đổi tên đường cần bảo đảm công khai, minh bạch, lấy ý kiến rộng rãi của người dân để tạo sự đồng thuận. Thành phố cũng cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý dữ liệu địa chỉ, giúp người dân dễ dàng nhận diện và hạn chế bất tiện khi tên đường thay đổi.

Đối với những trường hợp phải đổi tên, chính quyền cần chủ động phương án hỗ trợ người dân, doanh nghiệp cập nhật thông tin trên các giấy tờ liên quan, tránh để từng cá nhân tự liên hệ điều chỉnh, phát sinh thêm thời gian và chi phí.

Giải trình về các nội dung trong dự thảo, ông Nguyễn Minh Nhựt, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM cho biết, cách làm trước đây chủ yếu xem xét đặt tên đường sau khi tuyến đường đã hình thành và đi vào sử dụng ổn định. Trong bối cảnh đô thị phát triển nhanh, quy trình này có thể khiến việc đặt tên không theo kịp tiến độ xây dựng hạ tầng.

Đối với đô thị có quy mô lớn như TP.HCM, độ trễ trong đặt tên còn có thể dẫn đến tình trạng đường đã đưa vào khai thác nhưng việc hoàn thiện tên gọi, cập nhật địa chỉ chưa xong, gây khó khăn cho công tác quản lý và các giao dịch liên quan.

Để khắc phục, dự thảo nghị quyết đề xuất chuyển từ cách làm đường hình thành rồi mới đặt tên sang xem xét tên đường ngay từ giai đoạn lập dự án.

Theo phương án này, tên đường có thể được xác định trong quá trình chuẩn bị đầu tư. Khi công trình hoàn thành, nghiệm thu và đủ điều kiện đưa vào sử dụng, tên gọi đã có cơ sở để áp dụng theo quy định.

Cách tiếp cận này được kỳ vọng rút ngắn thời gian hoàn thiện địa chỉ, hạn chế việc điều chỉnh thông tin nhiều lần, tạo thuận lợi cho công tác quản lý cũng như cấp, cập nhật giấy tờ của người dân và doanh nghiệp. Việc xác định tên từ sớm vẫn phải gắn với quy trình thẩm định, lựa chọn tên gọi và các điều kiện pháp lý tương ứng.

Bên cạnh đổi mới quy trình, dự thảo cũng đề cập phương án phân cấp thẩm quyền đặt tên đường linh hoạt hơn. Theo đó, thành phố nghiên cứu giao HĐND cấp xã quyết định việc đặt tên đối với các tuyến đường nội bộ, đường nhỏ trong khu dân cư; HĐND thành phố tập trung xem xét các tuyến đường lớn và trục giao thông chính.

Việc phân cấp nhằm đưa quyết định đặt tên đến gần hơn với thực tiễn địa phương, đồng thời giảm tải công việc cho cấp thành phố.

Đối với các công trình công cộng thuộc lĩnh vực y tế, giáo dục như bệnh viện, trường học, dự thảo cũng đề xuất phương án ủy quyền cho UBND thành phố quyết định đặt tên, qua đó tăng tính chủ động và đáp ứng tiến độ triển khai.

Một nội dung khác là tăng tính chủ động của TP.HCM trong quyết định tên đường thuộc phạm vi thẩm quyền, giảm những khâu báo cáo, xin ý kiến không cần thiết. Theo phương án được trình bày, thành phố sẽ tự quyết định và chịu trách nhiệm trong phạm vi thẩm quyền, thay vì thực hiện thêm thủ tục báo cáo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch như cách áp dụng hiện nay.

Cùng với việc đổi mới quy trình đặt tên, TP.HCM hướng đến xây dựng hệ thống dữ liệu và cấp mã định danh riêng cho từng tuyến đường nhằm nâng cao hiệu quả quản lý địa chỉ đô thị.

Ông Nguyễn Minh Nhựt cho biết, ngành văn hóa sẽ phối hợp ngành xây dựng nghiên cứu ứng dụng chuyển đổi số, gắn mã định danh riêng cho từng tuyến đường. Hệ thống này có thể giúp phân biệt các tuyến đường trùng tên nằm trên địa bàn nhiều phường, xã, qua đó tăng độ chính xác của dữ liệu và hỗ trợ liên thông thông tin giữa các cơ quan.

Tuy nhiên, trong quá trình chuẩn hóa tên đường, các yếu tố lịch sử và văn hóa vẫn cần được đặt lên hàng đầu. Với những tên gọi đã tồn tại lâu đời, gắn với đặc trưng văn hóa và lịch sử Nam Bộ, việc điều chỉnh cần được cân nhắc thận trọng.

Các đại biểu cho rằng đổi mới công tác đặt, đổi tên đường không chỉ là điều chỉnh quy trình hành chính hay phân định lại thẩm quyền, mà còn phải bảo đảm sự hài hòa giữa yêu cầu quản lý một đô thị mở rộng với việc gìn giữ lịch sử, bản sắc và ký ức của từng cộng đồng dân cư.

Theo Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được, việc đặt, đổi tên đường ở bất kỳ cấp nào cũng phải hợp lòng dân, không để người dân gặp khó khăn khi thực hiện các thủ tục liên quan sau khi tên đường thay đổi.

Các cấp chính quyền cần chủ động cập nhật dữ liệu số về tên đường trên hồ sơ, giấy tờ của người dân và doanh nghiệp, qua đó giảm thời gian, chi phí và những xáo trộn không cần thiết trong đời sống.