Không chỉ dựa vào những lần dừng, đỗ hay kiểm tra trực tiếp, camera và dữ liệu đang giúp cơ quan chức năng nhận diện quy luật hoạt động của xe hợp đồng, từ đó phát hiện sớm những điểm đón, trả khách có dấu hiệu bất thường.
Quản lý từ hợp đồng đến hoạt động thực tế
Sáng 30/9, Báo Xây dựng tổ chức tọa đàm “Quy định mới trong quản lý xe hợp đồng”, nhằm tăng cường truyền thông chính sách, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, chất lượng dịch vụ vận tải hành khách và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.
Xe hợp đồng đón/trả khách trên đường Cầu Giấy (TP Hà Nội).
Một trong những nội dung được quan tâm tại tọa đàm là việc ứng dụng công nghệ trong phát hiện, kiểm tra và xử lý các điểm đón, trả khách không đúng quy định, trong đó có tình trạng “bến cóc” của xe hợp đồng.
Ông Đỗ Quốc Phong, Phó Trưởng phòng Quản lý vận tải, Cục Đường bộ Việt Nam tại tọa đàm của Báo Xây dựng.
Theo ông Đỗ Quốc Phong, Phó Trưởng phòng Quản lý vận tải, Cục Đường bộ Việt Nam, để quản lý hiệu quả hoạt động đón, trả khách, trước hết cần thực hiện đúng các quy định về hợp đồng vận tải.
Theo đó, hợp đồng phải được xác lập trước chuyến đi giữa người thuê vận tải và đơn vị vận tải. Danh sách đón, trả khách phải thể hiện rõ địa điểm đón, trả của hành khách theo từng chuyến.
Đối với những xe được cấp phù hiệu hợp đồng nhưng tổ chức hoạt động như xe tuyến cố định thì không được phép và sẽ bị xử phạt theo quy định.
Để phát hiện, xử lý những trường hợp này, cần có sự phối hợp giữa cơ quan quản lý vận tải, chính quyền địa phương, lực lượng chức năng, doanh nghiệp và người dân.
Trong đó, Sở Xây dựng có trách nhiệm quản lý hoạt động vận tải trên địa bàn, hướng dẫn, kiểm tra việc chấp hành quy định đối với doanh nghiệp, trong đó có hoạt động đón, trả khách của xe hợp đồng.
Chính quyền địa phương phối hợp quản lý về địa điểm, trật tự đô thị, tổ chức giao thông và xử lý các vấn đề phát sinh tại những khu vực thường xuyên có hoạt động đón, trả khách. Lực lượng chức năng thực hiện kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm theo thẩm quyền.
Về phía doanh nghiệp, cần chủ động tổ chức hoạt động đón, trả khách đúng quy định, bảo đảm an toàn, không để phát sinh tình trạng sử dụng xe hợp đồng để hoạt động như xe tuyến cố định.
Người dân và hành khách cũng có vai trò quan trọng trong việc phản ánh những điểm đón, trả khách tự phát, gây mất an toàn hoặc có dấu hiệu vi phạm. Những thông tin từ thực tế sẽ giúp cơ quan quản lý kịp thời phát hiện, kiểm tra và xử lý.
Liên thông dữ liệu, tăng hiệu quả quản lý
Theo ông Nguyễn Công Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, để xử lý những tồn tại hiện nay, việc ứng dụng công nghệ cần phù hợp với thực tiễn, đồng thời gắn trách nhiệm của địa phương với việc liên thông, chia sẻ dữ liệu.
Ông Nguyễn Công Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam trao đổi tại tọa đàm.
Hiện nay, các đơn vị hoạt động trên địa bàn các tỉnh, thành phố đều phải nhập dữ liệu trên hệ thống điện tử.
Theo ông Hùng, pháp luật và các quy định liên quan đã tương đối đầy đủ. Vấn đề đặt ra là các cơ quan quản lý địa phương cần vào cuộc mạnh mẽ hơn, tăng cường kết nối, khai thác dữ liệu và gắn công nghệ với công tác quản lý Nhà nước.
Khi dữ liệu được liên thông và công nghệ được khai thác đúng cách, hoạt động quản lý vận tải sẽ sát thực tế hơn, đồng thời nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong tổ chức, giám sát hoạt động vận tải.
Trong khi đó, Thượng tá Nguyễn Hồng Long, Phó Trưởng phòng Hướng dẫn tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông (Cục CSGT), nhìn nhận với sự hỗ trợ của hệ thống camera giao thông và công nghệ phân tích dữ liệu, công tác giám sát hoạt động xe hợp đồng hiện nay có thêm lợi thế là có thể nhận diện quy luật hoạt động của phương tiện, thay vì chỉ dựa vào một lần dừng, kiểm tra.
Chẳng hạn, nếu tại cùng một văn phòng hoặc một vị trí trên đường phố, nhiều xe hợp đồng liên tục đến đón khách vào những khung giờ cố định, dữ liệu từ camera và thiết bị giám sát hành trình có thể giúp cơ quan chức năng khoanh vùng, xác định thời điểm, địa điểm có dấu hiệu bất thường để bố trí lực lượng kiểm tra đột xuất.
Khi đó, lực lượng chức năng có thể trực tiếp ghi nhận, ghi hình hoạt động của phương tiện và đối chiếu với hợp đồng của từng chuyến. Cách làm này giúp việc kiểm tra có trọng tâm hơn, hạn chế kiểm tra dàn trải đối với những phương tiện đang hoạt động đúng quy định.
Tuy nhiên, theo Thượng tá Nguyễn Hồng Long, cần xác định rõ rằng không phải cứ xe hợp đồng dừng trước một tòa nhà là vi phạm. Cơ quan chức năng phải xác định địa điểm đó là gì, việc đón, trả khách có thuộc trường hợp pháp luật cấm hay không, có đúng nội dung hợp đồng hay không và việc dừng, đỗ có tuân thủ các quy định về giao thông hay không.
“Nghị định 218/2026/NĐ-CP đã quy định cụ thể việc không sử dụng trụ sở, chi nhánh, văn phòng đại diện hoặc địa điểm cố định do đơn vị thuê, hợp tác kinh doanh trên các tuyến đường phố để đón, trả khách theo hình thức bị cấm, đồng thời bổ sung các chế tài xử phạt tương ứng”, Thượng tá Nguyễn Hồng Long nói.
Tránh để một địa điểm kinh doanh trở thành điểm đón, trả khách trái quy định
Thượng tá Nguyễn Hồng Long thông tin thêm, triển khai Công điện số 55, 56 của Chính phủ, thời gian qua lực lượng CSGT đã thực hiện kế hoạch tổng kiểm soát phương tiện kinh doanh vận tải; đồng thời chủ động đề nghị, phối hợp với Cục Đường bộ Việt Nam, Sở Xây dựng, chính quyền địa phương và các đơn vị quản lý đường bộ để xử lý từng phần việc theo thẩm quyền.
Thượng tá Nguyễn Hồng Long, Phó Trưởng phòng Hướng dẫn tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông (Cục CSGT).
Việc kiểm tra không chỉ tập trung vào hành vi của lái xe mà còn làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp, bộ phận quản lý an toàn, giám sát an toàn và những bất cập trong tổ chức giao thông.
Các đơn vị cũng đề nghị doanh nghiệp rà soát ngay trụ sở, văn phòng, điểm tập kết, quy trình điều xe và thông tin về điểm đón, trả khách ghi trong hợp đồng, tránh để một địa điểm kinh doanh trở thành điểm đón khách trái quy định.
Thực tế thời gian qua, Bộ Công an đã chỉ đạo lực lượng CSGT xử lý nghiêm xe kinh doanh vận tải tại một số địa phương như: Hà Nội, Hưng Yên, Thái Nguyên…
Lực lượng chức năng tập trung kiểm tra đột xuất các doanh nghiệp có dấu hiệu đón, trả khách sai quy định, vi phạm quy định về kinh doanh vận tải hoặc xe hợp đồng hoạt động trá hình.
Cùng với đó, các tỉnh, thành phố cũng chỉ đạo Sở Xây dựng phối hợp với lực lượng công an và chính quyền cấp xã xử lý các vi phạm liên quan đến bộ phận quản lý an toàn vận tải, thu hồi giấy phép kinh doanh, phù hiệu có liên quan.
Điển hình, tại Gia Lai, trong quý II/2026, Sở Xây dựng đã xử lý 13 doanh nghiệp vận tải, phạt tổng cộng 199 triệu đồng, tước 67 phù hiệu và một giấy phép kinh doanh vận tải.
“Những kết quả này cho thấy công tác quản lý xe hợp đồng cần được thực hiện từ phương tiện trên đường đến trách nhiệm điều hành tại doanh nghiệp, thay vì chỉ dừng ở việc xử lý lái xe.
Trong đó, sự phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng là yếu tố quan trọng. CSGT trực tiếp kiểm tra phương tiện, cung cấp thông tin về vi phạm thực tế; Sở Xây dựng kiểm tra hồ sơ, điều kiện kinh doanh và bộ phận an toàn; chính quyền địa phương kiểm tra, xử lý tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, hoạt động bến bãi trái phép, “bến cóc”, nhất là tình trạng xe hợp đồng hoạt động trá hình như xe tuyến cố định.
Qua đó, việc ứng dụng camera, dữ liệu và kiểm tra thực tế có thể được kết hợp để nhận diện đúng hành vi, xác định đúng trách nhiệm và xử lý từng vi phạm theo thẩm quyền”, Thượng tá Long chia sẻ.
