Ứng dụng khoa học công nghệ để giải bài toán giao thông, đô thị thông minh
Trong năm 2026, ngành Xây dựng tập trung triển khai các nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để giải quyết một số bài toán lớn về phát triển đô thị, hệ thống giao thông thông minh và các công trình trọng điểm.
Theo báo cáo của Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng), đến nay, Quốc hội đã ban hành Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật (sửa đổi) thay thế các luật trước đây. Đồng thời, các nghị định, thông tư hướng dẫn hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và tiêu chuẩn, quy chuẩn đang được Bộ Khoa học và Công nghệ từng bước hoàn thiện.

Đẩy mạnh các hoạt động đổi mới sáng tạo để phục vụ thiết kế, thi công công trình và phát triển vật liệu mới.
Trong quý I/2026, Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và vật liệu xây dựng sẽ trình lãnh đạo Bộ Xây dựng ban hành Quy chế quản lý hoạt động khoa học công nghệ và Quy chế quản lý hoạt động tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, làm cơ sở triển khai thống nhất cho toàn ngành.
Các tổ chức khoa học công nghệ, đơn vị chuyên môn cùng các doanh nghiệp trong ngành Xây dựng đẩy mạnh hợp tác quốc tế và tập trung nguồn lực vào các đề tài nghiên cứu "giải mã công nghệ" và "Việt Nam hóa".
Tập trung hoạch định, triển khai các đề tài nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để giải quyết một số bài toán lớn về phát triển đô thị thông minh, hệ thống giao thông thông minh; xây dựng bản đồ địa chất đô thị phục vụ thiết kế và thi công công trình.
Ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM) và trí tuệ nhân tạo (AI) trong khảo sát, thiết kế, thi công, nghiệm thu và vận hành công trình xây dựng dân dụng, công nghiệp và giao thông.
Phát triển phương tiện giao thông vận tải theo mô hình phát thải thấp, chuyển đổi năng lượng xanh; nghiên cứu từng bước chuyển giao công nghệ quản lý, khai thác và bảo trì đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị.
Trong lĩnh vực vật liệu xây dựng, sẽ tập trung nghiên cứu phát triển vật liệu thay thế cát xây dựng, cát san lấp, sử dụng hiệu quả vật liệu tái chế và vật liệu mới để rút ngắn tiến độ thi công các công trình đường bộ cao tốc.
Nghiên cứu ứng dụng thiết bị bay không người lái (drone) kết hợp AI trong khảo sát, dự báo và ứng phó thiên tai đối với hạ tầng giao thông đường bộ; nghiên cứu chuyển đổi sử dụng điện, năng lượng xanh cho tàu biển và phương tiện thủy nội địa; phát triển công nghệ xử lý rác thải, nước thải đô thị và nông thôn.
Tổ chức triển khai Nghị định số 319/2026/NĐ-CP về nhiệm vụ khoa học công nghệ, tập trung vào các dự án đường sắt quan trọng quốc gia. Rà soát hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng cho đường sắt tốc độ cao, làm cơ sở triển khai các dự án trọng điểm.
Bên cạnh đó, phối hợp với các đơn vị liên quan hoàn thành nghiên cứu xây dựng Đề án thành lập Trung tâm đổi mới sáng tạo của Bộ Xây dựng, nhằm kết nối kết quả nghiên cứu trong nước và quốc tế với doanh nghiệp, thúc đẩy ứng dụng thực tiễn.
Ngày 5/2, phát biểu chỉ đạo tại hội nghị giao ban công tác tháng 1/2026 của Bộ Xây dựng, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh, trong thời gian tới, các đơn vị thuộc Bộ cần tiếp tục đẩy mạnh nâng cao hiệu quả công tác quản lý chuyên ngành, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số để đáp ứng chất lượng, tiến độ nhiệm vụ theo kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW và Kế hoạch chuyển đổi số năm 2026 của Bộ.
"Các đơn vị phải lập đề cương thực hiện cụ thể, rõ ràng. Đổi mới sáng tạo phải có sản phẩm đáp ứng nhu cầu thực của xã hội", Bộ trưởng chỉ đạo.
